Bacteroides - Polski Serwis Naukowy

Bacteroides – rodzaj bakterii, będących pałeczkami gram-ujemnymi, należącymi do bezwzględnych beztlenowców. Wchodzą one w skład fizjologicznej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego człowieka i są najliczniejsze spośród wszystkich bakterii wchodzących w jej skład. Na jeden gram kału średnio można znaleźć 10 bakterii z rodzaju Bacteroides. Do czynników zjadliwości tych bakterii należy: otoczka, kolagenaza, neuramidaza, DNA-aza, proteaza, fibrynolizyna. Jednak w przeciwieństwie do Fusobacterium nie zawierają LPS.

Otoczka bakteryjna – cienka warstwa widoczna w mikroskopie świetlnym otaczająca od zewnątrz ścianę komórkową komórki bakterii. Ta warstwa jest dobrze zorganizowana i niełatwo przepuszczalna. Zazwyczaj zbudowana jest z polisacharydów, ale może być zbudowana również z innych materiałów - na przykład otoczka laseczki wąglika składa się z kwasu glutaminowego. Otoczki pomagają ochraniać bakterię przed fagocytozą. Zawierają wodę, która chroni bakterię przed wysuszeniem[potrzebne źródło]. One także zamykają dostęp bakteriofagom i najbardziej hydrofobowym toksycznym materiałom, takim jak detergenty[potrzebne źródło].

Inhibitory β-laktamaz – naturalne lub syntetyczne związki chemiczne, stosowane w celu zapobiegania oporności na antybiotyki wynikającej z obecności w komórce bakteryjnej β-laktamaz. Związki te są zbliżone budową chemiczną do antybiotyków β-laktamowych, mogą zatem łączyć sie z β-laktamazami i dezaktywować je.

Do Bacteroides należą m.in. następujące gatunki bakterii:

Bacteroides fragilis

Bacteroides acidifaciens

Bacteroides gracilis

Bacteroides oris

Bacteroides ovatus

Bacteroides putredinis

Bacteroides pyogenes

Bacteroides stercoris

Bacteroides suis

Bacteroides tectus

Bacteroides thetaiotaomicron

Bacteroides vulgatus

Patogeneza

Mogą wywołać zakażenia oportunistyczne m.in. w obrębie jamy brzusznej, bakteriemię.

Pałeczka (łac. coccobacillus, mn. coccobacilli) - niewytwarzająca endospor morfologiczna forma bakterii o wydłużonym kształcie. Występują formy chorobotwócze. W większości barwi się Gram ujemnie

Penicyliny, antybiotyki penicylinowe (ATC J 01 C) – szeroko stosowana grupa bakteriobójczych antybiotyków; najstarsza grupa antybiotyków β-laktamowych.

Leczenie

Najskuteczniejszymi antybiotykami wobec bakterii z rodzaju Bacteroides są: metronidazol, karbapenemy i penicyliny z inhibitorami (na te ostatnie może pojawić się oporność wśród bakterii innych niż Bacteroides fragilis). Aktywność zachowują również linkozamidy, tetracykliny (coraz więcej szczepów opornych) i tygecyklina.

Karbapenemy (ATC J 01 DH) - grupa antybiotyków β-laktamowych, spokrewnionych z penicylinami i cefalosporynami, lecz odrębnymi chemicznie. Karbapenemy są pochodnymi tienamycyny, antybiotyku wytwarzanego przez żyjący w glebie drobnoustrój Streptomyces cattleya.

Zakażenie oportunistyczne – endogenne zakażenie charakterystyczne dla osobników o obniżonej odporności (u człowieka głównie spowodowane przez AIDS), ale także wskutek immunosupresji (przy transplantacjach) oraz przy stosowaniu antybiotyków (niszczenie flory fizjologicznej). Czynnikiem tych zakażeń są głównie patogeny uznawane do niedawna za niechorobotwórcze (np. zakażenia florą rezydentną).

Przypisy

Finegold SM, Sutter VL, Mathisen GE. Normal indigenous intestinal flora in Human intestinal microflora in health and disease.. , 1983. Academic Press.
Danuta Dzierżanowska: Antybiotykoterapia praktyczna. Wyd. V. α-medica press, 2009, s. 15.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Metronidazol (Metronidazole) – należący do chemioterapeutyków lek z grupy pochodnych nitroimidazolu. Wykazuje działanie pierwotniakobójcze oraz bakteriobójcze wobec drobnoustrojów beztlenowych. Stosowany w zakażeniach pierwotniakami: Entamoeba histolytica, Trichomonas vaginalis i Giardia lamblia oraz w zakażeniach bakteriami beztlenowymi, a także Helicobacter pylori i Gardnerella vaginalis.

Lipopolisacharyd (LPS) jest endotoksyną stanowiącą amfifilowy integralny składnik zewnętrznej błony komórkowej osłony bakterii Gram-ujemnych i cyjanobakterii, gdzie formuje on złożone struktury z białkami i fosfolipidami. Spełnia on liczne funkcje o podstawowym znaczeniu dla procesów życiowych tych mikroorganizmów, będąc jednocześnie jednym z czynników ich chorobotwórczości.