Asura - Polski Serwis Naukowy

Asura

Asura - detal

Asury biją się o apsarę

Asura (także: assura, asaura, aszura; san. asu - "oddech Prajapati" lub as - "być") - w hinduizmie i buddyzmie potężne i złe istoty, przeciwnicy dewów.

Pochodzenie terminu

Termin asura odnosi się do osoby "poszukującej mocy" lub "spragnionej mocy". Praindoeuropejski trzon "As" oznaczał istotę obdarzoną mocą (w mitologii nordyckiej asami byli bogowie tacy jak Odyn, Thor i Tyr.)

Æsir, aesir (wym. ['aiser] po islandzku, liczba pojedyncza Áss, żeńska forma Ásynja)

Indra (sanskr. इन्द्र lub इंद) - w mitologii indyjskiej najważniejszy z bogów panteonu wedyjskiego, najczęściej wymieniane w Rygwedzie bóstwo, król bogów. Był panem wojny, uosobieniem odważnego wojownika, bohatera, ale także hulaki, który nadużywał somy, zwielokrotniającej jego moc. Władał deszczem, burzą, błyskawicą i gromem, a ponieważ zsyłał życiodajne deszcze uważano go także za boga płodności. Jego bronią był piorun (sankr. - wadźra). Najbardziej zasłynął jako pogromca demona suszy Wrytry. W mitach często rywalizuje z mędrcami podejmującymi ascezę, dzięki której uzyskiwali nadzwyczajne, niemalże boskie moce. Małżonką Indry jest Indrani zwana też Sachi Devi - piękna bogini gniewu i zazdrości o tysiącu oczu.

Demon (gr. δαίμων daimon - dosłownie ten, który coś rozdziela lub ten, który coś przydziela, także: nadprzyrodzona potęga, dola; łac. daemon) – istoty występujące w wielu wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, które zajmują pozycję pośrednią między bogami a ludźmi, między sferą ziemsko-ludzką, materialną, a sferą boską, czysto duchową; istoty o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej są to nieprzyjazne człowiekowi duchy, związane pierwotnie z pojęciem nieczystości sakralnej.

Powiązany jest także z awestyjskim terminem ahura - dobry bóg - "boska mądrość" (patrz - Ormuzd = Ahura Mazda).

Analogie

Asurowie przypominają greckich tytanów, błędnie opisywani jako zwykłe demony lub niearyjskie ludy Indii (anarya).

Porównywani są czasem do chrześcijańskich upadłych aniołów, ponieważ są także bytami duchowymi, o mocy mniejszej niż boska, ale większej niż moc ludzi. Wg tej hipotezy część z nich wcielona jest w ludzi, a część pozostała w formie czysto duchowej, jako demony i strzygi.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Ormuzd lub Ahura Mazda (Pan Mądry, Pan Wszystkowiedzący, staroperski: Ahuramazda, średnioperski: Ohrmazd, Ormuzd, Hormuzd, Ohrmizd) – najwyższe bóstwo w religiach irańskich: mazdaizmie i zaratusztrianizmie. Bóg stworzyciel, walczący stale ze Złym Duchem Angra Mainju. Stwórca świata i ładu w kosmosie i praw nim rządzących, uosobienie ładu i absolutnej mądrości. Jego symbolem jest oczyszczający ogień. Wyobrażany był w postaci uskrzydlonej tarczy słonecznej.

Zaratusztrianizm

W języku awestyjskim słowo ahura (odpowiednik indyjskiego asura) oznacza boga (np. irański Mitra czy Ahura Mazda), a demona określano terminem daeva. W zaratusztrianizmie to dewy byli źli, natomiast asurowie byli dobrymi bóstwami.

Hinduizm

W mitologii indyjskiej asurowie ewoluowali z pozycji dobrych duchów/bogów (Waruna jest asurem, a także Bhaga, Mitra i Wrytra), do pozycji złych, lecz wciąż obdarzonych boskim potencjałem istot.

W najstarszych częściach Rygwedy wciąż opisywani są jako potężne duchy, przedstawiani obok dobrych bogów - dewów (np. Waju (boga wiatru) lub Indry).

Dewa (dewanagari देव, trl. deva - "świetlisty", "jaśniejący", "oświecony", ang. Deva, synonimy w innych językach: tybetański lha, chiński tiān (天）, koreański chǒn, japoński ten, wiet. thiên) — nieposiadająca ciała fizycznego istota nadprzyrodzona, bóg lub półbóg, występujący w religiach dharmicznych i mitach kultur azjatyckich. Żeńskim odpowiednikiem dewy jest dewi - bogini (Niebianka lub Światłość).

Apsara ( sanskryt: अप्सरा: trl. apsarāḥ, pāli: accharā ) - w mitologii indyjskiej boginki wody, mgieł i chmur (nazwa ap-sara dosłownie znaczy "która wyszła z wody") . Mogły być istotami zarówno niebiańskimi (daiwika), jak i ziemskimi (laukika). W literaturze staroindyjskiej najbardziej znane apsary to m.in. Urvaśi, Menaka i Rambha.

Asurowie i dewowie prawdopodobnie byli kiedyś równorzędną klasą bóstw, a podział ról na złych i dobrych pojawił się dopiero w epoce wedyjskiej. Pochodzili oryginalnie od Pradźapatiego i Kaśjapy, jednak asurowie świadomie wybrali zło.

Buddyzm

Asurowie pojawiają się także w buddyzmie, wciąż jako istoty nadprzyrodzone. Termin ten w buddyzmie ma też drugie znaczenie i obejmuje wówczas dowolnego mieszkańca sfer samsary, w tym ludzi.

W buddyzmie wyróżnia się Trzydzieści Jeden Światów Istnienia - czwartym z nich licząc od najniższego (pali. niraya - Piekła) jest asuraloka - Świat Asurów. Świat ten należy do Nieszczęśliwych Miejsc Przeznaczenia (pali. apaya). Asura rodzą się ci którzy popełnili Dziesięć Niechwalebnych Czynów. Jednym z bardziej znanych w buddyzmie asurów jest Alavaka, którego pokonał Budda Śakjamuni (było to jedno z jego Ośmiu Zwycięstw).

Budda Siakjamuni (dopuszcza się też pisownie: Sakiamuni, Sakjamuni; Śakjamuni – mędrzec z (rodu) Śakjów) – założyciel jednej z religii powszechnych – buddyzmu.

Wrytra - demon w formie gigantycznego węża lub smoka, jeden z assurów, być może nawet najsilniejszy z nich. Wg mitologii wedyjskiej ukradł on chmury deszczowe, powodując suszę i zastój w rozwoju wszechświata. Indra, król bogów, zabija Wrytrę, ustanawiając ponownie porządek we wszechświecie. Ma on do pomocy grupę bogów zwanymi Marutami oraz piorun, Wadżrę, który otrzymał od Riszich.