|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Bitwa nad Niemnem, rozegrana pod koniec września 1920 r., ostatecznie przypieczętowała polskie zwycięstwo w wojnie z bolszewicką Rosją, potwierdzając militarne zdolności marszałka Józefa Piłsudskiego. Po klęsce pod Wa... W dniach 13-15 sierpnia 1920 r. na przedpolach Warszawy rozegrała się decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Określana mianem "cudu nad Wisłą" i uznawana za 18. przełomową bitwę w historii świata zadecydowała o... Bitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz... Wtorkowy poranek 15 lipca 1410 roku był chłodny. Po całonocnej ulewie pozostał tylko niewielki deszcz. Wiatr był na tyle silny, że zrezygnowano z rozstawienia królewskiego namiotu kaplicznego. Na trzeci sygnał trębacza, 40-tysięczna armia polsko-litewska dosiadła... Bitwa pod Grunwaldem - jedna z największych wiktorii oręża polskiego - nie przyniosła równie znamienitych owoców politycznych. Choć było o niej głośno w całej Europie, niewykorzystanie zwycięstwa z 1410 r. okazało się w perspektywie następnych wieków tragiczne. Geneza ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Batu-chanCzy wiesz że...? Tołuj (ok. 1190–1232) – czwarty i najmłodszy syn Czyngis-chana i Börte. Jeden z wodzów Imperium Mongolskiego. W latach 1227-1229 regent Imperium Mongolskiego. Mąż Sorkaktani-beki. Ojciec Mongkego, Kubilaja, Arika Berke i Hulagu-chana. Kurułtaj - rada chanów mongolskich zbierająca się dla odbycia narad politycznych lub wyboru nowego wielkiego chana. Kompetencje tej rady nie były ściśle wyznaczone. Bitwa pod Legnicą – bitwa, która rozegrała się 9 kwietnia 1241 między rycerstwem niemiecko-polskim (głównie ze Śląska ale także z ziemi krakowskiej i z Wielkopolski) i wspierającymi go posiłkami (m.in. templariusze – kilkunastu rycerzy z pachołkami oraz być może Krzyżacy w liczbie kilkudziesięciu) a Mongołami (zwanych Thartari - "z piekła rodem"[1]). 
 Batu-chan (1205 - 1255) – władca mongolski, wnuk Czyngis-chana, syn Dżocziego, założyciel Złotej Ordy. Nazywany Sajn-chanem - Dobrym chanem. Jako swój ułus otrzymał w 1227 step uralsko-kaspijski oraz Chorezm. Wyprawa ZachodniaKierował rozpoczętą w 1236 r. mongolską inwazją na Europę. Podległa mu Złota Orda podbiła Ruś Kijowską, zajmując w 1240 r. Kijów. Po zniszczeniu Rusi Kijowskiej część ordy ruszyła na Polskę, pokonując w 1241 r. wojska Henryka Pobożnego pod Legnicą. Pozostałe dwie części ordy po przekroczeniu Dunaju i Karpat uderzyły na Węgry i pokonawszy armię Beli IV w 1241 r. w bitwie pod Mohi zajęły także tereny Austrii i Dalmacji. W czasie tej wyprawy pod jego dowództwem służyli młodzi przedstawiciele wszystkich gałęzi rodu Czyngis-chana. Batu usunął z armii wypominających mu publicznie merkickie pochodzenie synów Czagataja i Ugedeja. Wśród wyrzuconych książąt, był następny wielki chan Gujuk. Zaprzyjaźnił się zaś z synem Tołuja Mongke. Szczęśliwie dla Węgrów i reszty Europy, Batu-chan wycofał swe wojska na wieść o śmierci wielkiego chana Ugedeja, ponieważ chciał być obecny przy podziale imperium. Wołga (ros. Волга, mar. Jul, tat. Idel, łac. Rha) – wielka rzeka w Rosji przeduralskiej. Długość - 3531 km, powierzchnia zlewni - 1380 tys. km², średni roczny przepływ u ujścia 8 tys. m³/s (252,5 km³ rocznie). Największa i najdłuższa rzeka Europy i Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa na świecie rzeka uchodząca do jeziora. Płynie wyłącznie przez Rosję, tylko skrajne wschodnie ramię delty - Kigacz wyznacza granicę z Kazachstanem. W wyniku prowadzonej w czasach radzieckich budowy licznych zbiorników retencyjnych i regulacji koryta, bieg Wołgi został skrócony o ponad 160 km.
