Bazylika Narodzenia NMP i św. Mikołaja w Bielsku Podlaskim

Bazylika Narodzenia NMP i św. Mikołaja w Bielsku Podlaskim - zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny istnieje od XV wieku. Usytuowany w pobliżu rynku, przy dawnym osiedlu "Poświątne". Był początkowo drewnianą budowlą o nieznanym bliżej kształcie. Kilka razy kościół płonął. Odbudowany w roku 1674 po pożarze kościół w drugiej połowie XVIII wieku. postanowiono zamienić na murowany.

Izabella Elżbieta z domu Poniatowska (ur. ok. 1730, zm. 14 lutego 1808) – polska szlachcianka, siostra króla Stanisława Augusta. W 1748 roku w wieku lat 18 zawarła związek małżeński z Janem Klemensem Branickim i zamieszkała w Białymstoku. Była trzecią żoną, wówczas 59-letniego hetmana.

Epitafium (z gr. ἐπιτάφιος epi-taphios, "nad grobem", "na kamieniu nagrobnym") – napis umieszczony na nagrobku lub pomniku upamiętniający zmarłego, jak również sam pomnik w postaci ozdobnej płyty lub tablicy z napisem ku czci zmarłego, najczęściej nie w miejscu pochówku, lecz w innym związanym z daną osobą, np. w kościele, na ścianie, filarze lub posadzce.

Historia

Budowę murowanego kościoła, sfinansowano głównie ze środków Izabeli Branickiej z Poniatowskich ukończono w roku 1784. Orientowaną świątynię wg projektu Szymona B. Zuga wzniesiono w stylu neoklasycystycznym. W dniu 9 października 1796 r. ówczesny proboszcz bielskiej prepozytury (1756-1797) ks. Jan Szyjkowski (1721-1797), biskup tytularny Sinope (13.11.1775), sufragan diecezji łucko-brzeskiej (1775-1797) dokonał konsekracji kościoła.

Portyk (łac. porticus) - budynek na planie prostokąta z jednym lub kilkoma rzędami kolumn, które wspierały dach zamknięty z jednej strony ścianą. Czasami zdarzały się portyki kilkupiętrowe.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Architektura

Świątynia posiada charakterystyczną fasadę z portykiem oraz dwudziestoma kolumnami doryckimi we wnętrzu. Nadają one kościołowi uroczysty charakter. W wystroju wnętrza zwraca uwagę ołtarz główny z obrazem Matki Boskiej nawiedzającej św. Elżbietę, dzieło Sylwestra A. Mirysa, malarza nadwornego Branickich. Jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków kościoła jest obraz "Ukrzyżowanie" powstały w 1622 roku. z epitafium poświęconym Hannie Kadłubowskiej, żonie pisarza bielskiego Stanisława Kuleszy. Odnowione w 1995 roku dzieło znajduje się w nawie głównej świątyni. Wśród ważnych elementów wyposażenia kościoła trzeba wspomnieć o 14-rejestrowych organach z 1902 roku. Od 1996 kościół posiada godność bazyliki mniejszej.

Bazylika mniejsza (basilica minor) - tytuł honorowy, nadawany przez papieża, lub w drodze prawa zwyczajowego, który otrzymują kościoły wyróżniające się wartością zabytkową, liturgiczną, pielgrzymkową i duszpasterską.

Fasada – główna, efektowna elewacja budynku, o szczególnie dużej dekoracyjności, często nawet monumentalna, spełniająca funkcje reprezentacyjne wobec całego gmachu, a przez to wyróżniająca się spośród pozostałych elewacji. Zazwyczaj jest to elewacja przednia, jednak w budynkach narożnych mogą istnieć dwie fasady, a w wolno stojących nawet trzy lub wszystkie.

Przypisy

Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo podlaskie (pol.). 2011-12-31. [dostęp 2010-01-11].
Strona parafii Narodzenia NMP i św. Mikołaja..

Zobacz też

dekanat Bielsk Podlaski

parafia Narodzenia NMP i św. Mikołaja w Bielsku Podlaskim