Bankomat - Polski Serwis Naukowy

Bankomat Wincor Nixdorf ProCash 2150

Bankomat – automatyczne urządzenie służące przede wszystkim do wypłaty gotówki za pomocą magnetycznej lub inteligentnej (mikroprocesorowej, chipowej) karty płatniczej. Obecnie bankomaty służą także do drukowania potwierdzeń, dostarczania informacji o stanie konta, przyjmowania wpłat na konto itp. operacji.

Euronet jest firmą zajmującą się przetwarzaniem elektronicznych transakcji pieniężnych dla instytucji bankowych, handlowych i operatorów telefonii komórkowej (doładowań prepaid). Posiada również największą w Europie sieć bankomatów.

NCR, National Cash Register Corporation, wielka korporacja amerykańska, produkująca maszyny biurowe; obecnie dostawca zintegrowanych systemów informatycznych.

Działanie bankomatu opiera się na systemie informatycznym umożliwiającym wymianę informacji z centralą. Na podstawie informacji zawartych na karcie płatniczej i osobistego, poufnego numeru identyfikacyjnego klienta (tzw. PIN-u), zapobiegającemu użyciu karty przez osobę niebędącą właścicielem lub osobą upoważnioną przez właściciela karty, bankomat łączy się z centralnym komputerem i, po otrzymaniu komunikatu wyrażającego zgodę na wykonanie żądanej operacji, uruchamia urządzenie obsługujące wypłatę lub wpłatę gotówki. Możliwe jest także działanie bankomatu w trybie off-line, gdzie do wysokości ustalonej kwoty bankomat nie łączy się z systemem centralnym, ale sam podejmuje decyzje o wypłacie gotówki klientowi - stosowane jest to jedynie przy kartach elektronicznych EMV.

Termin outsourcing jest angielskim skrótem od outside-resource-using, oznaczającym korzystanie z zasobów zewnętrznych. Pojęcie to po raz pierwszy zostało użyte w 1979 r. i odnosiło się do kupowania niemieckich projektów przez brytyjski przemysł motoryzacyjny. Sama koncepcja biznesowa powstała jednak wcześniej. Już w 1923 r. Henry Ford stwierdził, że:

Wincor Nixdorf - międzynarodowa korporacja z siedzibą Paderborn (Niemcy) dostarczająca sprzęt, oprogramowanie, usługi dla banków oraz sieci sklepów detalicznych. W Polsce jest jedną z kilku firm dostarczających bankomaty i wpłatomaty oraz dyspensery kasjerskie. Wincor-Nixdorf dysponuje także rozbudowaną siecią serwisową dla swoich urządzeń oraz urządzeń firm trzecich.

Używanych jest kilka rodzajów bankomatów:

CD (Cash Dispenser) – służący tylko do wypłaty gotówki,

ATM (Automated Teller Machine) – wielofunkcyjny bankomat, za którego pomocą możemy, oprócz pobierania gotówki, sprawdzić stan konta, prześledzić historię dokonanych operacji, dokonać przelewu itp.,

cash recycler - bankomat posiadający, oprócz realizacji wypłat, także możliwość pobierania gotówki od klienta,

wpłatomat - urządzenie pozwalające na pobieranie gotówki od klienta i zdeponowanie jej wewnątrz urządzenia.

Bankomaty są wyposażone w kasety nominałowe (od 2 do 4) oraz jedną zrzutową na banknoty nieodebrane przez klienta lub odrzucone przez mechanizm wypłacający przed ich wypłaceniem.

Polecenie przelewu - jedna z form pieniężnych rozliczeń bezgotówkowych. Polega na wydaniu bankowi dyspozycji przekazania określonej kwoty z rachunku bankowego płatnika na wskazany przez niego inny rachunek bankowy.

Barclays Bank PLC - brytyjska firma holdingowa, globalny finansowy dostawca usług działająca na wszystkich kontynentach, autoryzowany i regulowany przez Financial Services Authority-Brytyjski Urząd ds. Usług Finansowych.

Największymi producentami bankomatów są firmy: NCR, Wincor Nixdorf, Diebold. Według szacunków ATM Industry Association, obecnie (2008) na świecie działa ponad 1,7 mln urządzeń tego typu.

W Polsce usługi bankomatowe zwykle są zlecane specjalizowanym firmom na zasadzie outsourcingu, tylko większe banki posiadają własne sieci bankomatów. Często także wewnętrzne umowy międzybankowe pozwalają na bezpłatne korzystanie z bankomatów należących do innego banku. Przykładami firm specjalizujących się w obsłudze bankomatów jest Euronet (wydzielona firma), Wincor Nixdorf (outsourcing pod marką danego banku), Diebold (własna marka Cash4You). Niedawno swoją sieć utworzyła firma eCard, a także planowane jest rozpoczęcie podobnej działalności przez kasy SKOK.

Wynalazek - nowe rozwiązanie techniczne, najczęściej poprzedzone przez pomysł. Według prawa patentowego wynalazek to, poddające się ścisłej definicji prawno-technicznej, unikalne rozwiązanie techniczne, dotychczas nieopatentowane.

