Aszur - miasto - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Na mapach: 35°27′32″N 43°15′34.99″E / 35.45889, 43.2597194

Mapa Bliskiego Wschodu z zaznaczonym położeniem miasta Aszur (Assur) i innych stanowisk archeologicznych związanych z Asyrią

Plan miasta Aszur

Aszur (akad. aš-šur zapisywane w piśmie klinowym ) - starożytne miasto w północnej Mezopotamii; w III i II tysiącleciu p.n.e. główne miasto i stolica Asyrii, święte miasto boga Aszura z jego główną świątynią E-szara; obecnie stanowisko archeologiczne Kalat asz-Szarkat w północnym Iraku, nad zachodnim brzegiem Tygrysu, ok. 110 km (68 mil) na południe od Mosulu; w 2003 roku wpisane zostało na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Irak, Republika Iraku (arab. العراق, Al-Irak; جمهورية العراق, Dżumhurijjat al-Irak) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.
Adad-nirari I (asyr Adad-nārārī, tłum. "bóg Adad jest moją pomocą") – władca Asyrii, następca Arik-den-ili, według Asyryjskiej Listy Królów panować miał przez 32 lata (ok. 1305-1274 r. p.n.e.).

Miasto

Aszur wybudowane zostało na skalistym, niemal trójkątnym cyplu, utworzonym w miejscu połączenia dwóch odnóg Tygrysu. To położenie zapewniało miastu naturalną ochronę od strony wschodniej i północnej. Od strony lądu dostępu do miasta bronił system potężnych umocnień. Obszar objęty murami miał powierzchnię ok. 80 ha. Miasto podzielone było na dwie części: Stare Miasto i przyległe do niego od południa Nowe Miasto.

Asarhaddon (akad. Aššur-ahu-iddina "Aszur dał mi brata"[1]) - król Asyrii w latach 681-669 p.n.e. z dynastii Sargonidów. Syn Sanheriba i królowej Zakutu.
Joachim Śliwa (ur. 1940) – prof. dr. hab. Uniwersytetu Jagiellońskiego; zajmuje się zagadnieniami sztuki i archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu. Od roku 1998 kieruje Zakładem Archeologii Egiptu i Bliskiego Wschodu UJ. Przewodniczący Rady Naukowej Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej PAN w Warszawie. W 1975 obronił rozprawę habilitacyjną. W 1995 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego

Stare Miasto

Stare Miasto (akad. libbi Ali, tłum. "serce/wnętrze miasta") obejmowało obszar ok. 50 ha. To tu, w jego północnej części, znajdował się komplek pałacowo-świątynny z najważniejszymi budynkami w mieście. Osobliwością tego kompleksu było jego "wtopienie" w strukturę miasta. W Aszur - w przeciwieństwie do innych stolic asyryjskich, takich jak Kalchu, Niniwa czy Dur-Szarrukin - nie powstała nigdy odrębna cytadela, odcięta murami od pozostałej zabudowy. Część świątyń przylegała do domów prywatnych, zaś pałace dostępne były bezpośrednio "z ulicy", choć wiemy, że dostęp do nich był ściśle określony. Centralną i południową część Starego Miasta zajmowały domy prywatne. Stare Miasto otoczone było wewnętrznym murem, wzniesionym za czasów Salmanasara III w IX w. p.n.e.

Wolny Uniwersytet Berlina (niem. Freie Universität Berlin, FU Berlin) – jeden z czterech największych uniwersytetów Berlina, mający swoją siedzibę w Dahlem (południowo-zachodnia część miasta).
Lista Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości - lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2009) 890 obiektów w 148 krajach, w tym 689 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 176 przyrodniczego (P) i 25 mieszanych (K, P). W sprawie wpisania danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 roku. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje.

Nowe Miasto

Nowe Miasto (akad. alu eššu, tłum. "nowe miasto") obejmowało obszar ok. 30 ha. Początkowo stanowiło ono południowe przedmieście Aszur. W obręb miasta weszło w XVI w. p.n.e., kiedy to król asyryjski Puzur-Aszur III rozkazał otoczyć je murami. W "Nowym Mieście" znajdowały się najprawdopodobniej dzielnice handlowa i mieszkalna.

Aszurbanipal, Asurbanipal (akad. Aššur-bani-apli "Aszur jest twórcą syna pierworodnego"[1]), w tradycji greckiej Sardanapal, syn Assarhaddona, był ostatnim wybitnym królem Asyrii z dynastii Sargonidów, panował w latach 669-631 p.n.e.
Puzur-Aszur III (akad. Puzur-Aššur) – władca asyryjski, syn i następca Aszur-nirari I, który według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 24 lata (ok. 1519-1496 p.n.e.). Znany jest z kilku inskrypcji budowlanych odkrytych w mieście Aszur. W inskrypcjach późniejszych władców wymieniany jest jako ten, który otoczył murami południowe przedmieścia Aszur, które w ten sposób – pod nazwą "Nowego Miasta" (akad. alu eššu) – stały się jego częścią. Puzur-Aszur III jest również pierwszym asyryjskim władcą, który pojawia się w tzw. "Kronice synchronistycznej". Według niej miał on być współczesny Burnaburiaszowi I, kasyckiemu władcy Babilonii, z którym miał wyznaczyć asyryjsko-babilońską granicę:

Mury miejskie

Dostępu do miasta Aszur broniły dwa pasy umocnień: mur zewnętrzny (chroniący "Stare Miasto" i "Nowe Miasto") oraz mur wewnętrzny (chroniący "Stare Miasto"). Przed murem zewnętrznym znajdowała się dodatkowo potężna fosa o szerokości 20 metrów i głębokości 15 metrów. Do miasta wiodło kilkanaście bram, z których najważniejszą była Brama Tabira ("Brama Rękodzielników") - główna brama wiodąca na zachód.

Hormuzd Rassam (ur. 1826 w Mosulu, zm. 16 września 1910 w Brighton) – asyryjski archeolog, dyplomata i podróżnik. Jeden z pierwszych rodzimych badaczy przeszłości Mezopotamii. Z ramienia British Museum prowadził wykopaliska na wielu bliskowschodnich stanowiskach, m.in. w Niniwie, Nimrud (Kalchu), Babilonie, Borsippie i Balawat (Imgur-Enlil). Do najważniejszych odnalezionych przez niego zabytków należą tabliczki z Eposem o Gilgameszu (odkryte w Niniwie), Cylinder Cyrusa (odkryty w Babilonie) i fragmenty brązowych paneli z monumentalnych wrót z Balawat.
Kisz – prastare miasto sumero-akadyjskie, nad Eufratem, 13 km na wschód od Babilonu, obecnie znane jako Tell al-Uhajmir (Czerwony Pagórek), niewątpliwie jedno z najstarszych miast świata. Odegrało dużą rolę w kształtowaniu się państwa Sumerów.

bazaltowy posąg Salmanasara III odkryty w XIX w. w Aszur; obecnie w zbiorach Muzeum Archeologicznego w Istambule.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)