Bazylika Matki Boskiej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu

Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski – obecnie największy kościół w Polsce, znajdujący się w województwie wielkopolskim w miejscowości Licheń Stary niedaleko Konina. Położony jest na terenie sanktuarium maryjnego, ważnego katolickiego ośrodka religijnego w kraju. Budowlę wzniesiono dla upamiętnienia objawień z lat 1813 i 1850-1852, których świadkami byli Tomasz Kłossowski i Mikołaj Sikatka.

Kopuła – sklepienie o kształcie czaszy, półkoliste, półeliptyczne, ostrołukowe lub cebulaste, oparte na murze lub bębnie budowane nad pomieszczeniami o planie kolistym, eliptycznym albo wielobocznym za pośrednictwem pendentywów lub tromp.
Obraz Matki Boskiej Licheńskiej, Bolesna Królowa Polski – znajdujący się w Bazylice Matki Bożej Bolesnej w Licheniu wizerunek, przedstawiający Matkę Boską, powstały drugiej połowie XVIII wieku, otoczony szczególnym kultem wśród wiernych Kościoła rzymskokatolickiego, uważany za cudotwórczy.

Świątynia

Wnętrze bazyliki

Wnętrze bazyliki

Monumentalna pięcionawowa bazylika z centralną kopułą zbudowana jest na planie krzyża. Składa się z części głównej, dzwonnicy, wieży oraz trzech okazałych portyków. Powstała z inicjatywy ks. Eugeniusza Makulskiego MIC według projektu mgr inż. Barbary Bieleckiej. Głównymi konstruktorami byli Ryszard Wojdak i Marek Kin. Wzniesiona została w latach 1994-2004. Generalnym wykonawcą robót budowlanych była firma Budimex S.A. Powstanie świątyni zostało sfinansowane z datków pielgrzymów.

Organmistrz (niem. orgelmeister) - budowniczy organów. Historia rozwoju tego zawodu jest ściśle związana z historią organów. Wielu znanych organmistrzów, takich jak Arp Schnitger, Gottfried Silbermann, polscy Jerzy Nitrowski, Jan Głowiński, Józef Sitarski, działało w okresie baroku. Wśród XIX-wiecznych organmistrzów europejskich wyróżniają się Aristide Cavaillé-Coll, Wilhelm Sauer, Eberhard Friedrich Walcker, Friedrich Ladegast i wielu innych; w Polsce - Jan Śliwiński, rodzina Żebrowskich, Wojciech Grodzicki i inni. Do 2 połowy XIX wieku organy wytwarzano w warsztatach lub na miejscu przeznaczenia, dopiero wynalezienie elektryczności dało możliwość wytwarzania organów w skali przemysłowej (np. firmy Dominika Biernackiego i Wacława Biernackiego, Braci Rieger i inne). Organmistrzowie często budowali również klawesyny, fortepiany, fisharmonie oraz katarynki. Dwie najbardziej znane i cenione współczesne polskie firmy zajmujące się budową nowych instrumentów, jak również rekonstrukcją zabytkowych, to "Kamińscy - organmistrzostwo" z Warszawy oraz "Dariusz Zych - zakłady organowe" z Wołomina pod Warszawą. Istnieje w Polsce również szereg pomniejszych, dobrych firm organmistrzowskich, które jednakże zajmują się głównie (lub tylko) rekonstrukcjami bądź naprawami starych instrumentów. Rozpowszechniona w potocznej polszczyźnie forma "organomistrz" jest przestarzała, w związku z czym gramatycznie niepoprawna.
Kicz (z niem. Kitsch - lichota, tandeta, bubel) - utwór o miernej wartości, schlebiający popularnym gustom, który w opinii krytyków sztuki i innych artystów nie posiada wartości artystycznej.

Jest to obecnie największa świątynia w Polsce i jedna z największych na świecie. Na placu przed bazyliką może zgromadzić się ok. 250 000 wiernych.

12 czerwca 2004 roku odbyła się konsekracja bazyliki, jako Wotum Kościoła Katolickiego na Wielki Jubileusz Narodzenia Chrystusa. Pierwszym kustoszem Sanktuarium i proboszczem tamtejszej parafii został ks. Eugeniusz Makulski MIC. Obecnie funkcję kustosza pełni ks. Wiktor Gumienny MIC, zaś proboszczem jest ks. Stanisław Kosiorowski MIC.

