Korporacja Studentów Uniwersytetu Poznańskiego "Baltia" – powstała 7 grudnia 1921 r. w Poznaniu, jest to również data starszeństwa, czyli przyjęcia korporacji do Związku Polskich Korporacji Akademickich. Nazwę wzięto od polskiego morza – Bałtyku. Do założenia Baltii doszło z inicjatywy Jego Magnificencji Rektora Heliodora Święcickiego przez grono Filomatów Pomorskich, kontynuujących swe studia na Uniwersytecie Poznańskim. Członkowie korporacji Baltia byli w większości mieszkańcami Pomorza Gdańskiego, dzisiejszego województwa kujawsko-pomorskiego oraz Wielkopolski. Reaktywowana 15 czerwca 2002 r. w Poznaniu za zgodą przedwojennych Filistrów Baltii i ZPK!A stanowi prawną i organizacyjną kontynuację Konwentu Baltia.

Insygnia, odznaki i niektóre zwyczaje

Korporacja posiada własne zwyczaje, hymn, symbolikę, emblematy oraz sztandar (przedwojenny dotychczas nie odnaleziono).

Dewiza – zawołaniem korporacji Baltia jest słynna paremia rzymska wywodzona z pism Cicerona: SALUS REI PUBLICAE SUPREMA LEX ESTO, która pojawia się na sztandarze i herbie; jest również synonimem całego ruchu korporacyjnego i dewizą Związku Polskich Korporacji Akademickich.

Cyrkiel – stylizowany monogram złożony z pierwszych liter wyrazów Baltia – B, łacińskiego zawołania Vivat, Crescat, Floreat – VCF (Niech Żyje, Wzrasta, Rozkwita) i wykrzyknika symbolizującego gotowość do obrony honoru, wierność swojej korporacji oraz zdolność do poświęceń. Cyrkiel jest wpinany w butonierkę marynarki (srebrny - komilitoni, złoty - filistrzy), stawia się go obok nazwiska w pismach korporacyjnych.

Banda Baltii

Banda – inaczej barwy korporacyjne, szarfa korporacji jest trójbarwna – wiśniowa, biała i złota. Barwy pochodzą one od herbu - polskich insygniów królewskich - miasta Gdańska. Symbolika: ofiarność i gotowość przelania krwi dla Ojczyzny – nieskazitelność charakteru, czystość idei i szczerość – przyjaźń i braterstwo. Są to barwy rycerskie, natomiast członkowie-kandydaci mają obowiązek nosić wiśniową szarfę z biało-wiśniowymi bordiurami. Występowały w różnych szerokościach (począwszy od najszerszej): prezydialne, komerszowe lub konwentowe, rycerskie (zwykłe), giermkowskie (fuksowskie) i balowe tzw. frakowe (1 cm). Banda w Baltii jest zgodnie z tradycjami noszona z prawego ramienia ku lewemu bokowi na znak satysfakcji orężnej udzielanej bronią białą (w przeciwnym wypadku - prochową). Należy jednak zaznaczyć, że Baltia jako korporacja katolicka zajmowała stanowisko antyduelanckie, ale silnie wspierała i nadal aktywnie wspiera wewnątrzkorporacyjne Sądy Honorowe, jak i polubowne załatwianie sporów zewnętrznych w postępowaniu honorowym na podstawie Akademickiego Kodeksu Honorowego autorstwa Filistra Oldermana Korporacji Palestra dr Juliusza Sas-Wisłockiego. Kodeks ten był w pewnym sensie owocem wieloletnich prac całego ruchu korporacyjnego mających na celu ujednolicenie zasad postępowania honorowego. Charakteryzował się wysoką elastycznością, był utrakwistyczny (zaspokajał antyduelantów i duelantów), przyjmował klauzulę niedopuszczalności pojedynków. Znany jest tylko jeden Baltus, który zginął na skutek pojedynku, de facto zabójstwa – Zbigniew Łebiński (ur. 1905 – zm. 19 II 1925, syn Walerego red. Wielkopolanina), sprawa skończyła się procesem sądowym. Z pojedynków słynęli członkowie zaprzyjaźnionej (niegdyś paramilitarnej) Masovii, mistrzami szermierki byli członkowie "korporacji oficerskiej" – Chrobrii. Korporacje in gremio brały udział i organizowały zawody strzeleckie i szermierki.

