Baedeker Blitz - Polski Serwis Naukowy

Bombowce niemieckie w czasie nalotu

Baedeker Blitz był serią nalotów odwetowych (niem. Vergeltungsangriffe) Luftwaffe na miasta angielskie w odpowiedzi na zbombardowanie w nocy z 28 na 29 marca 1942 roku hanzeatyckiego miasta Lubeka w czasie II wojny światowej.

Kryptonim operacji wzięty został od nazwiska Karla Baedekera, niemieckiego księgarza i wydawcy praktycznych przewodników turystycznych. Od jego nazwiska do dziś określa się takie przewodniki bedekerami.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Front wschodni – całokształt działań bojowych w czasie II wojny światowej pomiędzy III Rzeszą i jej sojusznikami a ZSRR w Europie Wschodniej i Środkowej. Walki na froncie wschodnim trwały od 22 czerwca 1941 do 8 maja 1945. Swym zasięgiem obejmowały znaczny obszar europejskiej części Rosji, całą Polskę, Ukrainę, Białoruś, Litwę, Łotwę, Estonię, Finlandię, Rumunię, Węgry, Słowację, Jugosławię aż do wschodniej części Niemiec i Austrii. Był to najkrwawszy i największy z frontów wojennych w historii.

Podłoże

Do zbombardowania Lubeki doszło w nocy z 28 na 29 marca 1942 roku. Arthur Harris, naczelny dowódca RAF Bomber Command, napisał później, że "Lubeka stanęła w płomieniach" ponieważ "było to średniej wielkości miasto o pewnym znaczeniu jako port morski, z położoną nieopodal stocznią budującą okręty podwodne. Nie był to cel pierwszorzędny, ale wydawało mi się, że lepiej zniszczyć miasto o przeciętnym znaczeniu, niż ponieść znaczne straty próbując zniszczyć duże miasto przemysłowe". Dodał, że strata 5.5% samolotów biorących udział w nalocie, to tyle ile należało się spodziewać przy dobrej pogodzie w jasną, księżycową noc, lecz gdyby taki poziom strat utrzymywałby się przez jakiś czas, RAF Bomber Command nie byłoby w stanie "operować tak intensywnie jak powinno".

Hanza, Liga Hanzeatycka, Związek Hanzeatycki (z st.-wys.-niem. hansa - grupa) – związek miast handlowych Europy Północnej z czasów Średniowiecza i początku ery nowożytnej. Miasta należące do związku popierały się na polu ekonomicznym, utrudniając pracę kupcom z miast nie należących do związku, jednocześnie zaś stwarzały realną siłę polityczną i, niekiedy, wojskową.
Propaganda (od łac. propagare - rozszerzać, rozciągać, krzewić) - celowe działanie zmierzające do ukształtowania określonych poglądów i zachowań zbiorowości lub jednostki, polegające na perswazji intelektualnej i emocjonalnej (czasem z użyciem jednostronnych, etycznie niewłaściwych lub nawet całkowicie fałszywych argumentów). Gdy propaganda zmierza do upowszechnienia trwałych postaw społecznych, poprzez narzucenie lub zmuszenie odbiorców do przyjęcia określonych treści, wtedy stanowi jeden z elementów indoktrynacji.

Dyrektywa, wystosowana do RAF-u 14 lutego 1942 roku, wskazywała na wpływ bombardowań na "morale populacji nieprzyjacielskich miast". Lubeka, z licznymi drewnianymi budowlami z okresu średniowiecza, została wybrana, ponieważ "sztab RAF-u chciał wypróbować nową technikę bombardowań z użyciem znacznej ilości bomb zapalających" w celu usankcjonowania tej dyrektywy. Dowództwo RAF-u wiedziało doskonale, że taka "technika" dobrze sprawdzi się w miastach, nie zaś w odniesieniu się do celów przemysłowych, z czego wynika, że nalot na Lubekę był, według dzisiejszych kryteriów, atakiem terrorystycznym.

Karl Baedeker (ur. 3 listopada 1801 w Essen – zm. 4 października 1859 w Koblencji) – pisarz i księgarz niemiecki, który zasłynął jako wydawca pierwszych nowoczesnych przewodników turystycznych. Przewodniki te na długi czas wyznaczyły wzorzec dla tego typu wydawnictw, zwanych później zwyczajowo „bedekerami”. Po wielu przekształceniach wydawnictwo Baedekera (Karl Baedeker Verlag) działa do dziś w ramach domu wydawniczego "MairDumont" w Ostfildern koło Stuttgartu.
I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

W odwecie za bombardowanie Lubeki Luftwaffe dokonało 23 kwietnia 1942 roku nalotu na Exeter. Był to pierwszy z "nalotów z bedekera". Naloty na Lubekę i Rostock wywołały wybuch wściekłości wśród niemieckich przywódców... i stały się inspiracją do odwetowych "rajdów według przewodnika".

Luftwaffe (pol. broń powietrzna) - Niemieckie Siły Powietrzne III Rzeszy (1933-1945), powołane 26 lutego 1935 roku rozkazem Hitlera, również oficjalna nazwa powojennych sił powietrznych Republiki Federalnej Niemiec aż do dzisiaj.
RAF Bomber Command (RAF BC) – dowództwo, któremu podlegały dywizjony bombowe RAF w latach 1936-1968. W czasie II wojny światowej, samoloty RAF BC dokonały poważnych zniszczeń infrastruktury przemysłowej III Rzeszy, jak również wielu niemieckich miast, a w latach sześćdziesiątych XX wieku osiągnęło szczyt swych powojennych możliwości z samolotami serii "V" wyposażonymi w broń nuklearną i pomocniczymi lekkimi bombowcami Canberra.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)