Marianie – potoczna nazwa Zgromadzenia Księży Marianów Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (łac. Congregatio Clericorum Marianorum ab Immaculata Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae, (skr. MIC). Pierwsze powstałe na ziemiach polskich w XVII w., męskie, katolickie Zgromadzenie zakonne – założone w 1673 przez bł. o. Stanisława od Jezusa i Maryi Papczyńskiego. W 1909 roku Litwin bł. abp Jerzy Matulaitis-Matulewicz dokonał jego odnowy i reformy.
2 lipca jest 183. (w latach przestępnych 184.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 182 dni. Jest to środkowy dzień roku zwyczajnego. O godzinie 12.00 tego dnia mija połowa roku. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka.

Wymiary

Kalendarium budowy bazyliki

Tablice fundacyjne

Ołtarz główny w świątyni

29 maja 1994 – nuncjusz papieski ks. arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił plac pod budowę nowej świątyni

22 czerwca 1994 – ks. proboszcz Eugeniusz Makulski MIC na tym placu odprawił mszę świętą, poświęcił narzędzia pracy i rozpoczął budowę "pierwszą łopatą"

25 maja 1995 – ks. prymas Józef Glemp wmurował kamień węgielny przywieziony z Watykanu z grobu św. Piotra Apostoła (kamień ten poświęcił osobiście w grudniu 1994 roku Jan Paweł II)

29 czerwca 1996 – ks. biskup Bronisław Dembowski poświęcił Złotą Kaplicę Trójcy Świętej

20 czerwca 1998 – ks. biskup Roman Andrzejewski poświęcił Kaplicę Narodzenia Pańskiego

7 czerwca 1999 – Jan Paweł II odwiedził Licheń i poświęcił budowę świątyni

26 czerwca 2000 – ks. arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił Dzwon Maryja Bogurodzica – największy w Polsce

6 listopada 2001 – zakończenie budowy wieży

12 czerwca 2004 – konsekracja bazyliki

2 lutego 2005 – nadanie świątyni tytułu bazyliki mniejszej

2 lipca 2006 – przeniesienie Cudownego Obrazu Matki Bożej Licheńskiej z kościoła św. Doroty do bazyliki

2 lipca 2007 – poświęcenie i oficjalne przekazanie do użytkowania organów

Podziemia kościoła

W dolnej części świątyni znajdują się kaplice:

Roman Andrzejewski (ur. 19 lutego 1938 w Morzyczynie, zm. 7 lipca 2003) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy włocławski w latach 1981–2003.
Tymon Tymański, właściwie Ryszard Tymański (ur. 30 września 1968 w Gdańsku) – polski kompozytor, multiinstrumentalista, poeta, prozaik; twórca pojęcia yass. Założyciel i lider albo wspólider zespołów Miłość (1988), Kury (1992), Czan, NRD, Tymon i Trupy, Masło, Poganie, The Users, Tymański Yass Ensemble, Tymon & The Transistors, Polish Brass Ensemble, Jazz Out. Buddysta zen.

Kaplica św. Trójcy – najstarsza z kaplic i zarazem pierwsze w całym kościele miejsce, w którym odbywały się nabożeństwa. Została oddana do użytku w czerwcu 1996 roku.

Kaplica bł. 108 Męczenników – duża kaplica z obrazem Pana Jezusa wśród bł. 108 Męczenników w głównym ołtarzu, który był zawieszony w centralnym miejscu podczas beatyfikacji ofiar II wojny światowej 13 czerwca 1999 roku w Warszawie. Została uroczyście poświęcona 9 czerwca 2001 roku przez biskupa włocławskiego Bronisława Dembowskiego.

Kaplica Piety – centralne miejsce zajmuje rzeźba bolejącej Matki, trzymającą swego syna Jezusa Chrystusa (autorstwa Marcina Ziemnickiego).

