Błaszki - Polski Serwis Naukowy

Pomnik Bohaterów

Błaszki – miasto w Kaliskiem, na ziemi sieradzkiej, nad Cienią, w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, siedziba gminy Błaszki.

Według danych z 31 grudnia 2008 miasto liczyło 2132 mieszkańców.

Położenie

Błaszki leżą w zachodniej części województwa łódzkiego w powiecie sieradzkim nad Trojanówką. Miasto leży blisko granicy z województwem wielkopolskim.

Historia

Fragment Placu Niepodległości w Błaszkach

Najstarszy dokument opisujący Błaszki pochodzi z 1437 roku i dotyczy przyznania beneficjum błaszkowskiego przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Wincentego Kota plebanowi Potworowskiemu. Pierwsza wzmianka z 1386 r. dotyczy plebana z Blascowicz i świadczy o istnieniu tutaj parafii. Fundatorami kościoła byli Błaszkowscy.

Józef Lipski herbu Grabie (ur. 1772, zm. 2 kwietnia 1817 w Cielcach), właściciel dóbr Błaszki, Kazimierz Biskupi i Miłkowice; walczył w insurekcji kościuszkowskiej w 1794 w Sieradzkiem, był jednym z przywódców powstania wielkopolskiego 1806 roku w Kaliskiem.
Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków SDPRR, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła jako mienszewików (uznając że są w mniejszości).

Formalnym usankcjonowaniem Błaszek jako miejscowości o charakterze targowym było nadanie przez króla Jana Kazimierza 1 marca 1652 przywileju na targi niedzielne. W 1729 r. Błaszki zwane są po raz pierwszy miastem, stanowiły wówczas własność Lipskich h. Grabie i szczyciły się rozwojem rzemiosła, głównie sukiennictwa i garbarstwa. Dalsze ożywienie gospodarcze nastąpiło w czasach Królestwa Kongresowego (głównie tkactwo i szewstwo). Obok rzemiosła rozwijał się handel, a o jego roli w mieście świadczy olbrzymi rynek, dziś podzielony na dwa place.

Droga krajowa nr 12 – droga krajowa biegnąca równoleżnikowo przez obszar Polski od granicy z Niemcami do granicy z Ukrainą. Przebiega przez 6 województw: lubuskie, dolnośląskie, wielkopolskie, łódzkie, mazowieckie i lubelskie. Przecina dwie autostrady: A1 i A18 na węźle "Królów". Końcowe odcinki trasy są częścią trasy europejskiej E372 (w Polsce od Kurowa do Piask) i E373 (w Polsce od Lublina do granicy z Ukrainą). Całkowita długość drogi nr 12 wynosi 742 km (z uwzględnieniem S12).
Psianka ziemniak (Solanum tuberosum L.) to prawidłowa botaniczna nazwa tej rośliny. Najczęściej jednak używany jest synonim tej nazwy – ziemniak. Jest to gatunek byliny należący do rodziny psiankowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej (Peru, Boliwia, Kolumbia, Chile). Obecnie rozprzestrzeniony na całym świecie jako roślina uprawna. W Polsce jest pospolicie uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).

Przed II wojną światową Błaszki liczyły 5700 mieszkańców, z czego prawie 50% stanowili Żydzi, wymordowani później przez Niemców. W Błaszkach istniały przed wybuchem wojny dwa cmentarze żydowskie. Zarówno starszy jak i nowszy zostały zniszczone podczas wojny. Po wojnie starszy został zajęty pod pole orne, zaś nowszy pod zabudowę przemysłową. Podczas II wojny światowej administracja niemiecka zmieniła nazwę miasta na Schwarzau.

Grabów nad Prosną (niem. Grabow) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w Kotlinie Grabowskiej, nad Prosną, w Kaliskiem, na ziemi wieluńskiej; siedziba gminy Grabów nad Prosną; zakłady przemysłu spożywczego.
Warta – miasto w woj. łódzkim, w powiecie sieradzkim, położone nad rzeką o tej samej nazwie. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Warta. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. sieradzkiego.

Po wojnie rozwinął się tu przemysł skórzany i usługi dla rolnictwa.W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa sieradzkiego, wcześniej do województwa poznańskiego i powiatu kaliskiego.

Ludność w XIX wieku

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich Tom I podaje: "W 1827 r. było tu 91 dm. i 1361 mieszkańców. W 1859 roku było 2,854 mk., 178 dm. W 1876 roku było tu 3760m." Biorąc pod uwagę te dane, stwierdza się, iż od roku 1827 do 1876 liczba ludności Błaszek zwiększyła się trzykrotnie. Przyczyną była napływająca do miasta ludność żydowska, a także eksplozja demograficzna wśród Żydów. Tempo przyrostu liczby ludności było wielkie biorąc pod uwagę, że w 1939 roku liczba ludności wynosiła ok. 5500. W tym połowa z niej stanowiła ludność żydowska.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.
Powstanie wielkopolskie 1806 roku – jedno z dwóch, obok powstania wielkopolskiego z lat 1918-1919, zakończonych pełnym sukcesem powstań w historii Polski.

Nazwa miasta

Pochodzenie nazwy "Błaszki" trudno określić. Jedni wyprowadzają ją od nazwy "Błażek", inni od formy "Błażkowice" (z 1386). Natomiast od 1415 r. jest notowana nazwa "Blaschki".

Ludzie związani z Błaszkami

Józef Lipski (1772-1817), generał, przywódca powstania wielkopolskiego 1806 roku w Kaliskiem

Herman Solnik (1869-1943), żydowski pisarz, poeta i publicysta

Marcin Kaczmarek - piłkarz Widzew Łódź

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)