Bajanizm - Polski Serwis Naukowy

Bajanizm – system teologiczny stworzony przez Michała de Bay, opierający się na interpretacji pism Augustyna. Doprowadził do sporów teologicznych w XVII i XVIII wieku oraz stanowił podstawy jansenizmu. Charakteryzował się skrajnym rygoryzmem moralnym i obyczajowym. Bajanizm w całości (in globo) został odrzucony przez Kościół katolicki w 1567 bullą Ex omnibus afflictionibus Piusa V.

Grzech – pojęcie występujące w niektórych religiach, oznaczające przekroczenie konkretnych norm moralnych i religijnych. Dokładniej: jest to świadome i dobrowolne działanie lub jego brak (grzech zaniechania) bądź też postawa, która stoi w sprzeczności z nakazami Boga lub bogów danej religii. Inaczej rzecz ujmując grzech to postawa lub działanie wbrew Bogu, sprzeczne z Jego charakterem, powodujące świadomą alienację jednostki ludzkiej wobec tegoż Boga.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Według bajanizmu po upadku Adama, wskutek grzechu pierworodnego natura człowieka została całkowicie zniszczona i skierowała człowieka ku stałej inklinacji do zła i grzechu. Człowiek nie ma innej wewnętrznej woli jak czynienia zła. Nie ma też wolnej woli i wolności, ponieważ wszystko co czyni jest złe. Nie ma więc możliwości wyboru pomiędzy dobrem i złem. Zbawienie, jakie człowiekowi dał Chrystus, jest wyłącznie łaską uzdalniającą do wypełniania przykazań. Przykazania, które wypełni człowiek są jego zasługą, ale ich wypełnianie zależy wyłącznie od łaski, której nie można się oprzeć. Łaska jest niezależna od sakramentów, i od łaski, a nie od sakramentów zależy uczestnictwo człowieka w miłości Boga. Grzech Adama skaził całą naturę, więc również Maryja była skażona grzechem.

Michel De Bay (Michał de Bay; Bajus) (ur. w 1513 w Meslin-l’Évêque, Hainaut, zm. 15 grudnia 1589 w Leuven) - niderlandzki teolog, rektor Uniwersytetu w Lowanium, twórca bajanizmu.

Sakramenty (w łacinie kościelnej sacramentum — „tajemnica religii”; od późnołacińskiego sacramentum — „przysięga wierności”, np. legionistów, od sacro, sacrare — „poświęcić, ubóstwić”) – w chrześcijaństwie obrzęd religijny rozumiany jako znak lub sposób przekazania łaski Bożej, ustanowiony, zgodnie z wiarą, przez Chrystusa.

Niektóre potępione teorie bajanizmu wyjęte z pism Bajusa:

Bóg nie mógł od początku stworzyć takiego człowieka, jaki się dziś rodzi.

Żaden grzech nie jest z natury swej powszedni, lecz każdy zasługuje na wieczne potępienie.

Wolna wola bez pomocy łaski Bożej zdolna jest tylko grzeszyć.

Nieśmiertelność pierwszego człowieka nie była darem łaski, ale naturalnym jego stanem.

Błogosławiona Dziewica umarła z powodu grzechu zaciągniętego przez Adama i wszystkie jej cierpienia (...) były karą za grzech pierworodny lub osobisty.

Zobacz też

Augustinus

De auxiliis

Przypisy

Pius V, Ex omnibus afflictionibus za: Breviarium fidei..., s. 204.

Bibliografia

Breviarium fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła. Stanisław Głowa, Ignacy Bieda. Poznań: Księgarnia św. Wojciecha, 1998. ISBN 83-7015-360-7.