Autostrada Poznańska - Polski Serwis Naukowy

Autostrada Poznańska – nazwa ulicy w Szczecinie, jednej z czterech arterii drogowych, łączących lewobrzeże Szczecina z resztą Polski, błędnie nazywana Szosą Poznańską. Jest ponad ośmiokilometrowym łącznikiem pomiędzy ul. Cukrową na Gumieńcach, a ul. Granitową w Podjuchach.

Hermann Haken (ur. 5 maja 1828, Koszalin, zm. 16 lipca 1916, Berlin) – prawnik z wykształcenia (absolwent Uniwersytetu Greifswaldzkiego) w latach 1867-1877 burmistrz Kołobrzegu, zapoczątkował i rozwinął działalność kołobrzeskiego uzdrowiska, w roku 1877 otrzymał tytuł Honorowego Obywatela miasta.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Na krótkim odcinku pomiędzy skrzyżowaniem z ul. Cukrową a rondem Hakena prowadzi nią droga krajowa nr 13, na pozostałej części leży (od wiosny 2004) w ciągu drogi krajowej nr 31.

Na Autostradzie Poznańskiej istnieje pięć skrzyżowań – skrzyżowanie z ul. Cukrową, rondo Hakena w kierunku Śródmieścia, rondo przy CH Auchan, zjazd do wsi Ustowo i Elektrociepłowni Pomorzany oraz skrzyżowanie z ul. Granitową na wschodnim krańcu ulicy. Przy trasie położone jest kąpielisko miejskie Dziewoklicz, do którego ulica stanowi jedyny dojazd. Autostradą Poznańską prowadzi linia autobusów miejskich nr 61 obsługiwana przez SPA Dąbie.

Polder przeciwpowodziowy – zwykle naturalny obszar zalewowy. W okresie wezbrania rzeki pozwala na rozlanie się z koryta nadmiaru wody i jej naturalną retencję.

Kołbaskowo (do 1945 niem. Kolbitzow, dawn. Colbitzow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo, na Wzniesieniach Szczecińskich. Miejscowość jest siedzibą gminy Kołbaskowo. Położona jest w odległości 10 km od Szczecina przy granicy z Niemcami.

Historia

Węzeł z ul. Ustowską; w głębi rondo nad ulicą – dojazd do CH Auchan Kołbaskowo

Ulica powstała przed rozpoczęciem II wojny światowej (w 1936 lub później) w większości na obszarze Międzyodrza równolegle do i na północ od Kanału Odyńca. Od podstaw zbudowano przeprawy mostowe nad Odrą Zachodnią i Regalicą oraz usypano wysokie nasypy ziemne na polderach położonych między tymi rzekami. Miała służyć niemal wyłącznie szybkiemu przemieszczaniu się w kierunku wschodnim wojsk garnizonu szczecińskiego i innych garnizonów stacjonujących w położonej na zachód od Szczecina części prowincji Pomorze. W czasie działań wojennych, w kwietniu 1945, mosty na Odrze i Regalicy zostały wysadzone w powietrze przez wycofujące się oddziały wojsk hitlerowskich, by utrudnić Armii Czerwonej przypuszczenie ataku okrążającego na Szczecin.

Gumieńce (do 1945 niem. Scheune) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w dzielnicy Zachód.

Most pontonowy - jest nietypowym rodzajem mostu, którego konstrukcja opiera się na połączonych pontonach, barkach lub łodziach. Chociaż tego typu mosty są zazwyczaj tworami tymczasowymi, niekiedy stawia się je na dłużej. Używa się ich wtedy, gdy nie można wybudować innych, droższych konstrukcyjnie mostów.

27 kwietnia 1945, następnego dnia po wkroczeniu do miasta, żołnierze Armii Czerwonej przeprowadzili dwudniową operację budowania mostów pontonowych na Regalicy i Odrze w ciągu komunikacyjnym Autostrady Poznańskiej. 8 lutego 1948 w obecności ambasadora Wielkiej Brytanii oddano do użytku dwa tymczasowe stalowe mosty będące darem rządu brytyjskiego. Fakt ten umożliwił ponowne skomunikowanie i przyłączenie do Szczecina prawobrzeżnych dzielnic – Podjuch, Żydowiec, Zdrojów i Klucza leżących początkowo w okresie powojennym w granicach ówczesnego powiatu gryfińskiego.

