Barlinecko-Gorzowski Park Krajobrazowy

Na mapach: 52°54′N 15°19′E / 52.9, 15.317

Barlinecko-Gorzowski Park Krajobrazowy – park krajobrazowy o powierzchni 239,8291 km² znajdujący się na terenie województw zachodniopomorskiego i lubuskiego. Siedziba administracyjna parku mieści się w Gorzowie Wielkopolskim.

W krajobrazie Parku i jego otuliny dominują lasy. Zajmują one 81% powierzchni.

Rezerwat przyrody "Markowe Błota" - biocenotyczno-faunistyczny, o powierzchni 193,4 ha, utworzony 26 stycznia 1994, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Barlinek, 10 km na południe-południowy wschód od Barlinka, 9 km na wschód od Karska, na obszarze Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego.

Popielica (Glis glis) – ssak z rodziny popielicowatych (Gliridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Glis. Jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem. Znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt oraz objęta jest Konwencją Berneńską. W Polsce objęta jest ochroną gatunkową.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Nr 27 Wojewody Gorzowskiego z dnia 23 października 1991 r. w sprawie utworzenia Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego oraz zatwierdzenia planu ochrony tego parku / Dz. Urz. woj. gorzowskiego Nr 14 z 1991 r./

Rozporządzenie Nr 6 Wojewody Gorzowskiego z dnia 18 lipca 1996 roku w sprawie zmiany Rozporządzenia Nr 27 Wojewody Gorzowskiego w sprawie utworzenia Barlinecko-Gorzowskiego Parku Krajobrazowego oraz zatwierdzenia planu ochrony tego parku.

Powierzchnia

Wody powierzchniowe

Na terenie parku na Pojezierzu Pomorskim i Myśliborskim znajduje się 75 jezior o powierzchni powyżej 1 ha. Największe z nich to jeziora:

Rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia L.) – gatunek rośliny należący do rodziny rosiczkowatych. Roślina owadożerna. Występuje w stanie dzikim w całej Europie oraz na obszarach Ameryki Północnej i Azji. W Polsce dość pospolita na torfowiskach. Zwyczajowo bywa nazywana rosą słoneczną.

Przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis Mill.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny jaskrowatych. Występuje na terenie niemal całej Europy oraz na Dalekim Wschodzie. W Polsce tylko lokalnie jest rzadsza lub całkiem jej brak, poza tym należy do dość rozpowszechnionych gatunków w żyznych lasach liściastych. W wielu krajach jest uprawiana jako roślina ozdobna, w przeszłości była także stosowana jako roślina lecznicza. By ustrzec dzikie populacje przed zniszczeniem w związku ze zrywaniem kwiatów i wykopywaniem roślin, przylaszczka została objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Naukową nazwę zawdzięcza kształtowi liści kojarzących się z płatami wątroby (łac. hepar – wątroba).

Barlineckie o pow. 268 ha,

Dankowskie Wielkie o pow. 107 ha.

Niektóre z jezior tworzą z rzekami ciągi rynnowe.

Flora

Spośród rosnących tu roślin objętych ochroną ścisłą ważniejsze gatunki to: rosiczka okrągłolistna, orlik pospolity, paprotka zwyczajna, pierwiosnek lekarski, przylaszczka pospolita, śnieżyczka przebiśnieg. Ochroną częściową objęte są m.in. bobrek trójlistkowy, grążel żółty, grzybienie białe. Występuje też wiele unikalnych zbiorowisk roślinności bagienno-torfowiskowej.

Otulina – wydzielony obszar ochronny wokół chronionego przyrodniczo terenu (zazwyczaj parków narodowych i krajobrazowych), zabezpieczający go przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka (definicja wg Ustawy o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r. Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880). Otulina nie jest, w rozumieniu art. 5 ust. 14 ustawy, formą ochrony przyrody, lecz obszarem, na którym działalność człowieka nie może negatywnie oddziaływać na przyrodę obszaru chronionego.

Jezioro Barlineckie – jezioro w zachodniej Polsce w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek, na Pojezierzu Myśliborskim. Jezioro położone jest w urozmaiconym terenie, wśród pagórków porośniętych lasami i pociętych jarami. Brzegi są wysokie i miejscami urwiste. Od północnego zachodu zachodu akwen otaczają zabudowania Barlinka z dużą plażą, kąpieliskiem i ośrodkiem sportów wodnych. Jezioro posiada kilka wysp (Łabędzia, Sowia, Nadziei, Zielona) i wiele wypłyceń w urozmaiconym dnie. Akwen zasilają liczne źródła i drobne cieki wodne. Najatrakcyjniejsze źródełko Boży Dar leży na południowym brzegu przy tzw. Polanie Lecha.

