Augustus - Polski Serwis Naukowy

Augustus (łac.) – wyraz pochodzący z żargonu technicznego augurów, oznaczający miejsce, rzecz, czynność bądź osobę, która zyskała sankcję religijną na drodze inauguracji (patrz auspicjum).

Wyraz ten jest szerzej znany jako przydomek, który, mając na uwadze powyższe znaczenie religijne, rzymski senat nadał Oktawianowi w 27 roku p.n.e.

Przydomek ten był używany przez kolejnych cesarzy. W czasach tetrarchii tytułu tego używało dwóch najważniejszych spośród czterech współwładców imperium. W wyniku politycznego zamieszania po abdykacji Dioklecjana przez krótki czas było jednocześnie aż pięciu augustów (w roku 310).

Tetrarchia (z greckiego rządy czterech, czwórwładza; łac. kwadrumwirat) to system rządów w cesarstwie rzymskim wprowadzany stopniowo przez cesarza Dioklecjana od 286 roku. Polegał na równoczesnym panowaniu czterech osób: dwóch augustów i dwóch władców niższej rangi z tytułem cezara.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Słowo Augustus,-i tworzy w łacinie parę innych wyrazów:

Rzeczownik żeński Augusta,-ae identycznego znaczenia, tyle że w formie żeńskiej.

Rzeczownik męski augustalis,-is oznaczający pogańskiego kapłana (wyznawcę kultu Augusta), także złota moneta. Pojawił się w średniowieczu.

Przysłówek auguste używany na określenie robienia czegoś z głęboką czcią, wzniośle, uroczyście; także wspaniale, świetnie.

Czasownik augusto,-are, -avi, -atum znaczący uświetniać, przydawać blasku.

Przymiotnik augustus,-a,-um znaczący cesarski; dostojny, boski; święty; czcigodny, uświęcony; sierpniowy.

Miesiąc Augustus,-i jako rzymski sierpień. Dawny Sextilis, przezwany na cześć wyżej wspomnianego Oktawiana Augusta.

Mianem Praefectus Augustalis określano prefekta Egiptu.

Rzeczownik augustiaticus,-i, jedno z wielu określeń pańszczyzny.

Inne wyrazy zbliżone w znaczeniach do powyższych.

Greckim odpowiednikiem tytułu Augusta jest Sebastos; zob. Sebastian (imię).

Pańszczyzna – praca wykonywana przez chłopów głównie na roli (również w innych usługach) na rzecz pana w zamian za dzierżawę ziemi. Wykształciła się w Europie w okresie feudalnym, po czym powoli zaczęła zamierać w wyniku przechodzenia na czynsz.

Abdykacja (z łac. abdicatio) – dobrowolne lub wymuszone przedwczesne zrzeczenie się przez panującego władcy i przysługujących mu z tego tytułu praw. Może być dobrowolna (np. cesarza Karola V, królowych Niderlandów Wilhelminy i Juliany) lub wymuszona przez okoliczności, uniemożliwiające dalsze skuteczne sprawowanie władzy (np. cara Mikołaja II i innych władców, np. Gustawa IV Adolfa, Napoleona I, czy Wilhelma II lub Edwarda VIII). Wymuszonej abdykacji nigdy nie podpisali np. cesarz Austrii i król Węgier Karol I, król Grecji Konstantyn II, car Bułgarii Symeon II, król Włoch Humbert II, którzy nadal uważali się za prawowitych monarchów.

Zobacz też

cezar

imperator