Bartłomiej Nataniel Wąsowski - Polski Serwis Naukowy

Bartłomiej Nataniel Wąsowski (ur. 24 sierpnia 1617 na Kujawach, zm. 4 października 1687 w Poznaniu) – polski ksiądz jezuita, teolog, architekt, profesor i rektor kolegiów jezuickich, prowincjał.

Biografia

Urodził się 29 grudnia 1617 na Kujawach. 29 sierpnia 1634 r. wstąpił do zakonu Jezuitów w Krakowie. W 1640 r. uzyskał stopień magistra na Uniwersytecie Krakowskim. W latach 1640-1642 uczył w Kolegium Jezuitów w Bydgoszczy: gramatyki (1640-1641) i syntaksy (1641-1642). Prawdopodobnie w latach 1648-1649 uczył także w kolegium bydgoskim poezji.

Monarchia Habsburgów – nazwa określająca związek państw będących w unii personalnej, którego władca z rodziny Habsburgów był jednocześnie arcyksięciem Austrii, królem Czech, królem Węgier oraz władcą podległych im księstw. Związek istniał w latach 1526–1804. Część państw Monarchii Habsburgów należało do Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, a jako król Czech, władca monarchii był elektorem przy elekcji króla Niemiec (który następnie był intronizowany na Cesarza). Zazwyczaj władca Monarchii został wybierany na Cesarza Narodu Niemieckiego. Monarchia Habsburgów została przekształcona w Cesarstwo Austriackie 11 sierpnia 1804 r., a następnie dwucesarz Franciszek II Habsburg rozwiązał Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego.

Kolegium Jezuitów w Bydgoszczy – placówka jezuitów istniejąca w latach 1619-1781 w Bydgoszczy, prowadząca szkołę średnią oraz działalność misyjną i kulturalną w mieście i okolicy (Kujawy, Krajna, Kaszuby).

Od 1649 do 1650 r. był profesorem retoryki i poetyki w Gdańsku, ucząc m.in. Mikołaja i Zygmunta Grudzińskich. Lata 1650-1656 spędził poza krajem, podróżując po Europie Zachodniej. Zwiedził m.in. Austrię, Francję, Hiszpanię, Włochy, Holandię i Belgię. Swoją podróż opisał w rękopisie Europea Peregrinatio.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

W latach 1657-1661 był rektorem Kolegium Jezuitów w Bydgoszczy. Następnie do 1671 r. przebywał jako misjonarz na dworze Aleksandra Michała Lubomirskiego. Kolejne lata spędził jako rektor kościoła św. Jana w Jarosławiu (1671-1674). Założył tam studium matematyczne oraz planował otwarcie szkoły rycerskiej. W 1674 r. ufortyfikował otoczenie kolegium jezuickiego w Jarosławiu. W tym mieście pozostał do 1675 r., pełniąc od 1674 r. funkcję instruktora III probacji.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Kujawy – kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.

Lata 1675-1678 spędził w Poznaniu, gdzie był rektorem kolegium oraz kontynuatorem budowy kościoła jezuickiego. W 1678 r. wystarał się p przywilej erekcyjny na Akademię w Poznaniu. Od 6 sierpnia 1678 do 1682 r. był prowincjałem zakonu. Wznowił wtedy studia matematyczne w Jarosławiu oraz dbał o należyty poziom szkolnictwa jezuickiego. W 1682 r. przybył do Bydgoszczy, gdzie przez rok był rektorem kolegium i prefektem budowy. Ostatnie lata życia spędził w Poznaniu, ponownie jako rektor (1683-1686).

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Kolegium jezuickie w Poznaniu – jezuici przybyli do Poznania w 1571 r. obejmując ówczesny kościół świętego Stanisława biskupa (obecnie kolegiata Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Marii Magdaleny w Poznaniu), dwa szpitale, szkołę miejską "ad Sanctam Mariam Magdalenam" oraz plac pod budowę przyszłego kolegium, a także tereny wokół ówczesnego, rozebranego w XVII wieku, kościoła farnego – Kolegiata św. Marii Magdaleny w Poznaniu. Tak liczne nadania sprawiły, że już w krótkim czasie Poznań stał się jednym z największych centrów Towarzystwa Jezusowego w Polsce. Obecny budynek Kolegium wzniesiono w latach 1701-1733 pod kierownictwem Jana Catenazziego.

Był człowiekiem wszechstronnie wykształconym, władał wieloma językami. Interesował się architekturą i sztuką, był dobrym teologiem. Opublikował m.in. księgi teologiczne i opracowania z zakresu ascezy.

Twórczość

1650-1655: Europea peregrinatio

sztuka Ludi saeculares Apollinis et Temporis (wyst. 1674)

1678 traktat architektoniczny Callitectonicorum seu de pulchro architecturae sacrae et civilis compendio collectorum

1685 traktat teologiczny Apparatus sacerdotum

1687 traktat ascetyczny Podniety nabożeństwa zakonnego

Zobacz też

Kolegium jezuickie w Poznaniu

Kolegium Jezuitów w Bydgoszczy

Bibliografia

Błażejewski Stanisław, Kutta Janusz, Romaniuk Marek: Bydgoski Słownik Biograficzny. Tom VI. Bydgoszcz 2000. ISBN 83-85327-58-4, str. 114-115