Bartolomeu de Gusmão - Polski Serwis Naukowy

Bartolomeu Lourenço de Gusmão, malował Benedito Calixto

Passarola - statek powietrzny, który skonstruował, Bartolomeo de Gusmão

Bartolomeu de Gusmão, urodzony Bartolomeu Lourenço (ur. w 1685, Santos-São Paulo (Brazylia), zm. 18 XI, 1724 w Toledo, (Hiszpania) – portugalski duchowny i wynalazca, między innymi pierwszego w dziejach działającego pojazdu powietrznego.

Francesco Sorti (ur. 1964), włoski dziennikarz. Razem ze swoją żoną Ritą Monaldi napisał serię bestsellerowych powieści pt.: Imprimatur, Secretum i Veritas. Mieszka w Wiedniu.

Rita Monadli (ur. 1966) - włoska dziennikarka, która razem ze swoim mężem, Francesco Sorti, napisała serię powieści historyczno-sensacyjnych: Imprimatur, Secretum i Veritas. Mieszka w Wiedniu.

Biografia

Został jezuitą w Bahia w wieku 15 lat, lecz opuścił zakon w 1701 roku. Udał się do Portugalii i znalazł mecenasa w Lizbonie - markiza d'Abrantes. Dokończył studia na uniwersytecie w Coimbra, zajmując się głównie matematyką i filologią, lecz otrzymał tytuł doktora prawa kanonicznego. Wyróżniał się świetną znajomością wielu języków i doskonałą pamięcią.

Coimbra to miasto w Portugalii, leżąca nad rzeką Mondego, w dystrykcie Coimbra, w regionie Centrum w podregionie Baixo Mondego. Mieści się tu najstarszy uniwersytet w kraju założony w 1290. Coimbra to zarazem była stolica Portugalii (do 1255 r.) i najważniejszy ośrodek życia akademickiego w tym państwie.

Jan V Wielkoduszny, port. Joāo V o Magnânimo (ur. 22 października 1689, zm. 31 lipca 1750), król Portugalii z dynastii Bragança. Objął tron po ojcu Piotrze II w grudniu 1706. Jego matką była Maria Zofia von Pfalz-Neuburg.

W roku 1709 wysłał petycje do króla Portugalii Jana V, prosząc o przywilej-patent na swój wynalazek pojazdu powietrznego i o zachowanie tego w ścisłej tajemnicy. Zachowała się ta prośba i rysunek statku. Francesco Lana de Terzi twierdził, że pojazd był zbudowany na bazie barki rzecznej, zaopatrzonej w system rur, do których miało wlatywać powietrze. Statek miał też napęd śmigłowy w postaci miedzianych kul i magnesów. Publiczny test maszyny miał mieć miejsce 24 VI 1709 roku, lecz według większości źródeł Gusmao odwołał test z braku odpowiednich metali.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Brazylia (pełna nazwa: Federacyjna Republika Brazylii; port. Brasil, República Federativa do Brasil) – największe pod względem powierzchni i liczby mieszkańców państwo Ameryki Południowej oraz piąte pod względem wielkości państwo świata. Zajmuje ponad 47,5% powierzchni Ameryki Południowej.

Poświadczona źródłowo jest próba jaką przeprowadził Gusmao 8 sierpnia 1709 w hallu Casa da India w Lizbonie, kiedy zaprezentował kulę ze śmigłem latającą aż pod sufit. Król nagrodził wynalazcę ofiarując mu katedrę profesorska w Coimbrze.

W latach 1713-1716 podróżował po Europie, patentując w Holandii swój wynalazek: "Sistema de lentes para assar carne ao Sol", atribuído ao padre Gusmão. Przez jakiś czas żył i pracował w Paryżu, gdzie spotkał swego brata Aleksandra, sekretarza ambasady portugalskiej we Francji.

Portugalia, Republika Portugalska (port. República Portuguesa) – państwo europejskie położone w zachodniej części Europy Południowej na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego. Jest najdalej wysuniętym na zachód państwem Europy, od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią a od zachodu i południa Portugalię oblewają wody Oceanu Atlantyckiego. Dodatkowo w skład Portugalii wchodzi szereg wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, jak Archipelag Azorski (Açores) i Madera (Madeira). Jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO.

José Saramago (ur. 16 listopada 1922 w Azinhaga, zm. 18 czerwca 2010 w Tías) – portugalski pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w roku 1998.

Gusmao otrzymał miejsce w założonej w 1720 Academia Real da Historia jako jeden z jej 50 członków.

W roku 1722 został kapelanem dworskim. Zajmował się wynalazkami - balonem na gorące powietrze i projektem statku powietrznego, który miał być napędzany przez gaz zgromadzony w trójkątnej komorze. Śmierć uniemożliwiła mu dokończenie projektu. Opowieść o tym, że portugalska inkwizycja miała ścigać go z powodu jego wynalazków, jest najprawdopodobniej fałszywa, a przyczyna śledztwa musiała leżeć gdzie indziej. Gusmao uciekł do Hiszpanii i zmarł na gorączkę w Toledo.

W 2004 roku jego ciało przewieziono do Brazylii. Obecnie jest pochowany w katedrze w Sé.

Pisma wydane przez Bartolomeu de Gusmão

Manifesto summario para os que ignoram poderse navegar pelo elemento do ar (Krótki manifest do tych, którzy nie wierzą w możliwość żeglowania w powietrzu; 1709);

Varios modos de esgotar sem gente as naus que fazem agua (1710);

pisma z nabożeństw.

Ciekawostki

W swej powieści Veritas włoscy dziennikarze Rita Monaldi i Francesco Sorti zapewniają, że egzemplarz wiedeńskiej gazety Wiennerisches Diarium z 1709 roku donosił o przylocie do Wiednia pilota lecącego w passarola. Pilota miano według nich wtrącić do więzienia, ponieważ Wiedeńczycy bali się takich nowości jak statek latający.

Adaptacje powieściowe

Azhar Abidi, Passarola Rising (2006)

Rita Monaldi, Francesco Sorti, Veritas

Jose Saramago, Baltazar i Blimunda

Bibliografia

Bartholomeu Lourenço de Gusmão (Catholic Encyclopedia, 1913)

Linki zewnętrzne

Piotr Górny: Historia baloniarstwa (pol.). [dostęp 2009-11-21].

Balonowe rocznice roku 1783 - Lotnicza Polska - (pol.). 2008-06-05. [dostęp 2009-11-21].

Gusmao, Bartolomeu de. Reproduction fac-similé d'un dessin à la plume de sa description et de la pétition adressée au Jean V. (de Portugal) en langue latine et en écriture contemporaine (1709) retrouvés récemment dans les archives du Vatican du célèbre aéronef de Bartholomeu Lourenco de Gusmão "l'homme volant" portugais, né au Brésil (1685-1724) précurseur des navigateurs aériens et premier inventeur des aérostats. 1917 (Lausanne : Impr. Réunies S. A..)in French and Latin.