Kąpielisko – obiekt rekreacyjny, miejsce przeznaczone do kąpieli, np. na brzegu jeziora, morza lub rzeki. Na strzeżonych kąpieliskach dyżurują ratownicy.

Prawobrzeże – dzielnica obejmująca południowo-wschodnią część miasta Szczecina, która grupuje 11 jednostek pomocniczych miasta – osiedli. Według danych z 4 maja 2010 w dzielnicy zameldowanych na pobyt stały było 84 200 osób. Jako jedyna leży na prawym, wschodnim brzegu rzeki Regalicy.

Uroczyste otwarcie ulicy po odbudowie ze zniszczeń wojennych nastąpiło 19 grudnia 1959. Jej nazwa pochodzi od biegnącej równolegle do niej magistrali kolejowej łączącej Szczecin z Poznaniem. Nasyp pod ową magistralę i ulicę usypano z ziemi wykopanej na poczet Kanału Odyńca. W ciągu ulicy znalazły się prowizoryczne mosty drogowe – zbudowane i zaprojektowane przez Ludowe Wojsko Polskie – posadowione na żelbetowych poniemieckich filarach i przyczółkach uzupełnionych o drewnianej konstrukcji estakady dojazdowe. Most nad Odrą otrzymał imię gen. Karola Świerczewskiego, a most nad Regalicą – imię I Armii Wojska Polskiego. Stalowe konstrukcje przęseł mostu wykonała Stocznia Szczecińska im A. Warskiego.

Polskie Radio Szczecin – jedna z 17 samodzielnych rozgłośni publicznego Polskiego Radia realizujących odrębne programy regionalne nadawane na teren poszczególnych województw, zrzeszonych w Audytorium 17.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Decyzją Rady Miasta Szczecina w 2001 roku nadano imię Hermana Hakena wybudowanemu w ramach modernizacji DK13 rondu o średnicy 120 m u zbiegu Autostrady Poznańskiej z ul. Południową. W tym samym czasie zmodernizowano zachodni odcinek ulicy pomiędzy ul. Cukrową a rondem Hakena.

Most Gryfitów

W ramach realizacji I i II etapu przebudowy ulicy do dwujezdniowej drogi klasy G, 28 kwietnia 2006 gmina Miasto Szczecin podpisała umowę z Płockim Przedsiębiorstwem Robót Mostowych o/Poznań na wykonanie dwóch jednojezdniowych trójprzęsłowych mostów nad Odrą i Regalicą wraz z wiaduktami dojazdowymi w ciągu 24-27 miesięcy. Wykonawcą stalowych przęseł nowych mostów był Mostostal Chojnice, a zmontowane zostały, podobnie jak przed 50 laty, w Stoczni Szczecińskiej. W międzyczasie główny wykonawca przejęty został przez zagranicznego inwestora i zmienił nazwę na Bilfinger Berger Polska. Pod koniec maja 2008 Prezydent Miasta Szczecina przy współudziale Polskiego Radia Szczecin i szczecińskiej redakcji Gazety Wyborczej ogłosił konkurs na nazwy dla nowych mostów. Rada Miasta Szczecina zatwierdziła wyłonione w konkursie nazwy: Pomorzan dla mostu nad Odrą Zachodnią oraz Gryfitów dla przeprawy przez Regalicę. Oficjalne otwarcie ruchu na nowych mostach nastąpiło 29 sierpnia 2008. Jednocześnie stare mosty zostały zamknięte.

Rondo - skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy, na którym pojazdy zobowiązane są objeżdżać wyspę środkową w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara w krajach o ruchu prawostronnym lub w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara w krajach o ruchu lewostronnym. Są odstępstwa dotyczące minirond, gdzie długie pojazdy mogą przejeżdżać przez przejezdną wyspę. W polskim prawie drogowym stosuje się określenie skrzyżowanie o ruchu okrężnym.

Drewno – surowiec drzewny otrzymywany ze ściętych drzew i formowany przez obróbkę w różnego rodzaju sortymenty. Zajmuje przestrzeń pomiędzy rdzeniem, a warstwą łyka i kory. Pod względem technicznym drewno jest naturalnym materiałem kompozytowym o osnowie polimerowej wzmacniany ciągłymi włóknami polimerowymi, którymi są podłużne komórki zorientowane jednoosiowo.

