Autosan A1112T - Polski Serwis Naukowy

Autosan A1112T – seria autobusów turystycznych rodziny A11 produkowanych od 1999 roku przez zakłady Autosan w Sanoku. Produkowano również ich odmiany międzymiastowe.

Historia modelu

W 1998 roku zaprezentowany został autobus Autosan A1112T.01 San, należący do nowej rodziny A11, którego produkcja seryjna rozpoczęła się rok później. Technicznie i pod względem stylistycznym jest on podobny do autobusów rodziny Autosan A10, takich jak turystyczny Autosan A1012T Lider. Podniesiono w nim poziom podłogi o 300 mm w stosunku do Lidera, powiększając przestrzeń bagażową o 3 m, do 8 m. W początkowym okresie pojazd ten napędzany był silnikiem wysokoprężnym Cummins C300-20 o pojemności skokowej 8,27 dm³, osiągającym moc maksymalną 221 kW (300 KM) i spełniającym wymagania normy czystości spalin Euro 2. Nadwozie tego modelu wykonane zostało w postaci konstrukcji kratownicowej, do której wklejane są atermiczne szyby i elementy poszycia ze stali nierdzewnej. Ściany przednia i tylna wykonane są z tworzyw sztucznych, zaś pokrywy luków bagażowych z aluminium. Po wyposażeniu autokaru w dostępną w opcji toaletę chemiczna maksymalna liczba pasażerów spada do 45. Innymi elementami dostępnymi w wyposażeniu opcjonalnym były lodówka i automat do wydawania napojów.

Europejski standard emisji spalin - norma dopuszczalnych emisji spalin w nowych samochodach sprzedawanych na terenie Unii Europejskiej. Standardy te zostały opracowane w serii Dyrektyw Europejskich, które sukcesywnie zwiększały swoją restrykcyjność.

Renault Trucks – francuski producent samochodów ciężarowych, z siedzibą w Saint-Priest koło Lyonu. W 2001 roku przedsiębiorstwo zostało sprzedane grupie Volvo. W latach 1978-2002 oficjalna nazwa firmy brzmiała Renault Véhicules Industriels (od 1992 roku pisano Renault V. I. lub krótko RVI). Do 1999 roku wytwarzano także autobusy pod markami Renault (przejęła ona również tradycje takich marek jak Berliet) oraz Karosa. Jednak oddział zajmujący się ich produkcja został sprzedany koncernowi Fiat-IVECO, a marka autobusów przekształcona na Irisbus.

W 2000 roku do produkcji wprowadzony został zmodernizowany Autosan A1112T.02 San. Zmiany objęły głównie stylistykę pojazdu. Zastosowano nową wykonaną z tworzyw sztucznych ścianę przednią z szybą czołową o większej wysokości niż w podtypie ".01", dzięki czemu podwyższono przednią część dachu. Do napędu zmodernizowanego pojazdu zastosowano silnik Cummins ISM 340 E20 o mocy maksymalnej 250 kW (340 KM). Produkcja tego modelu zakończona została w 2003 roku.

PKS w Bielsku-Białej (Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Bielsku-Białej) – polskie przedsiębiorstwo transportowe Początkowo funkcjonowało jako przedsiębiorstwo państwowe, obecnie działa jako spółka akcyjna.

Sędziszów Małopolski – miasto w Polsce położone w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, siedziba gminy Sędziszów Małopolski. Miasto jest częścią aglomeracji rzeszowskiej.

W 2001 roku rozpoczęto produkcję modelu Autosan A1112T.03 Ramzes w odmianach turystycznej i międzymiastowej. Był to pierwszy autobus firmy Autosan wykonany w całości ze stali nierdzewnej. Jego nadwozie było oparte na podłużnicowo–kratownicowej ramie. Stosowano w nim silnik Cummins ISMe 345-30 Euro 3 o pojemności 11,3 dm³ i mocy maksymalnej 253 kW (345 KM). Przy identycznych wymiarach zewnętrznych ma on o 1,5 m większą pojemność luków bagażowych, uzyskaną dzięki modernizacji konstrukcji podwozia oraz innemu układowi drzwi, z drugimi drzwiami przeniesionymi z tylnego zwisu przed drugą oś. W przedniej części nadwozia zastosowano trzyczęściowy zderzak przedni wykonany z tworzyw sztucznych, w którym zamontowano podwójne reflektory projektorowe oraz okrągłe lampy przeciwmgielne. W wersji turystycznej pomiędzy drzwiami a tylną osią umieszczono kabinę sypialną dla kierowcy. Standardowo montowano zwalniacz (retarder) ZF Intarder, który umożliwia zwiększenie masy przewożonego bagażu. Wersja Ramzes powstała w związku z zakończeniem w 2002 roku przez firmę Mercedes-Benz produkcji podwozia DC O-404F (RHD), stosowanego w modelu Autosan A404T Cezar.

