Autostopem przez Galaktykę (ang. The Hitchhiker's Guide to the Galaxy) to cykl humorystycznych powieści science fiction Douglasa Adamsa oraz tytuł pierwszego tomu serii, wywodzącej się ze słuchowiska radiowego nadawanego przez BBC od 1978 r. Cała seria liczy pięć tomów, co autor nazwał trylogią w pięciu częściach.

Na podstawie tego cyklu powstał również serial telewizyjny emitowany w BBC (1981), komiksy, gry komputerowe (najbardziej znana to "The Hitchhiker's Guide to the Galaxy" firmy Infocom) oraz książka "Krążownik Titanic Douglasa Adamsa" (1997), napisana przez Terry'ego Jonesa.

W 2005 roku ukazała się ekranizacja pierwszej powieści. Film "Autostopem przez Galaktykę" wyreżyserował Garth Jennings.

Fabuła cyklu

Głównymi bohaterami są Ziemianin Artur Dent oraz kosmita Ford Prefect, jeden z autorów przewodnika po Galaktyce. Ważne role drugoplanowe odgrywają ziemska dziennikarka Trillian, dwugłowy prezydent galaktyki Zaphod Beeblebrox, konstruktor planet Slartibartfast oraz mający skłonności do depresji robot Marvin.

Autostopem przez Galaktykę

rok wydania oryginalnego: 1979

wydania polskie: Zysk i S-ka 1994 (ISBN 83-7150-161-7), Albatros 2005 (ISBN 83-7359-201-6)

fabuła: Artur pewnego dnia dowiaduje się, że jego dom ma być zburzony, a na jego miejscu ma powstać obwodnica. Wkrótce okazuje się, że dziwnym zbiegiem okoliczności w tym samym czasie ma zostać zniszczona cała Ziemia, gdyż wymagają tego plany budowy hiperprzestrzennej obwodnicy galaktycznej. Jednak Ford zabiera go w szaloną wycieczkę po Galaktyce, w czasie której poznają inne kluczowe postaci cyklu i którą wieńczy wizyta w kosmicznej wytwórni planet. Istotnym elementem fabuły jest Wielkie Pytanie o Życie, Wszechświat i całą resztę.

tytuł: nazwa przewodnika dla galaktycznych podróżników

cytat:

Przewodnik "Autostopem przez Galaktykę" jest książką ze wszech miar godną uwagi. Wielokrotnie redagowano go i przeredagowywano w ciągu wielu lat pod okiem wielu wydawców. Zawiera wkład niezliczonych podróżników i badaczy. (...) Przewodnik "Autostopem przez Galaktykę" jest książką szalenie nierówną i zawiera wiele fragmentów, które po prostu w danej chwili wydawały się wydawcom niezłym pomysłem.

ciekawostka: choć książka powstała w roku 1979, przewodnik "Autostopem przez Galaktykę" został przedstawiony w formie czytnika e-booków

Restauracja na końcu wszechświata

rok wydania oryginalnego: 1980

wydania polskie: Zysk i S-ka 1994 (seria Salamandra: ISBN 83-86211-88-1; seria Kameleon: ISBN 83-7150-455-1), Albatros 2005 (ISBN 83-7359-423-X)

fabuła: Czwórka bohaterów udaje się do najsłynniejszej restauracji wszechświata o nazwie Milinowa, z której można obserwować jego ostatnie chwile. Wskutek niefortunnego przeskoku czasowego ich drogi rozdzielają się - Zaphod i Trillian wyruszają na poszukiwanie człowieka, który rządzi wszechświatem, zaś Artur i Ford lądują na prehistorycznej Ziemi i dowiadują się, skąd wzięła się na niej ludzkość.

tytuł: lokal gastronomiczny, z którego można obserwować koniec czasu i przestrzeni

cytat:

Restauracja na końcu wszechświata jest jednym z najniezwyklejszych przedsięwzięć w historii gastronomii. Została zbudowana na ruinach potencjalnie zniszczonej planety, którą zamknięto w olbrzymim pęcherzu czasowym, skąd jest rzutowana w moment końca wszechświata. Niemożliwe - powie wielu. W restauracji goście zajmują (będą mieli zajmowane) miejsca przy stolikach i spożywają (będą mieli spożywane) drogie zestawy potraw, równocześnie się przypatrując (będąc miane przypatrywane się), jak wokół nich eksploduje dzieło stworzenia. Niemożliwe. To jest całkiem niemożliwe - powtórzy wielu.

