Bank Litwy - Polski Serwis Naukowy

Siedziba Banku Litwy w Wilnie.

Bank Litwy, lit. Lietuvos bankas - bank centralny Litwy z siedzibą w Wilnie, założony w 1990 roku, od 2004 roku jeden z podmiotów Europejskiego Systemu Banków Centralnych.

Początki banku państwowego Litwy sięgają czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego, gdy w 1768 roku sejm Rzeczypospolitej postanowił o założeniu Banku Polskiego i Litewskiego. Konkretne kroki w celu realizacji postanowienia parlamentu podjęto jednak dopiero w 1792 - planowano utworzyć oddziały banku w Wilnie, Grodnie i Mińsku, na przeszkodzie temu stanął jednak II i III rozbiór Polski.

Rubel (ros. рубль – rubl; biał. рубе́ль – rubiel) – jednostka monetarna używana obecnie na Białorusi, w Rosji, a także w nieuznawanych republikach: Naddniestrzu (oficjalnie część Mołdawii) oraz Abchazji i Osetii Południowej (oficjalnie części Gruzji). Dawniej używany był także w Rosji carskiej i terytoriach zależnych (m.in. w Królestwie Polskim – Kongresówce), a także w ZSRR, Tadżykistanie i na Łotwie.

Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości w 1918 roku przez cztery lata środkiem płatniczym na terenie młodej republiki była marka niemiecka. W połowie 1922 roku krajem wstrząsnęła hiperinflacja, co stało się impulsem do powołania narodowego banku Lietuvos bankas i wprowadzenia narodowej waluty lita. Bank narodowy Litwy był spółką akcyjną, której kapitał założycielski wyniósł 12 milionów litów - 80% akcji należało do państwa. Pierwszym prezesem instytucji został Vladas Jurgutis.

Język litewski (lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

Vladas Jurgutis (ur. 17 listopada 1885 koło Połągi, zm. 9 stycznia 1966 w Wilnie) - ksiądz rzymskokatolicki, ekonomista i działacz społeczny na Litwie, organizator i pierwszy prezes Banku Litwy, nieoficjalny ojciec litewskiej waluty narodowej lita.

Po włączeniu Litwy w skład ZSRR w 1940 roku bank zlikwidowano. Swoją działalność mógł rozpocząć na nowo dopiero po odzyskaniu przez kraj niepodległości w marcu 1990 roku. W latach 1990-92 obowiązującą na Litwie walutą był rubel rosyjski, jednak już w 1993 roku zdecydowano o powrocie do przedwojennego środka płatniczego lita.

Stanisław August Poniatowski (właściwie Stanisław Antoni Poniatowski) herbu Ciołek (ur. 17 stycznia 1732 w Wołczynie, zm. 12 lutego 1798 w Petersburgu) – ostatni władca Rzeczypospolitej Obojga Narodów, król Polski i wielki książę litewski w latach 1764–1795, jako Stanisław II August; przedtem stolnik wielki litewski od 1755, starosta przemyski od 1753. Od 1777 należał do masonerii.

Linki zewnętrzne

Strona Internetowa Banku