Babrak Karmal (ur. 6 stycznia 1929 w Kamari - zm. 3 grudnia 1996 w Moskwie) - polityk afgański o poglądach proradzieckich, przywódca Afganistanu w latach 1979-1986. Długoletni agent wywiadu radzieckiego KGB . Wprowadził państwo świeckie oraz równouprawnienie kobiet.

Od początku lat pięćdziesiątych był działaczem ruchu komunistycznego w Afganistanie. W 1953 został aresztowany za udział w demonstracji studenckiej i był więziony przez blisko 3 lata. W latach 1957-1959 odbywał służbę wojskową. W latach 1960-1964 był pracownikiem Ministerstwa Oświaty i Ministerstwa Planowania. W latach 1964-1973 był deputowanym do Izby Ludowej - parlamentu afgańskiego. W styczniu 1966 został wybrany członkiem KC Ludowo-Demokratycznej Partii Afganistanu (LDPA). W kwietniu 1978 aresztowany wraz z innymi członkami KC LDPA podczas rządów Mohammada Dauda. Uwolniony został podczas rewolucji kwietniowej.

Od maja do lipca 1978 był wiceprzewodniczącym Rady Rewolucyjnej Afganistanu i wicepremierem, następnie od lipca do września 1979 ambasadorem Afganistanu w Czechosłowacji. Jego "zesłanie" na placówkę wynikało z popadnięcia w konflikt z Tarakim i Aminem. 23 grudnia 1979 r., tuż przed rozpoczęciem sowieckiej interwencji w Afganistanie, został przetransportowany przez KGB z powrotem do Kabulu. 28 grudnia, dzień po zamordowaniu przez komandosów z Grupy Alfa KGB ZSRR Hafizullaha Amina, został wybrany na stanowisko sekretarza generalnego KC ALDPJ, przewodniczącego Rady Rewolucyjnej Afganistanu, premiera oraz naczelnego dowódcy sił zbrojnych. Podejmujące te decyzje posiedzenie Biura Politycznego odbyło się na kabulskim lotnisku Bagram, pod ścisłą kontrolą funkcjonariuszy KGB ZSRR. Oficjalnie Karmal ogłosił, że stanął na czele "powstania ludowego" przeciw "tyranii Amina". W rzeczywistości był jednak marionetką w rękach przywódców ZSRR. W maju 1986 został zastąpiony przez Mohammada Nadżibullaha. Po odsunięciu od władzy wyjechał do Moskwy, gdzie zmarł.

Przypisy