Batumi - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 41°39′N 41°39′E / 41.65, 41.65

Nadbrzeże w Batumi

Port w Batumi

Batumi (gruz.: ბათუმი) - miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego, stolica autonomicznej republiki Adżarii. Ludność: 121,8 tys. (2002). Trzecie co do wielkości miasto kraju.

Stolica Autonomicznej Republiki Adżarii, wchodzącej w skład Republiki Gruzińskiej. Skład etniczny urozmaicony: Gruzini - chrześcijanie i Gruzini - muzułmanie, przede wszystkim w tej grupie Adżarowie; Rosjanie (mniejszość postkolonialna), Ormianie i Żydzi.

Gruzini (gruz.: ქართველები - Kartwelebi) − naród kartwelski, zamieszkujący głównie Gruzję (4 mln), a także Turcję (1,5 mln), Rosję 300 tys. oraz Stany Zjednoczone (140 tys.). Posługuje się językiem gruzińskim, który należy do kartwelskiej rodziny językowej. Dominującym wyznaniem wśród Gruzinów jest prawosławie.

Morze Czarne (w starożytności: Pontus Euxinus, co znaczy Morze Gościnne) – jest morzem śródlądowym rozciągającym się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.

Historia

W 1878 przyłączone do Imperium Rosyjskiego (po wojnie rosyjsko-tureckiej). Od tego czasu - dynamiczny rozwój, związany głównie z przyznaniem miastu statusu "porto franco" i rozbudową portu. W tym czasie oficjalna nazwa miasta brzmiała "Portowe Miasto Batumi". Osuszenia błot, które otaczały miasto, podjął się Polak w służbie rosyjskiej - gen. Żygulski. To dopiero umożliwiło rozbudowę miasta. Na terenach osuszonych założono ekskluzywne dzielnice willowe i parki. Od końca XIX wieku miasto przekształca się stopniowo w modny kurort. Do Batumi ściągają - w celu poszukiwania pracy lub wypoczynku przedstawiciele wielu narodów żyjących w Imperium Rosyjskim. Szlachta i bogaci kupcy budują liczne pałace, które do dnia dzisiejszego stanowią ozdobę miasta. Powstają słynne ogrody i parki Batumi - z Batumskim Ogrodem Botanicznym na czele (w jego skład wchodzi m.in. las bambusowy).

Ormianie (orm. Hajer, Հայեր) - naród indoeuropejski zamieszkujący początkowo obszar Zakaukazia i Wyżyny Armeńskiej, posługujący się językiem ormiańskim. W wyniku wielowiekowych emigracji, obecnie częściowo rozproszeni, tworzą 5-milionową diasporę. Jednym z filarów tożsamości Ormian jest przynależność do jednego z trzech głównych Kościołów ormiańskich. Ormianie to starożytny naród, szczycący się 3000-letnią historią. Jednocześnie to najstarszy chrześcijański naród na świecie - chrzest przyjęli w 301 r. n.e. )

Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż od północy otacza ją Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne – nazywane w języku tureckim Morzem Białym.

W Batumi urodził się Witold Grabowski - polski prawnik, minister sprawiedliwości i naczelny prokurator II RP.

Zabytki

Do najważniejszych atrakcji miasta należą: turecki meczet z drugiej połowy XIX wieku, dawna eklektyczna zabudowa willowa, Park Przymorski, Ogród Botaniczny, Uniwersytet (leżący bezpośrednio przy plaży nadmorskiej), synagoga, dawny kościół katolicki z początku XX wieku, delfinarium oraz jedno z dwóch obecnie czynnych w Gruzji muzeów Józefa Stalina (w likwidacji).

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Witold Grabowski (ur. 13 marca 1898 w Batumi, zm. 25 października 1966 w Londynie) – prawnik, minister sprawiedliwości i naczelny prokurator od 16 maja 1936 do 30 września 1939. Oskarżyciel w procesie brzeskim.

Kultura

W mieście znajduje się wiele instytucji kulturalnych - Adżarskie Muzeum Krajoznawcze (z działem prezentującym dzieje Adżarii, z działem etnograficznym; w stałej ekspozycji również "Złoty Skarb" - zabytki epoki antycznej), Muzeum Archeologiczne, Galeria Sztuki, teatr dramatyczny, kina. W okresie letnim miejsce licznych festiwali i spotkań o charakterze kulturalnym (m.in. festiwal muzyki klubowej, festiwal filmowy itp.).

Synagoga w Batumi (ros. Еврейская Синагога в Батуми, Jewriejskaja sinagoga w Batumi) – żydowska bóżnica znajdująca się w Batumi, zbudowana na początku XX wieku, działająca do dziś.

Gospodarka

W Batumi zlokalizowany jest różnorodny przemysł, zwłaszcza petrochemiczny (połączenie ropociągiem z Baku), stoczniowy i spożywczy. Miasto jest jednak przede wszystkim znanym ośrodkiem wypoczynkowym.

Transport

Ważny węzeł komunikacyjny kraju. Największy port na czarnomorskim wybrzeżu Kaukazu. Miasto posiada też port lotniczy.

Zobacz też

Synagoga w Batumi

Linki zewnętrzne

Plan miasta Batumi

Galeria fotografii miasta Batumi

Oficjalna strona miasta - Urząd miejski