Bóg w judaizmie - Polski Serwis Naukowy

Słuchaj, Izraelu, Jahwe jest naszym Bogiem - Jahwe jedynym (Pwt 6,4)

Werset z Księgi Powtórzonego Prawa (zobacz: Biblia), stanowiący jednocześnie rodzaj wyznania wiary i najważniejszą modlitwę żydowską, ukazuje żydowskie pojęcie Boga - Boga jedynego, niepowtarzalnego, wiecznego i wszechobecnego, który zawarł przymierze z narodem wybranym - objawił mu się i zobowiązał do słuchania. Sam Bóg określa się jako początek i koniec, czyli Bóg Stwórca i Bóg końca czasów. Judaizm jest religią monoteistyczną, ale Biblia opisuje historię "walki" wyznawców Jahwe z czcicielami innych bogów starożytnego Wschodu, m.in. semickiego Baala czy bogów Egiptu.

Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.

Mojżesz (łac. Moyses, hebr. מֹשֶׁה Mosze, arab. موسى, Musa) – postać biblijna, przywódca Izraelitów w okresie ich wyjścia z Egiptu i wędrówki do Ziemi Obiecanej. Żył prawdopodobnie w XIII-XII wieku p.n.e. (według Biblii 120 lat). Syn Amrama i Jokebed, brat Aarona i Miriam.

W judaizmie obowiązuje zakaz sporządzania wizerunków Boga, co miało odróżniać judaizm od kultów pogańskich. Człowiek nie może nazywać Boga, bo każde nazwanie byłoby ograniczeniem absolutu Boga. W Biblii Bóg jest określany czteroliterowym akronimem JHWH (tzw. tetragram), pochodzący z usunięcia samogłosek z frazy "Ja Hweh" co oznacza po hebrajsku "Ja jestem". Jest to najkrótsze, możliwe sformułowanie koncepcji filozoficznej, która jest podstawą rozumienia Boga w judaizmie (i również w dużym stopniu w islamie oraz chrześcijaństwie), polegającym na przyjęciu, że Bóg jest jedynym, realnym i samodzielnym bytem, zaś wszystko inne istnieje tylko poprzez Boga i jest przez to bytem niepełnym. W Psalmach i innych księgach Starego Testamentu o charakterze poetyckim Boga określa się często słowami "Adonaj Elohim" co po hebrajsku znaczy "Pan Bóg".

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Księga Powtórzonego Prawa [Pwt], Piąta Księga Mojżeszowa [5 Mojż] zamyka Torę, jest piątą księgą Starego Testamentu i Biblii. Nazwa księgi w języku hebrajskim to Dwarim דברים, czyli "słowa", od pierwszego jej wyrazu, w grece (Septuaginta - Δευτερονόμιον) i łacinie (Wulgata) - Deuteronomium, co oznacza "powtórzone prawo". Zawiera sporo nawiązań do poprzednich czterech ksiąg, w tym np. powtórzenie Dekalogu i innych przepisów. W księdze tej umieszczony jest również hymn Mojżesza.

W teologii żydowskiej nie istnieje pojęcie dogmatu. Na temat rozumienia znaczenia poszczególnych zapisów Tory trwają i trwać będą dysputy. Większość zgadza się jednak z ujętymi w XII w. przez Mojżesza Majmonidesa trzynastoma podstawowymi artykułami wiary:

(1) Bóg jest stworzycielem, (2) władcą całego stworzenia i (3) sprawcą wszystkiego,

(4) Bóg jest jedyny i (5) nic nie jest z nim w żadnej mierze porównywalne,

(6) Bóg objawił się człowiekowi sam, z własnej woli i (7) przez Mojżesza obwieścił ludziom swoje przykazania,

(8) słowa Proroków są prawdą,

(9) Bogu wiadome są wszystkie uczynki ludzi i (10) okazuje on dobro tym, którzy szanują jego przykazania, a (11) karze tych, którzy je łamią,

(12) w określonym czasie nadejdzie posłany od Boga Mesjasz, a

(13) umarli zmartwychwstaną.

Zobacz też

Synkretyzm religijny