Życie, wszechświat i cała reszta

rok wydania oryginalnego: 1982

wydania polskie: Zysk i S-ka 1995 (ISBN 83-86211-10-5), Albatros 2006 (ISBN 83-7359-370-5)

fabuła:Bohaterowie pomagają Slartibartfastowi uchronić Galaktykę przed wznowieniem wyniszczającej wojny z mieszkańcami planety Krikkit. Intryga jest osnuta na licznych humorystycznych odwołaniach do krykieta.

tytuł: nawiązuje do wielkiego pytania, które pojawiło się w pierwszym tomie

Cześć, i dzięki za ryby

rok wydania oryginalnego: 1984

wydanie polskie: Zysk i S-ka 1995 (ISBN 83-86211-85-7)

fabuła: Artur wraca na zrekonstruowaną Ziemię i szczęśliwie zakochuje się w dziewczynie imieniem Fenchurch. Razem z Fordem wyrusza raz jeszcze w kosmos, by poznać ostateczne przesłanie od Stwórcy.

tytuł: pożegnanie, jakie zostawiły ludziom delfiny, ewakuując się z Ziemi przed jej zniszczeniem w pierwszym tomie

cytat:

Naczynie zdawało się śpiewać słońcem, brzmieć zebranym światłem jak dzwon i wylewać na piasek i stojącą wokół trójkę ludzi ciemno pobłyskujące tęcze. Wonko obrócił szkło i w wygrawerowanej na powierzchni delikatnej siateczce wyraźnie pojawiły się słowa: CZEŚĆ, I DZIĘKI ZA RYBY. - Czy wiecie, co to znaczy? Powoli i z wielkim zdziwieniem pokręcili głowami, niemal zahipnotyzowani migotaniem błyskawicznie zmieniających się w szarym szkle świateł. - To prezent pożegnalny od delfinów - spokojnie i cicho wyjaśnił Wonko. - Od delfinów, które kochałem i których życie studiowałem, z którymi pływałem i które karmiłem rybami. Próbowałem się nawet uczyć ich języka, co najwyraźniej specjalnie uniemożliwiały, bo wiem już, że gdyby chciały, mogłyby się bez problemu porozumieć z ludźmi.

W zasadzie niegroźna

rok wydania oryginalnego: 1992

wydanie polskie: Zysk i S-ka 1996 (ISBN 83-7150-093-9)

fabuła: Mieszanina przeskoków czasowych i związanych z nimi paradoksów prowadzi do kulminacji, w której Ziemia i wszyscy jej mieszkańcy - w tym bohaterowie cyklu - zostaje nieodwracalnie zlikwidowana wskutek uporu kosmicznych biurokratów.

tytuł: to, co pozostało po zredagowaniu stworzonego przez Forda Perfecta opisu Ziemi w jednej z edycji przewodnika Autostopem przez Galaktykę

cytat:

Szesnaste piętro. Redaktorzy działów. Łajdacy. Co się stało z materiałami, które mu wykreślili? Wyniki piętnastu lat badań, wszystko wykreślono z wyjątkiem: "W zasadzie niegroźna". Dla nich też pozdrowienie paluszkiem.

Zobacz też

Dzień Ręcznika

Linki zewnętrzne

Strona BBC poświęcona Autostopem przez Galaktykę (ang.)

artykuł Autostopem przez fantastykę ("Nowa Fantastyka")