Babkowate - ryby - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy ryb. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Babkowate, babki (Gobiidae) − rodzina ryb okoniokształtnych. Jest to największa rodzina ryb morskich. Niektóre tylko gatunki występują w wodach słodkich. Do babkowatych należą najmniejsze ryby świata Schindleria brevipinguis i Pandaka pygmaea. Niektóre gatunki spotykane są w hodowlach akwariowych.

Strefa międzyzwrotnikowa (strefa gorąca, tropikalna, tropiki) – jedna ze stref oświetlenia kuli ziemskiej, obejmująca obszar położony między zwrotnikami Raka (23°27′N) i Koziorożca (23°27′S). W ciągu roku w każdym miejscu tej strefy Słońce dwa razy znajduje się w zenicie – z wyjątkiem zwrotników, gdzie zenitalne górowanie Słońca zachodzi tylko raz. Poza tą strefą Słońce nigdy nie góruje w zenicie.

Łuski – cienkie płytki kostne pokryte szkliwem osadzone w kieszonkach, stanowiące osłonę ciała, przeważnie ułożone w podłużne i poprzeczne szeregi, zachodzące na siebie dachówkowato, pokryte śluzem. U wielu gatunków kolor łusek pełni funkcję maskującą. Są one wytworem skóry właściwej. Łuski wraz z pokrywającym je śluzem zmniejszają opór ciała poruszającej się ryby.

Występowanie: większość gatunków zamieszkuje wody tropikalne i subtropikalne mórz i oceanów, rzadziej – wody słodkie. Kilka gatunków występuje w Morzu Bałtyckim.

Cechy charakterystyczne

ciało wydłużone, duża, szeroka głowa

płetwy niektórych gatunków uzbrojone w kolce

zrośnięte płetwy brzuszne tworzą przyssawkę ułatwiającą utrzymywanie się ryby przy dnie

linia boczna nie jest widoczna na tułowiu, natomiast jej rozmieszczenie na głowie jest cechą gatunkową

łuski u większości gatunków ktenoidalne lub cykloidalne

większość gatunków dorasta do 10 cm długości, największe osiągają ok. 50 cm

u większości gatunków dobrze zaznaczony dymorfizm płciowy, ikra składana przy dnie, samce opiekują się ikrą

