Bączal Górny - Polski Serwis Naukowy

Cmentarz z I wojny światowej

Droga Bączal-Skołyszyn. Pozostałość po Zaborze Austriackim

Zima

Dom z XIX w. – typowy przykład drewnianego budownictwa mieszkalnego Bączala

Bączal Górny – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Skołyszyn.

Szlachta (z niem. Geschlecht - ród) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.

Stanisław Kołodziej (ur. 1 lutego 1907 w Bączalu Górnym, zm. 17 grudnia 1942 w obozie KL Dachau) - Sługa Boży Kościoła katolickiego, polski ksiądz, męczennik, administrator (proboszcz) parafii w Kobylanach.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Położenie geograficzne i warunki przyrodnicze

Bączal Górny leży w mikroregionie góry Liwocz. Na terenie wsi znajdują się mokradła porośnięte trzciną oraz na wiosnę (w okresie od maja do czerwca) kaczeńcami. Rosną tutaj też inne rośliny objęte ochroną np.: podkolan biały – ścisła ochrona gatunkowa, stoplamek szerokolistny, stoplamek plamisty który jest narażony na wyginięcie (kategoria zagrożenia V), kruszczyk szerokolistny, kruszczyk błotny - kategoria zagrożenie V w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin, arcydzięgiel litwor – gatunek narażony na wyginięcie, pierwiosnek lekarski, pierwiosnek wyniosły. Na granicy z Bączalem Dolnym rośnie cebulica dwulistna – roślina objęta ścisłą ochroną gatunkową, w 1993 roku wpisana na Polską Czerwoną Listę Roślin Zagrożonych Wyginięciem. Można tutaj spotkać lisa, sarnę, jelenia i inne dzikie zwierzęta oraz wiele gatunków ptaków.

Kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis) – gatunek byliny należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Inne nazwy zwyczajowe: stoplamek szerokolistny, storczyk szerokolistny. Występuje w Europie i Azji na obszarach o klimacie suboceanicznym, od niżu po położenia górskie. W Polsce roślina pospolita (ostatnio coraz rzadsza).

Kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine (L.) Crantz) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny storczykowatych. Występuje w środkowej Europie. W Polsce roślina dość pospolita.

Średnia roczna temperatura wynosi ok. +6° do +8°, w zimie średnio –4° w styczniu, w lecie +19° w lipcu. Średnia opadów waha się w przedziale od 750 do 800 mm rocznie. Grubość pokrywy śnieżnej to 60-90 cm – zalega ona średnio w ciągu roku od 60 do 80 dni. Liczba dni z zachmurzeniem wynosi średnio w ciągu roku 133, zaś liczba dni z przymrozkami to ok. 119. Pierwsze przymrozki występują ok. 20 września, a ostatnie ok. 6 maja, choć zdarzają się i pod koniec tego miesiąca. Wiosna przychodzi wcześnie i jest dość ciepła, lato z reguły jest upalne, jesień zaś szybko przynosi chłody i mgły.

Trzcina (Phragmites L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. W Polsce w środowisku naturalnym rośnie jeden tylko gatunek – trzcina pospolita (Phragmites australis). Gatunkiem typowym jest Phragmites australis L..

Cebulica dwulistna (Scilla bifolia L.) – gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych. Występuje w Karpatach, rzadziej w południowej części niżu ale jest rośliną rzadką.

Przez wieś przepływa Cegielnianka.

Miejscowość zlokalizowana jest 12 km od Biecza, jednego z najstarszych i najbardziej atrakcyjnych turystycznie miast w Polsce.

Miejscowość graniczy m.in. z:

Historia

Nazwa Bączal nie jest do końca wyjaśniona ale pochodzi zapewne od nazwiska (imienia) Bączał lub od potoku przepływającego przez miejscowość. Bączal Górny lokowano prawdopodobnie w latach 1370-1378 przez Kazimierza Wielkiego. W okresie średniowiecza wieś była własnością królewską a później szlachecką. W XVII w. miejscowość ta nosiła nazwę Bączal Wyższy.

Dzięgiel litwor, arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica L., Archangelica officinalis Hoffm.) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Roślina ma wiele nazw zwyczajowych i ludowych: angelika, dzięgiel lekarski, dzięgiel wielki, anielskie ziele, archangielski korzeń, anielski korzeń. Występuje w stanie dzikim w górzystych i wilgotnych terenach Europy i Azji. W Polsce podgatunek typowy rośnie w Sudetach i Karpatach, podgatunek nadbrzeżny występuje w pasie wybrzeża i dolinach rzek. Jest to gatunek rodzimy.

Publicystyka (łac.) - wypowiedzi w środkach komunikacji społecznej (prasa, radio, telewizja, Internet, książka, wydawnictwa jednorazowe) na publicznie interesujące w danym momencie tematy.

Zabytki i atrakcje turystyczne

drewniane domy i zabudowania gospodarcze z końca XIX i początku XX wieku,

krzyże z okresów wojen,

ruiny starej cegielni,

przydrożne kapliczki,

bagna (w przysiółku Dudkowice),

szutrowa droga (pozostałość po zaborze austriackim),

małe kompleksy leśne a w nich grzyby oraz rośliny objęte ochroną,

kilka starych drzew liczących od 100 do 200 lat,

Parafia

Bączal Górny przynależy do parafii w Bączalu Dolnym.

Kazimierz III Wielki (ur. 30 kwietnia 1310 w Kowalu, zm. 5 listopada 1370 w Krakowie) – król Polski w latach 1333-1370, ostatni władca z dynastii Piastów na polskim tronie.

Parafia Imienia Maryi i św. Mikołaja w Bączalu Dolnym (dawniej św. Mikołaja)- parafia znajdująca się w diecezji rzeszowskiej w dekanacie Brzostek, erygowana w 1348 r.

Straż pożarna

W Bączalu Górnym czynnie działa OSP.

Znane osoby związane z Bączalem Górnym

Henryk Stroka – Powstaniec, założyciel seminarium nauczycielskiego, poeta,

Stanisław Kołodziej – Sługa Boży, polski ksiądz, męczennik ,

Seweryn Bączalski - szlachcic, XVII-wieczny poeta i publicysta polityczny,

Marian Cichoń – Prof. dr hab. nauk ekonomicznych

Zobacz też

Bączal Dolny

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi