Bar - Ukraina - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta na Ukrainie. Zapoznaj się również z: inne znaczenia słowa "Bar".

Na mapach: 49°04′N 27°40′E / 49.067, 27.667

Bar (ukr. Бар) – miasto położone na Ukrainie, nad rzeką Rów, na Podolu, w obwodzie winnickim, siedziba władz rejonu barskiego. 17,2 tys. mieszkańców (2005). Miasto znane w historii Polski z zawiązania przez szlachtę związku znanego jako konfederacja barska.

Historia

Herb Baru z inicjałami Bony Sforzy z 1540

Kościół św. Anny w Barze

Do połowy XVI wieku wieś znajdująca się w tym miejscu nosiła nazwę Rów i należała do rodu Odrowążów. Stanisław II Odrowąż i jego żona księżna Anna mazowiecka zostali pozwani przed sąd przez królową Bonę za obrazę majestatu w konsekwencji czego zostali pozbawieni w lutym 1537 roku wyrokiem sądu włości mazowieckich, starostwa lwowskiego i samborskiego oraz Rowu, które zostały przekazane królowej Bonie. Rów został przez Bonę Sforzę przemianowany na Bar, na pamiątkę swojego rodzinnego księstwa-miasta Bari we Włoszech

1538 - przywilej króla Zygmunta Starego na budowę zamku w Barze.

1540 – przywilej króla Zygmunta Starego na założenie na surowym korzeniu miasta

1540 – Zygmunt I Stary nadał osadzie prawa miejskie magdeburskie, a starostą barskim został Bernard Pretwicz, który na zamku w Barze założył bazę operacyjną przeciwko Tatarom.

1542 - burgrabią zamku w Barze był Stanisław Bagieński

1565 – starosta drohobycki Wojciech Starzechowski na polecenie króla rozpoczął w północnej części miasta budowę nowego murowanego zamku z czterema basztami. Na ten cel przeznaczono 1000 florenów ze skarbu królewskiego.

1566 - przywilej króla Zygmunta Starego regulujący organizację rozbudowy zamku

1576 – król Stefan Batory nadał przywilej, w którym zgadza się na połączenie w jeden organizm miejski miasta "lackiego", "ruskiego" i "czeremińskiego".

1637-1648 – w Barze mieścił się jeden z arsenałów artylerii koronnej.

1648 sierpień - zdobycie Baru przez powstańców kozackich Maksyma Krzywonosa. W czasie powstania Chmielnickiego Bar kilkukrotnie przechodził z rąk do rąk

1672–1699 – nominalnie w posiadaniu Turcji

listopad 1674 – zwycięskie oblężenie twierdzy przez wojska Sobieskiego.

1676 - wzmianka o arsenale

29 lutego 1768 – zawiązanie konfederacji barskiej.

19 czerwca 1768 – obrona Baru przez konfederatów przed wojskami rosyjskimi.

Od 1793 pod zaborem rosyjskim.

1921–1991 w ZSRR.

Od 1991 w niepodległej Ukrainie.

W Barze urodził się m.in. Leon Mały - polski biskup pomocniczy archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego.

Oblężenie Baru (inaczej obrona Baru) - przeprowadzona 19 czerwca 1768 przez konfederatów barskich pod wodzą Kajetana Giżyckiego, Wojciecha Barczewskiego i księdza Marka Jandołowicza obrona fortecy Bar, zakończona jej szturmem i zdobyciem przez wojska rosyjskie generała-majora Apraksina, wspierane przez wierne Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu wojska koronne pod wodzą regimentarza Franciszka Ksawerego Branickiego.

Antoni Józef Apolinary Rolle, (26 września 1830 - 1894) lekarz, historyk amator, autor wielu opracowań medycznych oraz historycznych - poświęconych kresom multańskim. Absolwent Uniwersytetu Kijowskiego, przez większość życia mieszkał w Kamieńcu Podolskim.

Zobacz też

dekanat Bar

Literatura

Rolle Antoni Józef Zameczki podolskie na kresach multańskich, Warszawa 1880, t. III, str. 109

Marek A. Koprowski: Czy Bar wróci do korzeni?. kresy.pl, 2008-08-05. [dostęp 2010-12-05].

Linki zewnętrzne

Radziecka mapa topograficzna 1:100 000

Bar w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.