Rodzaje

Do babkowatych zaliczane jest ok. 240 rodzajów: Acanthogobius – Acentrogobius – Afurcagobius – Akihito – Akko – Amblychaeturichthys – Amblyotrypauchen – Amblyeleotris – Amblygobius – Amoya – Anatirostrum – Aphia – Apocryptes – Apocryptodon – Arcygobius – Arenigobius – Aruma – Asra – Asterropteryx – Astrabe – Aulopareia – Austrolethops – Awaous – Babka – Barbulifer – Barbuligobius – Bathygobius – Benthophiloides – Benthophilus – Boleophthalmus – Bollmannia – Brachyamblyopus – Brachygobius – Bryaninops – Buenia – Cabillus – Caecogobius – Caffrogobius – Calamiana – Callogobius – Caragobius – Caspiosoma – Chaenogobius – Chaeturichthys – Chasmichthys – Chiramenu – Chlamydogobius – Chonophorus – Clariger – Clevelandia – Chriolepis – Chromogobius – Corcyrogobius – Coryogalops – Coryphopterus – Cotylopus – Cristatogobius – Croilia – Cryptocentroides – Cryptocentrus – Crystallogobius – Ctenogobiops – Ctenogobius – Ctenotrypauchen – Deltentosteus – Didogobius – Discordipinna – Drombus – Ebomegobius – Echinogobius – Economidichthys – Egglestonichthys – Ego – Elacatinus – Eleotrica – Enypnias – Eucyclogobius – Eugnathogobius – Eutaeniichthys – Evermannia – Evermannichthys – Eviota – Evorthodus – Exyrias – Favonigobius – Feia – Flabelligobius – Fusigobius – Gammogobius – Gillichthys – Ginsburgellus – Gladiogobius – Glossogobius – Gnatholepis – Gobiodon – Gobioides – Gobionellus – Gobiopsis – Gobiopterus – Gobiosoma – Gobius – Gobiusculus – Gobulus – Gorogobius – Grallenia – Gymnoamblyopus – Gymnogobius – Gymneleotris – Hazeus – Hemigobius – Hetereleotris – Heterogobius – Heteroplopomus – Hyrcanogobius – Ilypnus – Istigobius – Karsten – Kelloggella – Knipowitschia – Larsonella – Lebetus – Lentipes – Lepidogobius – Lesueurigobius – Lethops – Leucopsarion – Lobulogobius – Lophiogobius – Lophogobius – Lotilia – Lubricogobius – Luciogobius – Luposicya – Lythrypnus – Macrodontogobius – Mahidolia – Mangarinus – Mauligobius – Mesogobius – Microgobius – Millerigobius – Mistichthys – Mugilogobius – Myersina – Nematogobius – Neogobius – Nes – Nesogobius – Obliquogobius – Odondebuenia – Odontamblyopus – Oligolepis – Ophiogobius – Oplopomops – Oplopomus – Opua – Oxuderces – Oxyurichthys – Padogobius – Paedogobius – Palatogobius – Palutrus – Pandaka – Papillogobius – Papuligobius – Parachaeturichthys – Paragobiodon – Parapocryptes – Paratrimma – Parawaous – Pariah – Parkraemeria – Parrella – Periophthalmodon – Periophthalmus – Phyllogobius – Platygobiopsis – Pleurosicya – Polyspondylogobius – Pomatoschistus – Ponticola – Porogobius – Priolepis – Proterorhinus – Psammogobius – Pseudaphya – Pseudapocryptes – Pseudogobiopsis – Pseudogobius – Pseudorhinogobius – Pseudotrypauchen – Psilogobius – Psilotris – Pterogobius – Pycnomma – Quietula – Redigobius – Rhinogobiops – Rhinogobius – Risor – Robinsichthys – Sagamia – Scartelaos – Schismatogobius – Sicydium – Sicyopterus – Sicyopus – Signigobius – Silhouettea – Siphonogobius – Speleogobius – Stenogobius – Stigmatogobius – Stiphodon – Stonogobiops – Sueviota – Suruga – Synechogobius – Sufflogobius – Taenioides – Tamanka – Tasmanogobius – Thorogobius – Tomiyamichthys – Triaenopogon – Tridentiger – Trimma – Trimmatom – Trypauchen – Trypauchenichthys – Trypauchenopsis – Typhlogobius – Valenciennea – Vanderhorstia – Vanneaugobius – Varicus – Vomerogobius – Wheelerigobius – Yongeichthys – Zappa – Zebrus – Zosterisessor

Dymorfizm płciowy – jeden z rodzajów dymorfizmu przejawiający się różnicami w morfologii, fenotypie samicy i samca jednego gatunku (np. różnica w wielkości i kształcie ciała i/lub ubarwieniu). Dymorfizm płciowy o różnym natężeniu jest powszechny wśród zwierząt i wynika z różnego fizjologicznego przeznaczenia danych płci w procesie przedłużania gatunku.

Okoniokształtne (Perciformes) - najliczniejszy rząd ryb promieniopłetwych obejmujący co najmniej 150, a według niektórych źródeł nawet 180 rodzin. Gatunki zaliczane do okoniokształtnych są bardzo zróżnicowane pod względem budowy ciała, zajmowanego siedliska i prowadzonego trybu życia. Występują niemal we wszystkich zbiornikach wodnych na Ziemi. Większość stanowią gatunki morskie. Są najmłodszą filogenetycznie grupą ryb.

W Polsce występują: babka bycza, babka czarna, babka czarnoplamka, babka łysa, babka mała, babka piaskowa i babka szczupła.

Stonogobiops nematodes

Lythrypnus dalli

Jedna z najmniejszych ryb świata Pandaka pygmaea

Zobacz też

fauna Polski

ryby - wykaz rodzin

Przypisy

Gobiidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)

Linki zewnętrzne

Opis rodziny wg Fishbase.org (ang.)

Wszystkie rodzaje wg ITIS (ang.)