Bałałajka - Polski Serwis Naukowy

Bałałajka

Bałałajka (bałabajka, z ros. балалайка) – rodzaj instrumentu muzycznego; należy do rodziny gitar (strunowy, szarpany), ludowy instrument rosyjski i ukraiński. Posiada trójkątny korpus rezonansowy i trzy struny. Współcześnie bywają, zwłaszcza na Ukrainie, cztero- i sześciostrunowe bałałajki.

Palec wskaziciel (wskazujący, drugi) (łac. index). Szkielet palca drugiego składa się z trzech kości (paliczków, łac. phalanges): paliczka bliższego (łac. phalanx proxima), paliczka środkowego (łac. phalanx media) i paliczka dalszego (paznokciowego) (łac. phalanx distalis). Łącznie z II kością śródręcza, kości te tworzą trzy stawy: śródręczno-paliczkowy (oznaczany czasem z języka angielskiego i łacińskiego MP), międzypaliczkowy bliższy (PIP) i międzypaliczkowy dalszy (DIP). Analogicznie zbudowane są palce III - V ręki.

Kciuk (łac. pollex) to u naczelnych pierwszy palec ręki przeciwstawny czterem pozostałym. Od pozostałych palców różni się także tym, składa się z dwóch, a nie trzech paliczków - w tym podobny jest do palucha stopy. Kciuk zapewnia chwytność dłoni.

Wielkości bałałajek

Bałałajka o wymiarach 100 cm x 65 cm

Bałałajka budowana jest w sześciu wielkościach:

piccolo (rzadko)

prima (najczęściej)

secunda

alt

bas

kontrabas

Strój

Bałałajka prima, najczęściej używana jako instrument solowy, strojona jest na E-E-A (dwie niższe struny są strojone na tą samą wysokość)

Sposób gry

Przy grze na primie struny wprawiane są w drganie przez wyprostowany palec wskazujący, natomiast na większych instrumentach używa się kostki do gry. Ze względu na grubość strun w bałałajce kontrabasowej kostki do gry na niej wykonywane są najczęściej z podeszwy buta lub innej grubej skóry.

Trójkąt – wielokąt o trzech bokach. Trójkąt to najmniejsza (w sensie inkluzji) figura wypukła i domknięta, zawierająca pewne trzy ustalone i niewspółliniowe punkty płaszczyzny (otoczka wypukła wspomnianych trzech punktów).

Pudło rezonansowe - część instrumentu muzycznego, która współgra z wibratorem (np. ze strunami w gitarze, skrzypcach) i powoduje wzmocnienie dźwięku.

Skracanie strun przy grze następuje podobnie jak na gitarze, ale dodatkowo do skracania jednej lub dwóch niższych strun używany jest kciuk.

Historia

Bałałajka jako instrument ludowy, pojawiła się w Rosji w XVII w., prawdopodobnie przejęta od Mongołów. Początkowo miała tylko dwie struny, trzecią dodano w XVIII w.

Pod koniec XIX wieku rosyjski szlachcic Wasilij Wasiliewicz Andrejew rozpoczął ujednolicanie bałałajki do użytku orkiestrowego. Ustalił on wielkości i stroje instrumentów używane do dzisiaj. W tym czasie bałałajki zaczęły być wykonywane przez lutników. Andrejew wskrzesił również dwa inne rosyjskie instrumenty ludowe: gusli i domrę.

Plektron (gr. πλῆκτρον, pot. kostka, piórko) – przyrząd do szarpania strun instrumentów strunowych. Używany już starożytności do gry na kitarze i lirze. Obecnie służy również do gry na takich instrumentach jak domra, mandolina, gitara (zob. kostka gitarowa).

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Linki zewnętrzne

Zobacz hasło bałałajka w Wikisłowniku

Balalaika and Domra Association of America