MAN SE (Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg) – spółka akcyjna z siedzibą w Monachium. Jedno z wiodących przedsiębiorstw produkujących samochody ciężarowe, autobusy, silniki oraz urządzenia przemysłowe pod marką MAN. Spółka notowana na Deutsche Börse wśród trzydziestu największych niemieckich spółek akcyjnych. Koncern zatrudnia na całym świecie ponad 33.400 pracowników, a jego roczne obroty wyniosły w roku 2005 ponad 7,4 miliardów Euro.

Mercedes-Benz – marka samochodów produkowanych obecnie przez koncern Daimler AG (poprzednia nazwa DaimlerChrysler), zaś wcześniej przez koncern Daimler-Benz, popularnie nazywana Mercedes. Pod marką tą produkowane są samochody osobowe, dostawcze, ciężarowe i autobusy. W kategorii samochodów osobowych, Mercedes-Benz uważany jest za jedną z najbardziej prestiżowych marek na świecie.

W 2004 roku rozpoczęto produkcję modelu Autosan A1112T.04 Sanman, zwanego czasem również Autosan A1112T.04 Ramzes Sanman. Zastosowano w nim podwozie MAN 18.410 HOCL (R33) oraz silnik MAN D2866 LOH29 o pojemności 11976 cm³ i mocy maksymalnej 301 kW (409 KM). W układzie przeniesienia napędu zastosowano mechaniczną skrzynię biegów ZF 8S-180. Niewielkie zmiany przeszło również nadwozie. Przednie kierunkowskazy zamontowane zostały w zderzaku, natomiast na tylnej ścianie zastosowano okrągłe lampy kierunkowskazów i świateł "Stop". Sanman otrzymał również otwierane pionowo, równolegle do ścian bocznych klapy bagażników (wyjątek stanowi pierwszy egzemplarz tego modelu). We wnętrzu pojazdu pojawiła się deska rozdzielcza firmy MAN oraz zwiększono szerokość przejścia między fotelami. Ze względu na zmianę podwozia, w tym skrócenie rozstawu osi, zmniejszyła się pojemność luków bagażowych do 8 m a po wyposażeniu pojazdu w toaletą chemiczną do 7 m. W 2005 roku ze względu na brak popytu zakończono produkcję autokarów serii A11. Wznowiono ją jednak w 2007 roku.

Cummins Inc. – koncern zajmujący się konstruowaniem i produkcją silników wysokoprężnych oraz innych układów napędowych dla producentów ciężarówek, autobusów, maszyn budowlanych, przemysłowych, rolniczych, kolejowych, sprzętu morskiego, wojskowego. Siedziba znajduje się w Columbus w stanie Indiana (USA).

Autosan - marka polskich autobusów, produkowanych niegdyś w "Sanockiej Fabryce Autobusów „Autosan”", a od 1991 roku w przedsiębiorstwie "Autosan S.A." w Sanoku.

W pierwszym kwartale 2007 roku wprowadzono do produkcji model Autosan A1112T.05 Sanman wyposażony w silnik MAN D2066 LOH04 o mocy maksymalnej 324 kW (440 KM). Wyprodukowano 2 egzemplarze tego podtypu, które obecnie eksploatowane są przez PKS Bielsko-Biała. Są to podtypy ".05.03" oraz ".06.03".

