Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
14. Piknik Naukowy w Warszawie/Eksperci CLOR "oswajali" promieniowanie
O tym, jak się monitoruje promieniowanie w Polsce mówili podczas 14. Pikniku Naukowego w Warszawie badacze Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej (CLOR) w Warszawie. Specjaliści przekonywali gości imprezy, że promieniowanie nie jest tak groźne, jak się powszech...
 
Naukowcy odkryli nowy pierwiastek układu okresowego
Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC) oficjalnie uznała pierwiastek 112, nowo odkryty przez naukowców z GSI Helmholzzentrum fĂźr Schwerionenforschung (Instytut Badań Ciężkich Jonów im. Helmholtza, GSI) w Darmstadt, Niemcy. Propozycja...
 
Ekspert: pierwiastek tor może być nowym paliwem jądrowym
Pierwiastek tor - tańszy i bezpieczniejszy niż uran, mógłby częściowo zastąpić tradycyjne paliwo atomowe. Polscy naukowcy z Instytutu Energii Atomowej POLATOM w ramach "Thorium Project" badają możliwości zastosowań toru w energetyce jądrowej. &qu...
 
Woda w stanie nadkrytycznym
Niemieccy naukowcy od kilku lat badają głębiny Atlantyku, ale takiego odkrycia na pewno się nie spodziewali. Na głębokości 3 tysięcy metrów natrafili na obszar wody o niezwykłych właściwościach jej temperatura wynosiła pona...
 
Woda zdrowia doda
Trudno przecenić znaczenie dla zdrowia odpowiedniego spożycia wody - mówili uczestnicy konferencji prasowej "Od kropelki do butelki. Dlaczego warto pić wodę butelkowaną?". Jak wynika z marcowych badań TNS OB...

Reklama:


Bar - pierwiastek

Czy wiesz że...?
Rozszczepienie jądra atomowego to przemiana jądrowa polegająca na rozpadzie jądra na dwa (rzadziej na więcej) fragmenty o zbliżonych masach. Zjawisku towarzyszy emisja neutronów, a także kwantów gamma, które unoszą znaczne ilości energii. Ponieważ jądra ulegające rozszczepieniu zwykle są jądrami ciężkimi, które posiadają więcej neutronów niż protonów, obydwa fragmenty powstałe w rozszczepieniu są jądrami neutrono-nadmiarowymi. Nadmiar neutronów jest z nich emitowany podczas aktu rozszczepienia (neutrony natychmiastowe) lub z pewnym opóźnieniem (neutrony opóźnione).

Promieniowanie gamma – wysokoenergetyczna forma promieniowania elektromagnetycznego. Za promieniowanie gamma uznaje się promieniowanie o energii kwantu większej od 10 keV, co odpowiada częstotliwości większej od 2,42 EHz, a długości fali mniejszej od 124 pm. Zakres ten częściowo pokrywa się z zakresem promieniowania rentgenowskiego. W wielu publikacjach rozróżnienie promieniowania gamma oraz promieniowania X opiera się na ich źródłach, a nie na długości fali. Promieniowanie gamma wytwarzane jest w wyniku przemian jądrowych albo zderzeń jąder lub cząstek subatomowych, a promieniowanie rentgenowskie, w wyniku zderzeń elektronów z atomami. Promieniowanie gamma jest promieniowaniem jonizującym i przenikliwym. Nazwa promieniowania gamma pochodzi od greckiej litery γ.

Sztuczne ognie (fajerwerki, od niemieckiego Feuerwerk) – wyroby pirotechniczne wykorzystywane do celów widowiskowych i sygnalizacyjnych, po zapaleniu dające efekty świetlne i akustyczne. Obecnie największym producentem fajerwerków są Chiny.
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pierwiastka chemicznego. Zapoznaj się również z: inne znaczenia słowa "Bar".
Cubic-body-centered.svg
56
Ba

Bar (Ba, łac. barium) – pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych. Nazwa pochodzi od greckiego słowa ciężki.

Właściwości

Bar jest metalem, bardziej miękkim niż cynk, lecz twardszym niż ołów. Wolny metal jest bardzo aktywny chemicznie. Na powietrzu szybko utlenia się do tlenku BaO i nadtlenku BaO2. W związkach występuje na +II stopniu utlenienia. Reaguje z wodą, z wydzieleniem wodoru, tworząc wodorotlenek baru (Ba(OH)2), który jest mocną zasadą; nasycony roztwór tego wodorotlenku zwany jest wodą barytową.

Stopień utlenienia (liczba utlenienia) – formalna wartość ładunku atomu w związku chemicznym przy założeniu, że wszystkie wiązania chemiczne w danej cząsteczce mają charakter wiązań jonowych. Suma stopni utlenienia wszystkich atomów w cząsteczce obojętnej oraz dla wolnych pierwiastków wynosi 0, a w jonach ma wartość ładunku jonu.