Symbolika

Do kościoła prowadzą 33 stopnie nawiązujące do lat życia Chrystusa na ziemi. W świątyni znajduje się 365 okien symbolizujących liczbę dni w roku kalendarzowym, 52 otwory drzwiowe symbolizujące liczbę tygodni w roku kalendarzowym oraz 12 kolumn symbolizujących dwunastu apostołów.

Józef Glemp (ur. 18 grudnia 1929 w Inowrocławiu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny warmiński w latach 1979–1981, arcybiskup metropolita warszawski w latach 1981–2006, arcybiskup metropolita gnieźnieński w latach 1981–1992, prymas Polski w latach 1981–2009, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski w latach 1981–2004, kardynał prezbiter od 1983, od 2006 arcybiskup senior archidiecezji warszawskiej, od 2009 prymas senior Polski. Kawaler Orderu Orła Białego.
Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Zgodnie z zamysłem architektonicznym bazylika przypomina falujący złoty łan zboża. Przejawia się to w dekoracji roślinnej placu przed świątynią oraz w architekturze samej świątyni. Zauważalne jest to m.in. w oknach wypełnionych szkłem o odcieniu złotawo-bursztynowym, ze ślusarką z anodowanego aluminium w formie kłosów oraz kolumnach w portykach i we wnętrzu świątyni.

Wołomin – miasto w woj. mazowieckim, siedziba powiatu wołomińskiego i gminy miejsko-wiejskiej Wołomin. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego.
Dzwonnica – budynek lub wydzielone pomieszczenie, w którym zawieszono dzwony, mający charakter sakralny lub świecki (np. beffroi przy ratuszu).. Najczęściej w postaci wieży.

Organy

Centralna część organów głównych w fazie montażu

W bazylice licheńskiej znajduje się największy w Polsce, a trzynasty na świecie, zespół organów, posiadający razem 157 głosów i składający się z pięciu instrumentów:

organów głównych (81 głosów, 4 manuały, pedał)

organów zachodnich (52 głosy, 2 manuały, pedał)

organów wschodnich (8 głosów )

pozytywu prezbiterialnego zachodniego (8 głosów)

pozytywu prezbiterialnego wschodniego (8 głosów).

Organy wybudowała w latach 2003-2007 polska firma organmistrzowska Dariusza Zycha z Wołomina, zaś projekt dyspozycji opracował prof. Andrzej Chorosiński z Warszawy. Dyspozycja organów głównych w swych założeniach nawiązuje do wielkich francuskich organów symfonicznych.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Największa piszczałka (o dźwięku C) pochodzi z głosu Subkontrabas 32' organów głównych i ma ponad 10 metrów wysokości.

Wszystkie instrumenty połączone są elektronicznie z 6-manuałowym stołem gry, umieszczonym w prezbiterium. Łącznie więc główny kontuar posiada 157 głosów (w sumie ok. 20 000 piszczałek).

Niezależnie od centralnego kontuaru, organy główne i zachodnie posiadają swoje własne kontuary wraz z mechaniczną trakturą gry, zaś pozytywy prezbiterialne i organy wschodnie sterowane są wyłącznie elektronicznie z głównego kontuaru w prezbiterium.

Sanktuarium maryjne – ośrodek kultu religijnego Marii z Nazaretu, szczególnie jako Matki Bożej i Najświętszej Panny. Różne formy pobożności maryjnej związane z funkcjonowaniem sanktuariów występują szczególnie w katolicyzmie i prawosławiu. Wraz z rosnącą w XV wieku dominacją kultu maryjnego rozwinęło się pątnictwo do sanktuariów z cudownymi wizerunkami maryjnymi. Były one i są najliczniejsze, stanowią prawie 80% proc. wszystkich sanktuariów w Polsce. W ich rozwoju ogromne znaczenie miał XVII wiek w którym powstała prawie połowa ośrodków kultu Matki Bożej. Dane historyczne podają, że w 1722 roku istniało w Polsce 1112 ośrodków kultu maryjnego.
Watykan, Państwo Watykańskie (wł. Città del Vaticano, Stato della Città del Vaticano, łac. Status Civitatis Vaticanae) – państwo-miasto europejskie, enklawa w Rzymie. Najmniejsze państwo świata pod względem powierzchni.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)