Fauna

Bielik

Reintrodukcja popielicy

W października 2011 roku Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody "Salamandra" rozpoczęło realizację projektu reintrodukcji popielicy do lasów parku. Projekt zaplanowano na 3 lata.

Rezerwaty i pomniki przyrody

Na obszarze parku zostało utworzonych 5 rezerwatów przyrody, m.in.:

rezerwat przyrody Dębina - 12,18 ha woj. lubuskie, gm. Kłodawa

rezerwat przyrody Rzeka Przyłężek - 35,08 ha woj. lubuskie, gm. Kłodawa

rezerwat przyrody Wilanów - 67,16 ha woj. lubuskie, gm. Kłodawa

rezerwat przyrody Markowe Błota - 193,40 ha woj. zachodniopomorskie, gm. Barlinek

rezerwat przyrody Skalisty Jar Libberta - 33,21 ha woj. zachodniopomorskie, gm. Barlinek

Pomniki przyrody:

Grzybienie białe (Nymphaea alba L.), zwyczajowo nazywane także nenufarem lub lilią wodną – gatunek byliny z rodziny grzybieniowatych (Nymphaeaceae). Jeden z około 50 gatunków z rodzaju grzybienie Nymphaea. Typ nomenklatoryczny dla rodzaju. Ze względu na efektowne, duże kwiaty pływające na powierzchni wody gatunek ten rozpowszechniony jest w uprawie, zwłaszcza w postaci odmian barwnie kwitnących. Jest to także roślina lecznicza, a dawniej także barwierska. W wielu krajach gatunek z powodu zagrożenia naturalnych stanowisk objęty został ochroną prawną, w tym także chroniony jest w Polsce.

Rezerwat przyrody – jedna z obszarowych form ochrony przyrody w Polsce. Podobne pod względem funkcji tereny chronione powoływane są też w wielu innych krajach na świecie.

41 drzew

5 pomników przyrody nieożywionej

1 głaz narzutowy

3 skały

źródło "Boży Dar"

Zabytki

Na terenie Parku ważną rolę odgrywają zabytki kultury materialnej. Są to pojedyncze obiekty, założenia parkowo-pałacowe lub całe układy wsi.

W Lubocieszy (Lipach) działa "Leśna Stacja Dydaktyczna" pełniąca rolę ośrodka edukacji przyrodniczej.

Opis obiektu poddanego pod ochronę

Puszcza Gorzowska, zwana też Puszcza Barlinecką, to duży kompleks leśny rozciągający się przede wszystkim na równinie sandrowej, usypanej 12 tys. lat temu przez wody odpływające z topniejącego lodowca. Powierzchnia sandru nie jest płaska, poprzecinana jest ciągami rynnowymi i zagłębieniami. Bogactwo przyrody Puszczy Barlineckiej zadecydowało o utworzeniu Parku. Teren Parku, mimo że zajmuje tylko ok. 40% powierzchni Puszczy, jest dla niej reprezentatywny. Dominują tu lasy, zajmujące prawie 90% pow. Drugim, ważnym elementem krajobrazu są liczne jeziora. Na terenie Parku stwierdzono występowanie ok. 700 gatunków roślin naczyniowych, 140 gatunków porostów, ponad 100 lęgowych gatunków ptaków.

Orlik pospolity (Aquilegia vulgaris L.) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych. Pochodzi z Europy i w Afryki Północnej. Występuje również w stanie dzikim w Polsce, jest niezbyt pospolity. Rośnie na rozproszonych stanowiskach zarówno na niżu, jak i w górach, najwyżej sięga w Tatrach. Pochodzi też od niego wiele mieszańców uprawianych jako rośliny ozdobne.

Paprotka zwyczajna (Polypodium vulgare) – gatunek paproci należący do rodziny paprotkowatych. Występuje w Azji, Ameryce Północnej i w Europie. W Polsce roślina dość pospolita. Występuje na całym niżu i w Karpatach, gdzie jest bardziej pospolita, niż na niżu.

Zobacz też

parki krajobrazowe w Polsce.

Przypisy

Jan Bieńkowski: Barlinecko-Gorzowski Park Krajobrazowy (pol.). Chronione obiekty przyrody w powiecie gorzowskim. [dostęp 2009-04-02].
Rusza reintrodukcja popielicy w parku krajobrazowym - Wiadomości - Polska Lokalna w Interia.pl - Wiadomości, informacje lokalne : Warszawa, Kraków, Poznań