Piezoelektryczność to zjawisko generowania potencjału elektrycznego przez elementy poddawane mechanicznemu ściskaniu lub rozciąganiu, lub na odwrót zmiany wymiarów tych elementów na skutek przykładania do nich potencjału elektrycznego. Wielkość potencjału wytworzonego w ten sposób jest wprost proporcjonalna do wielkości przyłożonej siły. Zjawisko to jest odwracalne.

Sole baru są bezbarwne, zawierają kation Ba, który należy do IV grupy analitycznej, barwią płomień na zielony kolor. Rozpuszczalne sole baru są toksyczne.

Występowanie

W przyrodzie występuje w ilości 0,04% wagowych, przede wszystkim w postaci minerałów, takich jak baryt (BaSO4) oraz witeryt (BaCO3).

Naturalny pierwiastek jest mieszaniną siedmiu izotopów trwałych: Ba, Ba, Ba, Ba, Ba, Ba i Ba.

Izotopy – odmiany pierwiastka chemicznego różniące się liczbą neutronów w jądrze atomu (z definicji atomy tego samego pierwiastka mają tę samą liczbę protonów w jądrze). Izotopy tego samego pierwiastka różnią się liczbą masową (łączną liczbą neutronów i protonów w jądrze), ale mają tę samą liczbę atomową (liczbę protonów w jądrze).

Woda barytowa – to zwyczajowa nazwa nasyconego wodnego roztworu wodorotlenku baru, Ba(OH)2. Ma właściwości silnie zasadowe, stosowana jest jako odczynnik w analizie chemicznej. Pod wpływem dwutlenku węgla mętnieje w wyniku utworzenia nierozpuszczalnego osadu węglanu baru, BaCO3. W reakcji z SO3 tworzy nierozpuszczalny siarczan baru, BaSO4.

Odkrycie

Bar odkryty został w 1774 roku przez szwedzkiego chemika C.W. Scheelego, zaś w stanie czystym wydorębnił go jako pierwszy Humphry Davy w 1808. Jako pierwszy polską nazwę – bar – zaproponował Filip Walter.

Otrzymywanie

Wolny metal otrzymuje się przez redukcję w wysokiej temperaturze tlenku baru (BaO) za pomocą glinu lub węgla. Bardzo czysty bar otrzymuje się przez rozkład wodorku baru (BaH2).

Zastosowanie

Metaliczny bar stosuje się jako dodatek do stopów ołowiu, zwiększający ich twardość (stopy typograficzne), w metalurgii jako odtleniacz, jako składnik stopów do usuwania gazów resztkowych z lamp elektronowych. Szersze zastosowanie mają związki baru, głównie siarczan baru. Azotan baru (Ba(NO3)2) oraz chloran baru (Ba(ClO3)2) są używane do wyrobu sztucznych ogni, gdzie barwią płomień na zielono.

Sir Humphry Davy (ur. 17 grudnia 1778 w Penzance, Kornwalia, zm. 29 maja 1829 w Genewie) – angielski chemik, otrzymał potas, sód, magnez, wapń, stront, bar i chlor poprzez elektrolizę ich stopionych soli. Badał właściwości otrzymanych w ten sposób substancji. Odkrył, że chlor jest pierwiastkiem chemicznym, zaś kwas solny (HCl) jest kwasem beztlenowym. Udowodnił również, że diament jest odmianą alotropową węgla.

Klasyczna chemiczna analiza jakościowa związków nieorganicznych to przede wszystkim analiza jonów występujących w roztworze. Do roztworu dodaje się różnych odczynników i obserwuje się zmiany koloru roztworu, wytrącanie osadów, oraz inne charakterystyczne reakcje, które świadczą o obecności pewnych jonów oraz grup jonów. W skład klasycznej analizy jakościowej wchodzi też barwienie płomienia palnika. Różne jony barwią płomień na różne i zwykle łatwo rozróżnialne kolory.

Tlenek baru (BaO) jest półproduktem do otrzymywania nadtlenku baru (BaO2). Fluorek baru (BaF2) służy do sporządzania emalii. Tytanian baru (BaTiO3) ma właściwości piezoelektryczne. Chromian baru (BaCrO4) jest stosowany jako żółty pigment do wyrobu farb, zaś manganian(VI) baru (BaMnO4) jako pigment zielony.

Witeryt (witheryt)minerał z gromady węglanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich. Nazwany od imienia Wiliama Witheringa, angielskiego botanika i mineraloga, odkrywcy tego minerału.

Promieniowanie rentgenowskie (w wielu krajach nazywane promieniowaniem X lub promieniami X) – rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, którego długość fali mieści się w zakresie od 10 pm do 10 nm. Zakres promieniowania rentgenowskiego znajduje się pomiędzy ultrafioletem i promieniowaniem gamma. Znanym skrótem nazwy jest promieniowanie rtg.

