Atomium - Polski Serwis Naukowy

Bruksela widoczna z budowli

Schody wewnątrz budowli

Atomium - monumentalny model kryształu żelaza, powiększony 165 miliardów razy, zlokalizowany w dzielnicy Laeken, na przedmieściach Brukseli. Został zbudowany z okazji Wystawy Światowej w Brukseli w 1958 (EXPO-58) jako symbol ówczesnych naukowych oraz technicznych osiągnięć "wieku atomu".

Stal – stop żelaza z węglem plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,06%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla cementyt, występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.

Wystawy światowe - nazwa zwyczajowo nadawana cyklicznym ekspozycjom prezentującym dorobek kulturalny, naukowy i techniczny krajów i narodów świata. Ciałem zajmującym się organizacją wystaw jest Międzynarodowe Biuro Wystaw Światowych (Bureau International des Expositions), powstałe w 1928 w wyniku umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez większość państw Ligi Narodów.

Opis

Budowla ma 103 metry wysokości i waży 2400 ton. Konstrukcja została wykonana ze stali i aluminium. Jest umieszczona na 3 jednakowych dwunogach. Składa się z 9 kul - atomów połączonych ze sobą rurami, w których znajdują się schody ruchome (najdłuższe mają 35 metrów). Każdy z "atomów" ma 18 m średnicy. Do najwyższej kuli, gdzie znajduje się platforma widokowa z panoramą Brukseli, prowadzi winda, która wwozi maksymalnie 22 pasażerów w 23 sekundy. Oprócz najwyższej, zwiedzający mogą wjechać jeszcze do 5 innych "sfer". Znajdują się w nich wystawy stałe lub sezonowe.

Metr to jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. Metr został określony 26 marca 1791 roku we Francji, ze względu na potrzebę korzystania z dziesiętnego systemu miar[potrzebne źródło]. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.

Wystawa Światowa w Brukseli w 1958 roku (hol. Brusselse Wereldtentoonstelling, fr. Exposition Universelle et Internationale de Bruxelles) – jedna z wystaw światowych (ang. EXPO), która odbyła się w dniach 17 kwietnia-19 października 1958 roku na przedmieściach Brukseli (w dzielnicy Laeken) w Belgii. Wystawa pozostawiła po sobie budowlę-pamiątkę, obecnie jeden z głównych symboli Brukseli – Atomium.

W 2008 z okazji jubileuszu pięćdziesięciolecia zbudowania, wszystkie pięć dostępnych kul zajmowały ekspozycje poświęcone budowie Atomium oraz wystawie EXPO z 1958. Pozostałe "sfery" są zamknięte ze względów bezpieczeństwa. Dla zwiedzających udostępniony jest też pawilon u podnóża dźwigarów, gdzie znajdują się m.in. kasy biletowe, dział informacyjny, sklep z pamiątkami, dostęp do windy i ruchomych schodów na górę oraz jedna ze stałych ekspozycji.

Ciało krystaliczne – rodzaj ciała stałego, w którym cząsteczki, atomy lub jony nie mają pełnej swobody przemieszczania się w objętości ciała i zajmują ściśle określone miejsca w sieci przestrzennej – mogą jedynie drgać wokół położenia równowagi.

Wieża Eiffla (fr. Tour Eiffel, wym. tuʀ ɛfɛl’) – najbardziej znany obiekt architektoniczny Paryża, rozpoznawany również jako symbol Francji. Jest najwyższą budowlą w Paryżu i piątą co do wysokości we Francji.

Cały kompleks znajduje się w Parku Heysel, przy Boulevard du Centenaire 1020 w brukselskiej dzielnicy Laeken. Jest częścią Brupark (brukselskiego parku rozrywki). W niewielkiej odległości znajduje się też kinopleks oraz Mini Europa. W pobliżu znajdują się też ogrody królewskie w Laeken i pałac obecnego króla Belgów oraz następców tronu.

Projekt i budowa

Atomium zostało zaprojektowane przez belgijskiego inżyniera André Waterkeyna na potrzeby Wystawy światowej, która odbywała się w Brukseli w 1958. Wnętrza "sfer" wyposażono według pomysłów architektów André i Jean'a Polak.

Renowacja

Według planów, Atomium nie miało przetrwać po wystawie światowej w 1958 roku (podobnie jak Wieża Eiffla, którą zbudowano z okazji Expo 1889 w Paryżu). Po blisko pół wieku istnienia budowli, zdecydowano się na niezbędną renowację konstrukcji, by dalej mogła być odwiedzana przez turystów. W marcu 2004 rozpoczęto prace: odnowiono restaurację i powierzchnie wystawnicze oraz wymieniono aluminiowe blachy pokrywające sfery - zastąpiono je pokrywami ze stali nierdzewnej. Aby sfinansować roboty budowlane, sprzedano starą pokrywę aluminiową jako pamiątki (za jeden trójkątny kawałek długości 2 m płacono 1,000€). Po zakończeniu renowacji, Atomium otwarto ponownie 18 lutego 2006 roku.

Ciekawostki

Wszystkie zdjęcia Atomium, także te robione przez turystów, są objęte prawami autorskimi należącymi do organizacji SABAM - Belgian Society of Authors, Composers, and Publishers (Belgijskie Stowarzyszenie Autorów, Kompozytorów i Wydawców).

Pierwotnie, zamiast Atomium, planowano zbudować jako atrakcję wystawy światowej odwrócony model Wieży Eiffla.

Z okazji renowacji budowli, w 2006 roku wyemitowano pamiątkowe monety Euro z rysunkiem Atomium na awersie.

Przypisy

Źródła

Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 15, 16. ISBN 83-85001-89-1.

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Atomium

Webcam Atomium

Wirtualna wizyta w Atomium

Maps Google