W 2007 roku na koszt właściciela nowo powstającego Centrum Handlowego Auchan "Kołbaskowo" rozpoczęła się przebudowa zachodniego fragmentu ulicy (pomiędzy rondem Hakena a wiaduktem w ciągu ul. Nasypowej) – budowa ok. 1100 m drugiej jezdni oraz ronda ponad głównymi jezdniami ulicy. Przebudowany fragment ulicy został dopuszczony do eksploatacji 4 listopada 2008.

Jezdnia – część drogi kołowej przeznaczonej dla ruchu pojazdów. Może składać się z jednego lub kilku pasów ruchu. Częścią jezdni nie są wydzielone torowiska.

Droga klasy G - droga główna - jedna z klas dróg publicznych według podziału wprowadzonego przez Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 roku nr 43, pozycja 430). Rozporządzenie określa jakie wymagania techniczne i użytkowe powinna spełniać droga tej klasy. Wymagania te uzależnione są od prędkości projektowej dla danej drogi. Dla klasy G dopuszcza się dwie prędkości projektowe na terenie zabudowanym: 50 i 60 km/h oraz trzy prędkości projektowe poza terenem zabudowanym: 50, 60 i 70 km/h. Drogi klasy G mogą należeć do kategorii dróg krajowych, dróg wojewódzkich lub dróg powiatowych.

W latach 2010-11 (uruchomienie 16 czerwca 2011) zrealizowano IV etap modernizacji ciągu komunikacyjnego – na obecnej ul. Morwowej w pobliżu hotelu "Panorama" przy węźle Morwowa na autostradzie A6 powstało rondo ułatwiające obsługę tegoż węzła, które docelowo stanowić będzie wschodni początek arterii.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Prowincja Pomorze (niem. Provinz Pommern) - prowincja państwa pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Stolicą prowincji był Szczecin, a przejściowo w okresie 1808-1814 Stargard . W 1939 roku prowincja miała powierzchnię 38 401 km² i liczyła 2 405 021 mieszkańców.

Plany do 2012 roku

Budowa nowych mostów stanowić ma początek kompleksowej przebudowy arterii, która ma stać się drogą dwujezdniową na całej długości. Kolejne etapy modernizacji przewidują:

etap III – rozbiórka istniejących tymczasowych mostów i budowa w ich miejscu nowych, przebudowa ekowiaduktu nad ul. Potoczną, budowa przejścia podziemnego przy Dziewokliczu, rozbudowa wiaduktu kolejowego, budowę jezdni południowej i remont istniejącej północnej.

etap V – budowa nowego węzła drogowego nad ul. Granitową/Batalionów Chłopskich, budowa nowego odcinka drogi między tym węzłem drogowym a rondem zbudowanym w etapie IV po śladzie równoległym do przebiegu ul. Morwowej

W następnej kolejności planowane było również połączenie z projektowaną ul. Nowogdańską mającą stanowić drugą z głównych osi transportu drogowego szczecińskiego portu (obok DK10 – ciągu ulic Gdańskiej/Struga).

Droga krajowa nr 13 – droga krajowa o długości około 17 km łącząca Szczecin z przejściem granicznym do Niemiec w Rosówku. Leży w całości na obszarze województwa zachodniopomorskiego (powiat grodzki Szczecin i powiat policki).

Ryszard Kotla (ur. 30 marca 1947 w Szczecinie) – polski publicysta krajoznawczy, działacz i przewodnik turystyczny, dziennikarz, historyk, nauczyciel akademicki i Instruktor Ratownictwa WOPR. Znawca historii i walorów turystycznych Szczecina i Pomorza Zachodniego. Z wykształcenia inżynier elektryk. Brat Zdzisława Kotli i ojciec Pawła Kotli.

Przypisy

↑ Ryszard Kotla, "Zeszyty szczecińskie – historia szczecińskich mostów – Lange Brücke, Hansa Brücke, Most Długi", wyd. Publishers, 2002, ISBN 83-89029-30-8
Google Maps

Linki zewnętrzne

fragment Autostrady Poznańskiej od ul. Cukrowej do ronda Hakena na fotografii satelitarnej w serwisie maps.google.com

strona projektu budowy nowych mostów w ciągu Autostrady Poznańskiej (SPOT)

Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta Szczecin: Przebudowa ulicy Autostrada Poznańska, Etap I i II – budowa nowych mostów przez rzeki Odrę i Regalicę

cykl artykułów nt. Autostrady Poznańskiej w GW