Baruch Szulman - Polski Serwis Naukowy

Grób Barucha Szulmana na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej Warszawie

Baruch Szulman, hebr. Chaim Boruch Szulman (ur. 14 maja 1886 w Warszawie, zm. 14 maja 1906 tamże) – polski działacz robotniczy wyznania mojżeszowego, bojowiec Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej. W okresie międzywojennym XX w. symbol wspólnej walki polskich i żydowskich socjalistów o wolność Polski.

Adam Feliks Próchnik (ur. 21 sierpnia 1892 we Lwowie, zm. 22 maja 1942 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i oświatowy, historyk, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, poseł na Sejm II kadencji. Domniemany syn naturalny Ignacego Daszyńskiego i Felicji z Nossigów.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Biografia

Urodził się w biednej żydowskiej rodzinie rzemieślniczej, jako syn Icka (1850–1912) i Dwojry Rywy (1856–1908) Szulmanów. Szulmanowie zamieszkali na ulicy Towarowej 32 w Warszawie.

W młodym wieku rozpoczął pracę jako malarz pokojowy. W 1904 wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej, zaś w styczniu 1905 przystąpił do Organizacji Bojowej PPS.

6 września 1905 został arestowany za nielegalne posiadanie broni i osadzony na trzy miesiące w Cytadeli Warszawskiej. Do protokołu zeznał, że jest "wyznania mojżeszowego, narodowości polskiej i poddaństwa rosyjskiego". 3 października 1905 został skazany przez Tymczasową Komisję Śledczą na trzy miesiące aresztu policyjnego.

Organizacja Bojowa Polskiej Partii Socjalistycznej (OB PPS) – utworzona przez Polską Partię Socjalistyczną w kwietniu 1904 i działająca do 1911, struktura zbrojna mająca na celu ochranianie działalności rewolucyjnej PPS, jej demonstracji i spotkań. Przeprowadzała też szereg akcji zbrojnych, likwidując funkcjonariuszy i współpracowników rosyjskich władz okupacyjnych Królestwa Polskiego, dokonując licznych ekspropriacji na potrzeby działalności niepodległościowej.

Adam Szynkman, ps. Słodki (ur. w lipcu 1885 w Jelonkach, zm. 1912 w Warszawie?) – polski robotnik-litograf żydowskiego pochodzenia, działacz Polskiej Partii Socjalistycznej i Organizacji Bojowej PPS.

Po uwolnieniu został członkiem żydowskiej "piątki" bojowej Organizacji Bojowej PPS. W jej skład weszli oprócz Szulmana: Adam Szynkman (litograf), Mojżesz Urbach (zegarmistrz), Sonia Mendelson (rękawiczniczka), oraz NN "Kasztan".

14 maja 1906 dokonał na rogu ulic Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej udanego zamachu bombowego na prześladowcę robotników, podkomisarza policji carskiej N. Konstantinowa. Podczas ucieczki z miejsca zdarzenia ranił goniącego go żołnierza, mimo to został trafiony pociskami przy ulicy Zielnej. Zmarł w bramie przy ulicy Zielnej 33. Początkowo nie znano jego nazwiska. Zostało ono ujawnione w nekrologu w Robotniku.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Cytadela Warszawska (w okresie rozbiorów Cytadela Aleksandrowska, Александровская цитадель) – twierdza rosyjska zbudowana na rozkaz cara Mikołaja I w Warszawie, po upadku powstania listopadowego, z zamysłem kontroli nad miastem, będącym ośrodkiem polskiego ruchu niepodległościowego. Pełniła także rolę więzienia śledczego (X Pawilon) oraz miejsca straceń działaczy narodowych i rewolucjonistów.

Piosenka o jego czynie, którą przez wiele lat śpiewano i recytowano, obecnie popadła w zapomnienie. Andrzej Niemojewski napisał na jego cześć poemat prozą Baruch. Aby nie dopuścić do manifestacyjnego pogrzebu, policja wykradła jego ciało. Zniszczyła także pomnik ustawiony na jego grobie przez robotników. W okresie międzywojennym liczne ulice w dzielnicach żydowskich polskich miast nosiły imię Barucha Szulmana. W 1927 z inicjatywy PPS została odsłonięta tablica pamiątkowa na jego grobie, na którym równocześnie ustawiono nowy nagrobek w obecnym kształcie. 19 grudnia 1930 pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości z Mieczami.

N.N. (n/n) (łac. nomen nescio - imienia nie znam) - akronim stosowany głównie w terminologii wymiaru prawa na określenie osoby, której tożsamości nie ustalono.

Bomba - broń w postaci ładunku materiału wybuchowego, zazwyczaj w specjalnej obudowie, wyposażonego w mechanizm detonujący (zapalnik). Służy przede wszystkim do niszczenia obiektów siłą energii wybuchu, rażąc odłamkami lub wywołując pożar. Bomby zaliczane do broni masowego rażenia zamiast materiału wybuchowego posiadają atomowy, biologiczny lub chemiczny ładunek bojowy.

Baruch Szulman pochowany jest na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 51, rząd 28).

Przypisy

Grób Icka Szulmana w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
Grób Dwojry Szulman w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
Monitor Polski z 1930 r. Nr 300, poz. 423
Grób Barucha Szulmana w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie. Warszawa: Rokart, 2003. ISBN 83-916419-3-7.

Bibliografia

Henryk Piasecki: Żydowska organizacja PPS 1893-1907. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich-Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1978.

Alina Cała, Hanna Węgrzynek, Gabriela Zalewska: Historia i kultura Żydów polskich. Słownik. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, 2000. ISBN 83-02-07813-1.

Henryk Kroszczor: Cmentarz Żydowski w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 24. ISBN 83-01-04304-0.

Adam Próchnik, Boruch Szulman. Żołnierz polskiej rewolucji, w: Żydzi Bojownicy o Niepodległość Polski, Lwów 1939 (w 2002 r. ukazał się reprint w zbiorze: Żydzi polscy w służbie Rzeczypospolitej Tom I 1918-1939, Warszawa 2002);

Jan Jagielski: Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej. Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce, 1996, s. 67. ISBN 83-90-66296-5.