Asuka - okres - Polski Serwis Naukowy

Figurka Bodhisattwy z okresu Asuka

Asuka (jap. 飛鳥時代, Asuka-jidai) – okres w historii Japonii w latach 538-710. Wspólnie z okresem Kofun określany jest mianem okresu Yamato.

W okresie Asuka na terenie Japonii powstało 46 świątyń buddyjskich. Japończycy nauczyli się od imigrantów techniki wyrobu papieru, laki i farb olejnych. Naród japoński wykształcił własnych artystów i rzemieślników. Obok sztuk plastycznych dużą rolę w życiu kulturalnym dworu zaczęła odgrywać poezja (chińska i japońska).

Kodeks Taihō (jap. 大宝律令, Taihō ritsuryō) – japoński kodeks bazujący na prawie chińskim ogłoszony w 702 roku. Składał się z dwóch części: ritsu (jap. 律, ritsu), czyli prawa karnego w 6 zwojach, oraz ryō (jap. 令, ryō), czyli postanowień administracyjnych podzielonych na 11 zwojów. W późniejszym okresie do kodeksu dołączono zbiór uzupełniających precedensów sądowych i wskazówek, znanych jako kyaku i shiki.

Kofun (jap. 古墳時代 - Kofun-jidai) – to okres pomiędzy 250 a 538 n.e.. Nazwa pochodzi od kurhanów (kofun) w kształcie dziurek od klucza, które były budowane dla członków klasy rządzącej w tamtym okresie. Ta tradycja przyszła do Japonii z Azji wraz z imigracją ok. III w n.e. Najwięcej tego typu grobowców powstawało na przełomie IV i V wieku co symbolizowało w znacznym stopniu zwiększenie jednolitej władzy ośrodka rządzącego. Pod koniec V wieku władza przeszła w ręce klanu Yamato, który zdobył kontrolę nad większą częścią wyspy Honsiu i północną częścią Kyushu i w końcu założył japońską linię cesarską, która przetrwała do dzisiejszych czasów.

Najważniejsze wydarzenia

wprowadzenie buddyzmu (538 lub 552 r.) i ustanowienie go oficjalną religią państwową (594 r.)

wprowadzenie systemu datowania nengō w 645 r. – pierwszym nengō było Taika

reformy polityczne:

Konstytucja Siedemnastu Artykułów przypisywana księciu Shōtoku (604 r.)

reforma Taika cesarza Kōtoku (646 r.)

Kodeks Ōmi (668-671)

Kodeks Kiyomihara (681-689)

Kodeks Taihō (702 r.)

Edykty cesarskie były napisane i sponsorowane przez szkoły konfucjańskie na dworze Yamato i stanowiły podstawy japońskiego systemu cesarskiego i rządzenia. Zgodnie z tymi reformami władcą nie był już – jak do tej pory – przywódca klanu, ale cesarz - tennō, który rządził z woli niebios i posiadał całkowitą władzę.

Ery japońskie (年号 jap. nengō, chin.pinyin niánhào – dosł. nazwa roku) – zapożyczony z Chin, poszechny system służący w Japonii do rachuby lat. Przykładowo, rok 2006 to Heisei 18, a 2007 jest rokiem Heisei 19.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Zgodnie z tymi edyktami, Japonia od tej pory nie składała się z oddzielnych krain, ale z prowincji cesarskich, które były kierowane przez scentralizowany aparat administracyjny. Niektórzy dopiero od tego czasu datują powstanie Japonii.

Sztuka

Okres Asuka charakteryzował się gwałtownym rozwojem architektury i sztuki związanej z buddyzmem. Rozwój na szeroką skalę budownictwa sakralnego przyczynił się do importu nieznanych w Japonii technik plastycznych i kanonów estetycznych. Głównymi przykładami architektury tego okresu są świątynie Asukadera, Hōryū-ji i Shitennō-ji.

Historia Japonii rozpoczęła się od kształtowania się państwa w okresie Kofun, kiedy powstała w Yamato (obecna prefektura Nara) federacja plemienna stopniowo rozszerzająca kontrolę nad innymi rodami. W ciągu V i VI w. wykształcił się centralny ośrodek władzy – dwór cesarski, ustabilizowała się dynastia cesarska, kontynuowana w linii męskiej (kobiety z rodu cesarskiego też mogły obejmować tron) do dziś. W połowie VI w. kręgi dworskie zapoznały się z buddyzmem. Jednocześnie z nowymi ideami przybyli z kontynentu do Japonii wykształceni mnisi, rzemieślnicy, a wraz z nimi nowe techniki i technologie. Początkowo wpływ buddyzmu był ograniczony, doprowadził jednak do ostrych konfliktów wśród starszyzny rodowej. W 587, w wyniku walki zbrojnej, zwyciężyło stronnictwo popierające buddyzm z rodem Soga na czele. Ród ten, m.in. dzięki sukcesom gospodarczym oraz mariażom swoich kobiet z władcami, zdominował scenę polityczną.

Bodhisattwa (skt. बोधिसत्त्व dosł. oświecona istota, tyb. ciangciub sempa བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་– bohater umysłu oświecenia, chiń. pusa 菩薩, kor. posal 보살, jap. bosatsu, wiet. bồ tát) - w buddyzmie tradycji mahāyāna istota, która przez systematyczne ćwiczenie wyzwalających działań (skt. paramita) dąży do stanu buddy, kierując się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym.

Sztuka późnego okresu Asuka wydzielana jest zazwyczaj jako osobna epoka, zwana Hakuhō.

Zobacz też

Książę Shōtoku

Przypisy

Encyklopedia historyczna świata. T. III. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2000, s. 229. ISBN 83-85909-61-3.
Encyklopedia historyczna świata. T. III. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2000, s. 251. ISBN 83-85909-61-3.

Bibliografia

Jolanta Tubielewicz Historia Japonii, Ossolineum, Wrocław 1984, ISBN 83-04-01486-6

Linki zewnętrzne

Świątynie buddyjskie okresu Asuka (ang.)