Ormianie (orm. Hajer, Հայեր) - naród indoeuropejski zamieszkujący początkowo obszar Zakaukazia i Wyżyny Armeńskiej, posługujący się językiem ormiańskim. W wyniku wielowiekowych emigracji, obecnie częściowo rozproszeni, tworzą 5-milionową diasporę. Jednym z filarów tożsamości Ormian jest przynależność do jednego z trzech głównych Kościołów ormiańskich. Ormianie to starożytny naród, szczycący się 3000-letnią historią. Jednocześnie to najstarszy chrześcijański naród na świecie - chrzest przyjęli w 301 r. n.e. )

Koszt bankomatu to średnio 11-12 tys. euro

Historia

Bankomat w chorwackim mieście Trogir

Pierwszy bankomat został wymyślony w 1939 roku przez amerykańskiego wynalazcę, Ormianina z pochodzenia, Luthera G. Simjiana (1905–1997) i zbudowany jako "Bankograph" w 1960 dla City Bank of New York (obecnie Citibank). Po pół roku został zdemontowany, mniej z powodu trudności technicznych, bardziej z powodu braku akceptacji przez ogół klientów, gdyż najczęściej używali go do składania depozytów gracze wygrywąjący w kasynach i prostytutki, obawiający się identyfikacji.

Offline (lub off-line) to angielski termin dosłownie znaczący odłączony od linii określający sposób oglądania porcji materiałów pobranych z Internetu bądź innej sieci komputerowej. Może też dotyczyć przygotowywania czegoś, co później ma zostać za jej pośrednictwem przesłane, bez utrzymywania połączenia z tą siecią. W przypadku łączy komutowanych (zestawianych w momencie gdy zachodzi potrzeba ich użycia; dla sieci telefonicznej - tzw. dodzwanianych) umożliwia zmniejszenie kosztów ponoszonych przez użytkownika.

PIN (ang. Personal Identification Number) - osobisty numer identyfikacyjny, rodzaj hasła służącego do autoryzacji i identyfikacji. PIN używany jest najczęściej do:

Niezależnie wynalazcą bankomatu był John Shepherd-Barron (1925–2010), a pierwsze urządzenie tego typu na świecie pojawiło się w oddziale Barclays Bank w Londynie 27 czerwca 1967 r. Jak po latach stwierdził w wywiadzie konstruktor, pomysł urządzenia podsunęła mu maszyna wydająca czekoladę. Barronowi udało się namówić szefa Barclays Bank, by poświęcił mu tylko 90 sekund swojego czasu, a to wystarczyło, by przekonać bankiera do pomysłu stworzenia bankomatu: "Jeśli potrafi pan zrobić urządzenie, o jakim pan mówi, kupię je natychmiast" - miał on powiedzieć po krótkiej rozmowie.

Citibank – zaliczany jest do największych w świecie banków obsługujących klientów indywidualnych. Jest częścią dostawcy usług finansowych Citigroup. Swoją siedzibę ma w Nowym Jorku.

Karta płatnicza, karta bankowa - elektroniczny instrument płatniczy wydawany przez bank lub instytucję finansową, stanowiący podstawowe narzędzie zdalnego dostępu do pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym.

Pierwsze bankomaty przyjmowały papierowe karty, kupowane uprzednio w banku. Po przeprowadzeniu transakcji urządzenie zatrzymywało taką kartę. Ponieważ Shepherd-Barron nie opatentował swojego wynalazku (wiązałoby się to bowiem z ujawnieniem systemu kodów), podobne urządzenia zaczęły pojawiać się w innych bankach i krajach. Pod koniec lat 60. XX w. na świecie było 781 bankomatów, z czego 595 w Wielkiej Brytanii. W Polsce pierwszy bankomat pojawił się w drugiej połowie lat 80. w III oddziale Banku Polska Kasa Opieki SA w Warszawie (dziś Bank Pekao) przy ulicy Tadeusza Czackiego.

Bank – osoba prawna wykonująca działalność gospodarczą, polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów, wydawaniu instrumentów pieniądza elektronicznego oraz innych czynności, określonych przepisami ustawy Prawo bankowe i wymienionych w statucie banku.

Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna (w skrócie Bank Pekao S.A., PEKAO) – bank uniwersalny z siedzibą w Warszawie, działający głównie na obszarze Polski. Spółka akcyjna pod kontrolą włoskiej grupy UniCredit, notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Jeden z dwóch największych (obok PKO BP) banków w Polsce.

Budowa bankomatu

Podstawowe elementy składowe to:

moduł wypłacający

bankomatowy czytnik kart płatniczych

monitor

klawiatura bankomatowa

moduł szyfrujący (w obecnie produkowanych bankomatach zespolony z klawiaturą)

komputer sterujący

drukarka pokwitowań

sejf (wg klasy zdefiniowanej w normie EN 1143-1)

Opcjonalnie w skład bankomatu mogą wchodzić:

drukarka dziennika

drukarka stanów kont

moduł depozytu kopertowego

moduł depozytu inteligentnego

moduł wypłacający monety

rejestrator obrazu i system kamer

urządzenia telekomunikacyjne

Przypisy

Zobacz hasło bankomat w Wikisłowniku