Asuan - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 24°05′N 32°56′E / 24.083, 32.933

Nieukończony obelisk w Asuanie

Widok wzdłuż jednej z głównych ulic Asuanu, łączącej stację kolejową z nabrzeżem Nilu

Asuan – miasto na południu Egiptu i zarazem stolica gubernatorstwa o tej samej nazwie. Miasto położone jest na wschodnim brzegu Nilu, przy pierwszej katarakcie i jest z tego powodu celem wycieczek oraz ważnym centrum lokalnej turystyki.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

W pobliżu, znajduje się starożytny kamieniołom sjenitu (czerwonego granitu), w którym znaleziono fragmenty rzeźb i nieukończony największy obelisk. Powyżej, na Nilu zbudowano Wysoką Tamę. Spiętrzenie wód doprowadziłoby do bezpowrotnego zniszczenia zabytków w Abu Simbel i na wyspie File. Dzięki pomocy UNESCO zabytki zostały przeniesione w wyżej położone miejsca. Poniżej Wysokiej Tamy, czyli bliżej samego miasta Asuan, znajduje się zbudowana na początku XX wieku Tama Asuańska, starsza i niższa od Wysokiej.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Kamieniołom – kopalnia odkrywkowa kamienia użytkowego (skały zwięzłej o dużej twardości). Kamieniołomów nie należy mylić z kopalniami odkrywkowymi wydobywającymi skały sypkie (piaskownie, żwirownie). Nie są nimi także odkrywkowe zakłady górnicze eksploatujące skały zwięzłe o stosunkowo małej twardości (węgiel brunatny, glinka ogniotrwała) czyli takie, które można urabiać za pomocą koparek. W Polsce w kamieniołomach wydobywa się głównie: granit, bazalt, wapień, piaskowiec, marmur, melafir, sjenit.

Na Nilu w pobliżu Asuanu, znajdują się dwie duże wyspy - Elefantyna oraz Wyspa Kitchenera. Na Elefantynie znajduje się hotel Oberoi oraz wioski nubijskie, a na Wyspa Kitchenera stanowi jako całość ogród botaniczny.

Asuan to jedno z najbardziej suchych zamieszkanych miejsc na świecie. Z tego powodu w większości osad nubijskich po prostu nie ma dachów.

Historia Asuanu

Przez większość starożytności Asuan (gr. Syene, eg. Swnet) był bardzo ważnym miastem starożytnego Egiptu. W 331 p.n.e. znalazł się w państwie Aleksandra Wielkiego, a po jego rozpadzie w Państwie Ptolemeuszów.

Obelisk (łac. obeliscus, gr. obeliskos - rożen, słup) - pomnik w formie wysokiego, smukłego, najczęściej o czworobocznej podstawie, słupa, wykonanego z jednego bloku skalnego. Zakończenie słupa ma formę ostrosłupa, często obitego złotą blachą.

Asuan (arab. أسوان) prowincja gubernatorska (muhafaza) w Egipcie. Położona jest najbardziej na południe w Górnym Egipcie. Stolicą administracyjną jest Asuan. Populacja w 2001 wynosiła 1 100 000 mieszkańców na powierzchni 679 km².

Cesarz Oktawian August przyłączył Egipt wraz z Syene do Imperium rzymskiego. W roku 640 Asuan znalazł się w granicach Kalifatu Bagdadzkiego, a od 800 w podległym mu Państwie Aglabidów. Od roku 969 mieścił się w granicach Państwa Fatymidów, od 1171 Ajjubidów, a od 1250 Państwa Mameluków. Sułtan Selim I Groźny przyłączył w 1517 Syene i resztę Egiptu do Imperium osmańskiego. Dopiero w 1805 Asuan znalazł się w niepodległym Egipcie rządzonym przez Muhammada Alego, ale w 1849 znowu w państwie Tureckim.

Nil () w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

W 1882 doszło do interwencji brytyjskiej w Egipcie. Od tego czasu Asuan stał się jednym z najważniejszych miast okupowanego przez Brytyjczyków Egiptu, a od 1914 protektoratu Brytyjskiego. Od 1922 roku Egipt cieszy się niepodległością, a Asuan jest dalej jednym z ważniejszych jego miast.

Ptolemeusze (albo Lagidzi) - dynastia pochodzenia macedońskiego panująca w starożytnym Egipcie w latach 304- 30 p.n.e., w południowej Syrii, Libanie i Palestynie w latach 301 - 200 p.n.e., na Cyprze do 58 p.n.e. i w latach 48 - 30 p.n.e. oraz w Cyrenajce do 96 p.n.e.. Przejściowo do państwa Ptolemeuszy należały także południowe i południowo-zachodnie wybrzeża Azji Mniejszej i wyspy Morza Egejskiego. Nazwa dynastii pochodzi od imienia założyciela i kolejnych królów dynastii, zaś nazwa alternatywna, Lagidzi, od ojca Ptolomeusza I - Lagosa.

Mamelucy (arab. mamlūk – niewolnik) – nie wyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza świata islamu niewolnicy, którzy kupowani byli przez muzułmańskich władców, sprowadzani na ziemie islamu, nawracani na islam i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w kalifacie Abbasydów, ale i w sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni.

Byli w nim też Staś i Nel z powieści H. Sienkiewicza pt. "W pustyni i w puszczy".

Inny widok ulicy łączącej stację kolejową z nabrzeżem Nilu

Jedna z ulic prostopadłych do Corniche, Asuan

Asuan

Zobacz też