Czyngis-chan, Dżyngis-chan, do 1206 Temudżyn (ur. w 1155 (wg. źródeł muzułmańskich) lub 1162 (wg. źródeł chińskich i mongolskich) w Deliün Bołdak, rejon obecnej Czyty w Rosji - zm. 18 sierpnia 1227) (IPA: [ʧiŋɡis xaːn], wymowa mongolska ?/i) – władca mongolski, twórca i długoletni władca Imperium Mongolskiego. W opozycji do Wielkiego ChanaChoć do śmierci uznawał swoją zależność od imperium mongolskiego, to faktycznie zorganizował niezależny chanat ze stolicą w Saraju nad Wołgą. Od śmierci Ugedeja pozostawał w opozycji najpierw do jego żony Töregene-katun - regentki w latach 1242-1246 a następnie do jej syna Wielkiego Chana Gujuka. W sporach tych zdobył poparcie władców Rusi z Aleksandrem Newskim (niechętnym Töregene i Gujukowi z racji zabójstwa jego ojca na kurułtaju w 1246 roku) na czele. Formalnie uznał władzę Gujuka jednak mimo kolejnych żądań chana nie stawił się na jego dworze by osobiście złożyć mu hołd. Ostrzeżony przez wdowę po Tołuju - Sorkaktani-beki o szykowanej przeciw niemu wyprawie sam zbiera armię złożoną z podbitych ludów i rusza na Gujuka, który jednak umiera przed starciem. W porozumieniu z Sorkaktani-beki wysuwa kandydaturę Mongkego na Wielkiego chana i przeprowadza jego wybór na kurułtaju w 1250 roku. Jednak większość rodu panującego uznaje ten kurułtaj za nielegalny jako odbywający się poza granicami Mongolii. W roku 1251 wysyła 30 tysięczną armię pod dowództwem swego brata Berke do ochrony kurułtaju zorganizowanego przez Sorkaktani-beki, na którym Mongke po raz kolejny zostaje wybrany Wielkim Chanem, a Batu otrzymuje faktyczną niezależność i tytuł Starszego Rodu Panującego. Węgrzy albo Madziarzy (węg. l.poj.: magyar, l.mn.: magyarok) – naród liczący w sumie ok. 14,5 mln, w tym na Węgrzech 10,5 mln, pozostałe ok. 4 mln tworzy mniejszości w Rumunii (Siedmiogród), Serbii (Wojwodina), Słowacji, Słowenii, Ukrainie (rejon Karpat) i Austrii. Jedna z grup mniejszości węgierskojęzycznej zamieszkującej rumuński Siedmiogród zwana jest Szeklerami (węg. l.poj.: Székely, l.mn.: Székelyek). Część badaczy skłania się ku poglądowi, że Szeklerzy są nie Węgrami, lecz potomkami Hunów.
Chan – tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Azji Środkowej; także część imienia, oznaczająca wysokie urodzenie w krajach muzułmańskich. W Mongolii, i państwach rządzonych przez potomków Czyngis-chana, tytuł ten był odpowiednikiem króla, a funkcja Wielkiego Chana odpowiednikiem Cesarza. Zobacz teżPrzypisy
Czy wiesz że...? beta Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. Карпати, czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii i Serbii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.
Dżoczi (mong.: Jöji Xaan, tur: Joci Han; ok. 1181-1227) – pierwszy syn Czyngis-chana, brat Czagataja, Ugedeja i Tołuja. Od Dżocziego wywodzą się władcy Złotej Ordy oraz państw powstałych po jej rozpadzie, a także pierwsi władcy Kazachów i Uzbeków.
Henryk II Pobożny (ur. 1196/1207, zm. 9 kwietnia 1241[1]) – książę śląski, krakowski i wielkopolski 1238- 1241 (do 1239 tylko w południowej Wielkopolsce po linię rzeki Warty). Przez cały okres nad ziemią kaliską i wieluńską (rudzką) wyłącznie opieka nad małoletnimi książętami. W latach 1238 - 1239 rządy w księstwie opolskim i opieka nad sandomierskim.
Ruś Włodzimiersko-Suzdalska (ros. Владимиро-Су́здальская Русь) - kraina historyczna w Rosji, położona w międzyrzeczu Oki i Wołgi. Od północy graniczy z Rusią Nowogrodzką, od zachodu ze Smoleńszczyzną i Rusią Wierchowską, od południa z Riazańszczyzną i Muromszczyzną, od wschodu z terytoriami zamieszkałymi przez ludność ugrofińską (Mordwini, Maryjczycy, Udmurci, Komi-Permiacy). Głównymi ośrodkami politycznymi Rusi Włodzimiersko-Suzdalskiej były kolejno: Rostów, Suzdal, Włodzimierz nad Klaźmą, Twer i Moskwa.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Berke-chan (ur. prawdopodobnie w 1209, zm. 1266) – chan Złotej Ordy w latach 1257–66, wnuk Czyngis-chana. Rozpoczął islamizację Złotej Ordy, a także sprzymierzył się z Mamelukami i walczył przeciwko Ilchanidom w Persji. Zaatakował też Litwę, wkroczył na Bałkany i zagroził Bizancjum. W latach 1259–60 jego oddziały dokonały najazdu na Polskę, a następnie dotarły aż na Śląsk.
Gujuk (ok. 1206–1248) (Güyük, Guyuk, Kuyuk, itp.) – trzeci wielki chan mongolski, syn Ugedeja i wnuk Czyngis-chana. Brał udział w wyprawie Batu-chana na Europę lecz popadł z nim w konflikt i został usunięty z armii i odesłany do ojca. Władzę uzyskał wbrew woli ojca, dzięki poparciu matki Toregene która po śmierci Ugedeja sprawowała regencję. Panował od 1246 do 1248. Jego stolicą było Karakorum. W 1246 roku przyjął pierwsze poselstwo z Europy. W imieniu papieża przybyli Jan di Piano Carpini i Benedykt Polak. Zmarł podczas wyprawy przeciwko Batu-chanowi, który choć formalnie uznawał go za chana, wielokrotnie odmawiał przybycia na jego dwór i osobistego złożenia hołdu. Był ostatnim Wielkim Chanem z rodu Ugedeja. Żonaty z Oguł Kajmysz, która po jego śmierci przez trzy lata panowała jako regentka.Śmierć przerwała mu plany podboju zachodniej Europy. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