Dekiel – element stroju korporanta. Baltusi posiadają dekiel koloru wiśniowego w kształcie zaokrąglonej rogatywki z właściwą bandą barwiarza bądź fuksa wokół otoku. Na górze dekla wyhaftowane są srebrną "bajerką" (białą u fuksów) dwa czteroramienne wzory, wierzchołki drugiego stylizowane są na pierwszą literę wyrazu Baltia – B, w całości kojarzą się z tradycyjną ośmio kierunkową różą wiatrów. Najbardziej doświadczony fuks (giermek) Baltii tzw. fuksmajor, na znak przewodniczenia w izbie giermków, przyczepia do swojego dekla futro z lisiego ogona. Dekiel wraz z bandą (szarfą) nazywa się barwami korporacyjnymi, powinno się nosić je razem z wizytowym strojem, albowiem wyrażają one godność korporanta - Baltusa.

Litewka – tradycyjny mundur korporanta, w Baltii jest koloru wiśniowego, do tego ubiera się białe spodnie z lampasami, długie białe rękawice korporanckie (można też wysokie buty) oraz ciemny płaszcz z kotwicą metalową jako wiszącą ozdobą. Na mundurze występują liczne sznurowania, na kołnierzu płaszcza występuje cyrkiel K! Baltia.

Orzeł z drzewca sztandaru K! Baltia, rys. Fil! Zygfryd Nowicki

Herb korporacji i Sztandar – opis sztandaru strony głównej: adamaszkowy płat wymiarów 100x120 cm. w kolorze wiśniowym. Na nim pośrodku centralnie umieszczony herb Korporacji. Herb stanowi tarcza o specyficznym kształcie, trójpolowa w barwach: wiśniowej, białej i złotej, ułożonych ukośnie od góry strony lewej ku dołowi strony prawej. W górnym polu wiśniowym, umieszczony po prawej stronie znak dawnej floty polskiej króla Władysława IV tj. łódź z wystającym z niej ramieniem, dzierżącym w ręku zakrzywiony miecz. Znak wykonany srebrnym sztychem. W polu środkowym białym umieszczony w środku cyrkiel korporacji, wykonany złotym sztychem. W polu dolnym złotym, umieszczona po lewej stronie kotwica z częścią liny okrętowej. Znak wykonany srebrnym sztychem. Tarcza herbowa otoczona jest splotem srebrnych liści akantu u góry ponadto znajduje się srebrny szyszak rycerski z pióropuszem trzech piór w kolorach wiśniowym, białym, złotym. U dołu tarczy – srebrna wstęga lekko sfalowana na niej data założenia korporacji: 7.XII.1921. Nad herbem u góry w półkolu wyszywany złotym sztychem literami (wersalikami) pierwsza część dewizy korporacji: Salus Rei Publicae, pod herbem u dołu w półkolu druga część dewizy: Suprema Lex Esto. Cały płat z trzech stron – góra, lewa, dół – obszyty jest frędzlami żółto złotymi. Opis sztandaru strony odwrotnej: adamaszkowy płat w kolorze bardzo jasnego ugru. Na nim wstęga wiśniowo-biała-złota, biegnąca z lewego narożnika w dół ku prawemu narożnikowi. Na wstędze w lewym narożniku u góry kolorowy wizerunek – Matki Boskiej Częstochowskiej – umieszczony na tarczy. W środku wstęgi centralnie wyszywany złotym sztychem cyrkiel korporacji. W trójkątnym prawym polu u góry, wyszyty złotym sztychem napis w dwóch rzędach - Uniwersytetu Poznańskiego. Głowicę drzewca sztandaru stanowi orzeł z rozpiętymi skrzydłami, zrywający się do lotu. Orzeł stoi na belce, na której froncie wytłoczony jest duży napis K! BALTIA, całość wykonana jest z metalu srebrnego. Sztandar uzupełniają dwie wstęgi, zawiązane dodatkowo na drzewcu sztandaru, między głowicą a płatem. Są to wstęgi skartelizowanych z K! Baltia korporacjami: K! Z.A.G. Wisła - Gdańsk, o barwach białej i amarantowej, oraz Korporacji Aquilonia - Warszawa, o barwach: wiśniowej, srebrnej, błękitnej.