Związki baru dobrze pochłaniają promieniowanie rentgenowskie i promieniowanie γ, są więc stosowane jako składniki osłon przed promieniowaniem. Siarczan baru znajduje zastosowanie jako kontrast w badaniach rentgenowskich i tomografii komputerowej.

Bar-133 emituje w wyniku wychwytu K fotony gamma o energiach 356 keV (62%) lub 81 kev (34%). Wykorzystuje się to przy wzorcowaniu spektrometrów gamma i badaniach z udziałem efektu Mössbauera.

Bar-140 powstaje jako produkt rozszczepienia, stanowi część opadu promieniotwórczego. Emituje promieniowanie beta (468-1019 keV) i promieniowanie gamma (14-661 keV). Sklasyfikowany jako silnie radiotoksyczny, z kością jako narządem krytycznym. Dopuszczalna aktywność w organizmie wynosi 150 kBq.

Wodorotlenkizwiązki chemiczne zawierające stabilny kation i anion hydroksylowy OH-. Kationem zazwyczaj jest metal („M”), a wzór ogólny wodorotlenków ma wówczas postać M(OH)x (gdzie x to liczba grup wodorotlenkowych). Znane są także wodorotlenki organiczne, będące zazwyczaj czwartorzędowymi związkami amoniowymi, np. (CH3)4N+OH- – wodorotlenek tetrametyloamoniowy.

Tytanian baru, BaTiO3 - związek chemiczny, sól nieorganiczna tytanu i baru. Materiał ceramiczny o właściwościach ferroelektrycznych (z wyłączeniem tytanianu o regularnym układzie krystalicznym), piezoelektrycznych i fotorefraktywnych. Jego temperatura Curie wynosi 120°C. W zależności od temperatury posiada różny układ krystalograficzny: heksagonalny, regularny, tetragonalny, rombowy lub trygonalny. W naturze występuje wyjątkowo rzadko, jako inkluzja w benitoicie.

Przypisy

  1. Bar (pierwiastek) – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Bar (pierwiastek) (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-10-02].

Bibliografia

  1. Ryszard Szepke: 1000 słów o atomie i technice jądrowej. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1982. ISBN 8311067236.  (pol.)

Promieniowanie beta (promieniowanie β) - rodzaj promieniowania jonizującego wysyłanego przez promieniotwórcze jądra atomowe podczas przemiany jądrowej.

Typografia – termin mający szereg pokrewnych znaczeń związanych z użyciem znaków pisarskich w druku, prezentacją ich na ekranie monitora komputerowego itp.





Czy wiesz że...? beta

Opad promieniotwórczy (ang. Fallout) jest to opad na ziemię pyłów promieniotwórczych. Jeden ze śmiercionośnych efektów wybuchu jądrowego (obok promieniowania cieplnego, fali uderzeniowej i promieniowania jonizującego), może też być wynikiem awarii w systemach zawierających materiały promieniotwórcze, a także w wyniku celowego rozproszenia w wyniku działania brudnej bomby.
Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych. Do minerałów zalicza się także:
Filip Neriusz Walter (ur. 31 maja 1810 w Krakowie, zm. 9 kwietnia 1847 w Paryżu) – wybitny polski chemik dziewiętnastowieczny, specjalizujący się w chemii organicznej i chemii produktów naturalnych, twórca polskiego nazewnictwa chemicznego.
Tlenkinieorganiczne związki chemiczne, zbudowane z tlenu i innego pierwiastka chemicznego. Powstają w wyniku reakcji pierwiastków z tlenem (utlenianie, spalanie) oraz rozkładu związków zawierających tlen. Najbardziej rozpowszechnionymi tlenkami są: woda (H2O), krzemionka, czyli piasek (SiO2), dwutlenek węgla (CO2).
Spektroskopprzyrząd służący do przeprowadzania zdalnej analizy poprzez badanie widma. Składa się z poziomej tarczy z podziałką kątową, w środku której umieszczony jest pryzmat lub siatka dyfrakcyjna, z lunety obracanej wokół tarczy oraz z kolimatora, wyposażonego w źródło światła.
PubChem jest bazą danych związków chemicznych zarządzaną przez National Center for Biotechnology Information (NCBI). który jest częścią National Library of Medicine, który z kolei jest instytucją podległą United States National Institutes of Health (NIH). Baza powstała w 2004 r., a jej głównym celem jest przyspieszenie badań nad lekami poprzez obniżenie kosztów dostępu do informacji.
Emalia (dawniej: szmelc, smalc) – technika zdobienia wyrobów metalowych, najczęściej złotych lub miedzianych, za pomocą szklistych powłok składających się z mieszaniny sproszkowanych minerałów (piasek, kreda, glina) oraz topników (boraks) z dodatkiem pigmentów, stopionej w temperaturze ok. 800-900°C w specjalnym piecu.
Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
Nie mogą być traktowane jako porady.