Bazylika św. Piusa X w Lourdes (fr. Basilique Saint-Pie X de Lourdes) – kościół rzymskokatolicki położony na terenie sanktuarium Matki Bożej w Lourdes. Zwana potocznie bazyliką podziemną, ponieważ znajduje się w całości pod ziemią.

Architektura

Wielka podziemna bazylika św. Piusa X została zbudowana w latach 1957–1958 według projektu architekta Pierre’a Vago i konsekrowana 25 marca 1958, w święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny i w 100. rocznicę objawień w Lourdes; konsekrującym był kardynał Roncalli, przyszły papież Jan XXIII. Zadaniem projektu było pomieszczenie mas pielgrzymów w budynku, który nie przesłaniałby istniejących bazylik i nie zakłócał swą potęgą kameralnego założenia miejsca pielgrzymek. Zadanie to rozwiązali konstruktorzy, tworząc potężną budowlę podziemną z betonu kablowego, nawiązującą do tradycji katakumb pierwszych chrześcijan. Pomimo trudności technicznych w czasie budowy roboty wykonano w ciągu niespełna roku, nie licząc robót przygotowawczych. Przekrycie olbrzymiej nawy głównej wykonano w ciągu 6 miesięcy kończąc je 30 stycznia 1958. Całkowity ciężar przekrycia łącznie z ciężarem pokrywającej go ziemi, wynosi ok. 18 000 ton. Plan kościoła tworzy elipsa wrysowana niemal całkowicie w teren, o dużej osi wynoszącej 201 i małej 81 m. Na obwodzie wewnętrznym muru oporowego opierają się nawy boczne o szerokości 10 m.

Bazylika znajduje się po drugiej stronie placu Różańcowego, naprzeciwko bazyliki Różańcowej (część jej zachodzi pod ulicę Boulevard Père Rémi Sempé). Do wnętrza prowadzi sześć wejść, przystosowanych również dla osób na wózkach inwalidzkich. Nawa jest owalna, ma 191 m długości i 61 m szerokości. Posadzka lekko zniża się w kierunku centrum bazyliki, gdzie znajduje się umieszczony na podwyższeniu ołtarz główny. Strop znajduje się na wysokości 10 m i jest podtrzymywany przez zespół 58 betonowych filarów i 29 betonowych dźwigarów, krzyżujących się na sklepieniu i nadającym całości kształt odwróconej łodzi. Powierzchnia bazyliki wynosi 12000 m . Może ona pomieścić 25000 ludzi.