Szlagier, rapier (lżejszy) – tradycyjna broń korporancka i przyrząd reprezentacyjny z koszem w barwach korporacji Baltia, począwszy od trzeciej, złotej barwy rycerskiej, najbliższej zastawy klingi.

Dewizka (szatynelka) – wisiorek przypinany do zegarka, kawałek bandy korporacyjnej z wygrawerowanym herbem na środku, na odwrocie dedykacją od ojca korporacyjnego.

Sygnet – pierścień z herbem i cyrklem korporacyjnym, ozdoba niegdyś używana również w celach identyfikacyjnych.

W archiwach zachowały się m.in.:

Ideologia

Korporacja akademicka to męskie, konserwatywne, narodowe, chrześcijańskie, akceptujące reguły postępowania honorowego, ideowo-wychowawcze stowarzyszenie polskich akademików: studentów odpowiednio dobranych pod względem dodatnich cech charakteru, kwalifikacji moralnych i intelektualnych, a także późniejszych absolwentów czy naukowców danej uczelni bądź ośrodka akademickiego. Posiada własną ideologię oraz cele statutowe, realizowane w przypadku K! Baltia, jako zakreślona od jej powstania misja: przygotowania swych członków przez współpracę w ścisłym gronie kolegów – przyjaciół do pracy obywatelskiej dla dobra Ojczyzny, a w szczególności krzewienie wśród społeczeństwa polskiego zamiłowania do morza; spolszczenie wybrzeża bałtyckiego; zabezpieczenie i rozszerzenie jego posiadania. Korporacja Baltia jest stowarzyszeniem apartyjnym, opartym na zasadach etyki katolickiej i tradycji narodowej.

§ 3. [Deklaracja ideowa] Korporacja Baltia przyjmuje jako podstawę ideową następującą deklarację:

a) celem życia każdego korporanta jest praca dla Polski, dla Jej wielkości i potęgi. Dobro Narodu jest dla niego najwyższym prawem i drogowskazem postępowania;

b) pracę dla Polski pojmuje korporant jako pracę dla całego narodu. Przeciwstawia się on wszelkim prądom i dążeniom, które ponad interesy Narodu i Państwa, jako całości, wynosić pragną interesy osobiste, partyjne lub klasowe;

c) korporant zdaje sobie sprawę z niebezpieczeństwa obcych żywiołów, które grozi zatraceniem przez Najjaśniejszą Rzeczpospolitą jednolitego charakteru narodowego. Wszędzie i zawsze staje w obronie polskości, zarówno w dziedzinie dóbr duchowych, jak i materialnych;

d) w korporacji panuje duch demokratyzmu, łączności braterskiej i równości. Korporant nie może wynosić się ponad innych z powodu swego urodzenia, majątku, stanowiska lub tytułu. Każdy Polak jest dla niego bratem.

Hymn

Rękopis Pieśni [hymnu] Baltii Fhc! Jana Kasprowicza z Księgi Baltii

Od morza jesteśmy, od morza! O Baltio! czas szpady swe wznieść na źródła wspaniałej potęgi, na morza polskiego cześć! Od morza jesteśmy, od morza, Od szumnych bałtyckich wód, z świeżości ich siłę swą czerpie nasz polski, odwieczny ród.

Od morza jesteśmy, od morza! Od najcudniejszego z mórz, wyrósłszy u jego wybrzeży, każdy z nas wierny ich stróż. Od morza jesteśmy, od morza! Niech je w opiece ma Bóg! My w jego staniemy obronie, gdyby śmiał zbliżyć się wróg.

Od morza jesteśmy, od morza! Od jego przemożnych fal, już nasze je prują okręty, w szczęśliwą płynące dal... Od morza jesteśmy, od morza! O Baltio! my zastęp twój. Ruszymy, gdy będzie potrzeba, z wzniesioną tą szpadą w bój!