Sanok – (Królewskie Wolne Miasto Sanok; węg. Sánók, niem. Saanig, ukr. Сянік, łac. Sanocum, jidysz Sonik, heb. סנוק lub סאנוק), miasto powiatowe w województwie podkarpackim. Położone w dolinie Sanu, na terenie Kotliny Sanockiej, u podnóża Gór Słonnych i Pogórza Bukowskiego w Euroregionie Karpackim. Miasto liczy ok. 40 tys. mieszkańców i ma powierzchnię 38,15 km² (2005).

Silnik o zapłonie samoczynnym (znany powszechnie jako silnik wysokoprężny lub silnik Diesla, ZS) – silnik cieplny spalinowy tłokowy o spalaniu wewnętrznym, w którym ciśnienie maksymalne czynnika jest znacznie większe, niż w silnikach niskoprężnych (z zapłonem iskrowym), a do zapłonu paliwa nie jest wymagane żadne zewnętrzne źródło energii, ma miejsce zapłon samoczynny.

Autosan A1112T Ramzes (z prawej) na Transexpo 2007

Po przerwie w produkcji jesienią 2007 roku podczas targów Transexpo 2007 w Kielcach zaprezentowano odnowiony model Ramzes. W tym prototypowym modelu Autosan A1112T Ramzes zastosowano silnik Renault DXi7 ACJ01 Euro 4 o mocy maksymalnej 235 kW (320 KM), współpracujący z sześciobiegową przekładnią manualną ZF 6S-1200. Nadwozie pojazdu przeszło analogiczne zmiany stylistyczne jak w modelu "Sanman". Otrzymał on zmienione ściany czołowe. W przedniej dotychczasowe prostokątne kierunkowskazy zmieniono na okrągłe i przeniesiono do zderzaka, obok reflektorów. Tylne światła typu LED w układzie pionowym również otrzymały okrągłą formę. W układzie jezdnym zastosowano tylny most napędowy firmy Meritor. Szkielet nadwozia nowej wersji jedynie w opcji jest wykonywany z nierdzewnej stali chromoniklowej. Egzemplarz targowy trafił do firmy Veolia Transport Podkarpacie z Sędziszowa Małopolskiego.

Zmodernizowane modele Autosan A1112T Ramzes produkowane od 2008 roku otrzymały nazwę Autosan A1012T.08 Ramzes. Zastosowano w nich 6-cylindrowe silniki Cummins ISLe4-320 Euro 4 o pojemności 8,9 dm³ i mocy maksymalnej 235,2 kW (320 KM). W układzie przeniesienia napędu zastosowano automatyczną, 6-stopniową automatyczną skrzynię biegów Allison T350R. Instalacja elektryczna została oparta na magistrali CAN-bus. Autokar standardowo wyposażono w system kontroli trakcji ESC oraz elektroniczny układ hamulcowy EBS, czyli system łączący dotychczasowe funkcje układów ABS i ASR.

Produkcja roczna rodziny wysokopodłogowych autokarów rodziny A11 wynosiła od kilku do kilkunastu sztuk. Sprzedawane były głównie na rynku krajowym. Jednak w 2004 roku, przed olimpiadą, na eksport do Grecji trafiło 6 sztuk modelu Autosan A1112T.04 Sanman.

Przypisy

Łukasz Supel: Ocalić od zapomnienia: U progu nowego tysiąclecia w Sanoku (część 2). Infobus, 10 kwietnia 2007. [dostęp 9 stycznia 2009].
RHD to symbol stosowany głównie przez niemieckich producentów autobusów (a za nimi innych), oznaczający ReiseHochDecker czyli Turystyczny WysokoPokładowy.
Zbigniew Rafalski: Idą wakacje - czas na GLOB. Infobus, 15 kwietnia 2005. [dostęp 9 stycznia 2009].
Dariusz Więcławski: Autosan: 7 Ramzesów dla MON. Infobus, 1 grudnia 2008. [dostęp 7 stycznia 2009].

Linki zewnętrzne

Dane modelu Autosan A1112T Ramzes w serwisie producenta

Opis i zdjęcia modelu Autosan A1112T Ramzes w serwisie firmy Polskie Autobusy

Dane modelu Autosan A11-12T San w serwisie Infobus

Dane modelu Autosan A1112T Ramzes w serwisie Infobus

Dane modelu Autosan A1112T Sanman w serwisie Infobus

Zdjęcia i dane modeli serii Autosan A1112T w serwisie Transport Wroc.Biz