Barbiturany - Polski Serwis Naukowy

Podstawowa struktura wszystkich barbituranów

Barbiturany – grupa organicznych związków chemicznych, pochodnych kwasu barbiturowego (malonylomocznika), otrzymywanych przez podstawienie atomów wodoru w grupie metylenowej (piąty węgiel, C-5) rodnikami alkilowymi lub arylowymi. Są związkami słabo rozpuszczalnymi w wodzie. Ze względu na ich dużą toksyczność, tylko niektóre stosuje się w medycynie.

Atom (z gr. ἄτομος atomos: "niepodzielny") – najmniejszy składnik materii, któremu można przypisać właściwości chemiczne. Atomistyczną teorię budowy materii sformułował w roku 1808 John Dalton.

Lekomania (inaczej: zależność lekowa lub lekozależność) czyli uzależnienie od leków, forma toksykomanii, która wywołuje stan psychiczny lub fizyczny, wynikający z interakcji leku i żywego organizmu, charakteryzujący się zmianami zachowania zawsze łącznie z przymusem stałego lub okresowego zażywania leku, w celu doznania oczekiwanego efektu psychicznego lub fizycznego lub w celu uniknięcia nieprzyjemnych doznań związanych z brakiem leku. Niebezpieczeństwo uzależniania się od leków polega między innymi na tym, że w miarę rozwoju uzależnienia chory musi przyjmować coraz większe dawki leku, dla otrzymania pożądanego efektu. Nasila to niebezpieczeństwo przedawkowania leków i wystąpienia ich działań niepożądanych, aż do zatrucia i śmierci.

Barbiturany można podzielić ze względu na czas działania:

barbiturany o długim czasie działania – są związkami z prostymi i nasyconymi podstawnikami; mimo iż działają długo, to zazwyczaj płytko

barbiturany o średnim czasie działania

barbiturany o krótkim czasie działania – związki z nienasyconymi podstawnikami; działają krótko, ale głęboko

barbiturany o bardzo krótkim czasie działania

Działanie

Działanie barbituranów determinuje wielkość przyjętej dawki. Przyjęcie jednorazowo małej ilości (ok. 100 mg) działa uspokajająco, nasennie i przeciwepileptycznie. Dawka śmiertelna wynosi ok. 1500 mg (wartość ta nieco różni się dla poszczególnych barbituranów).

Medycyna (. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za ojca medycyny uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. Ostatnio wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.

Związki organiczne - wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego a także ich soli.

Działanie niepożądane

Z uwagi na podobieństwo barbituranów do zasad pirymidynowych, mogą one zakłócać proces biosyntezy białek.

Zastosowanie

Są stosowane jako doustne środki nasenne, np.:

barbital (weronal);

fenobarbital (luminal);

ewipan (narkozan), który wykazuje również działanie przeciwepileptyczne;

allobarbital (dial)

cyklobarbital (fanodorm)

Sole sodowe kwasu N-metylobarbiturowego i N-tiobarbiturowego używane są do wywołania znieczulenia ogólnego (narkozy chirurgicznej).

Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny, niemetal z bloku s układu okresowego. Jest to najprostszy możliwy pierwiastek o liczbie atomowej 1, składający się z jednego protonu i jednego elektronu.

Allobarbital (czyli Dial, Dwuallyl) – organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu barbiturowego o profilu działania zależnym od dawki – uspokajającym lub nasennym i średnim czasie działania. Zsyntetyzowany w roku 1912 przez Ernesta Preiswerka i Ernesta Grethera. Dawniej posiadał zastosowanie jako lek uspokajający, nasenny oraz przeciwdrgawkowy. Samodzielnie jest obecnie praktycznie nie stosowany.

Stosuje się również mieszaniny wielu barbituranów z lekami przeciwbólowymi (np. pyramidonem). Mieszanki te mają wzmocnione działanie przeciwbólowe oraz osłabione (lub zniwelowane) nasenne.

Zagrożenia

Barbiturany mają silne działanie uzależniające. Ich długotrwałe stosowanie może prowadzić do lekomanii (lekozależności), a objawy w tym przypadku są podobne do objawów alkoholizmu.

Leki te są jedną z najczęstszych metod zatruć samobójczych. Spożycie jednorazowo dużej dawki barbituranów prowadzi do poważnego zatrucia, a nawet śmierci (wskutek porażenia układu oddechowego). Ponadto etanol potęguje działanie barbituranów nawet do 200 razy, stąd nawet mała ilość leku, w połączeniu z alkoholem, może okazać się śmiertelna.

Sole - związki chemiczne powstałe w wyniku całkowitego lub częściowego zastąpienia w kwasach atomów wodoru innymi atomami, bądź grupami o właściwościach elektrofilowych, np. kationy metali, jony amonowe i inne postaci XR4+ (gdzie X = {N, P, As, ...}, R - dowolna grupa organiczna) itp. Sole znalazły liczne zastosowania jako nawozy sztuczne, w budownictwie, komunikacji, przemyśle spożywczym i wielu innych. Sole występują w przyrodzie, jako minerały lub w organizmach żywych w roztworach płynów ustrojowych.

Biosynteza białka - proces prowadzący do wytworzenia cząsteczek białka. Proces ten zachodzi we wszystkich żywych komórkach, a także jest możliwy do przeprowadzenia in vitro.

Bibliografia

Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 49. ISBN 83-71-83-240-0.

Encyklopedia popularna, Tom I. Wyd. II. Warszawa: PWN, 1983, s. 225. ISBN 83-01-00000-7.

Mała encyklopedia medycyny, Tom I. Wyd. IV. Warszawa: PWN, 1988, s. 83-84. ISBN 83-01-08835-4.

Encyklopedia popularna. Wyd. XVII. Warszawa: PWN, 1982, s. 61. ISBN 83-01-01750-3.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Alkoholizm (uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa, choroba alkoholowa) – choroba polegająca na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu.

Fenobarbital (luminal; ATC: N 03 AA 02) – organiczny związek chemiczny, fenylowo–etylowa pochodna kwasu barbiturowego. Stosowany jako środek o działaniu nasennym i uspokajającym, należy do grupy barbituranów. Wprowadzony do lecznictwa w 1912 roku przez firmę farmaceutyczną Bayer pod nazwą handlową Luminal. Działanie opiera się na interakcji z kompleksem receptora GABA. Fenobarbital jak i inne barbiturany, powoduje zwiększenie powinowactwa receptora do endogennych ligandów. Wpływa także bezpośrednio na kanał chlorkowy. W ten sposób prowadzi do hiperpolaryzacji błony komórkowej neuronu i tłumi jego aktywność.