Beatrycze Luksemburska - Polski Serwis Naukowy

Beatrycze Luksemburska (ur. 1305; zm. ok. 11 listopada 1319) – królowa Węgier, Chorwacji i Dalmacji.

Beatrycze była córką cesarza Henryka VII i jego żony Małgorzaty Brabanckiej, siostrą Marii Luksemburskiej i Jana Luksemburskiego.

Ojciec prowadził rokowania w sprawie jej małżeństwa z Karolem, synem króla Neapolu Roberta I Mądrego. Krótko przed śmiercią wezwał Beatrycze do Włoch. Miała z nią przyjechać matka cesarza. Później planowano wydać Beatrycze za księcia sycylijskiego Piotra, ale z powodu konfliktu z władcą Sycylii projekt małżeński stał się nieaktualny.

Małgorzata Brabancka (ur. 4 października 1276, zm. 14 grudnia 1311 w Genui), królowa Niemiec, hrabina Luksemburga, córka księcia Brabancji Jana I Zwycięskiego i Małgorzaty, córki Gwidona de Dampierre, hrabiego Flandrii.

Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.

Gdy po śmierci pierwszej żony – Marii bytomskiej – król Węgier Karol Robert postanowił znów zawrzeć związek małżeński i na wiosnę 1318 wysłał do Czech swoich zaufanych – Tomasza Széchényiego i Szymona Kacsicsa wraz z pełniącym funkcję tłumacza mieszczaninem szoprońskim Stefanem, król czeski Jan Luksemburski wezwał do siebie obie swoje siostry. Starsza Maria przebywała w klasztorze cysterek Marienthal. Do Pragi siostry przybyły 20 czerwca 1318. Trzy dni później znalazły się w klasztorze w Zbrasławiu. Węgierscy posłowie, którym król czeski dał wolną rękę, po dokładnej ocenie oblicz, wdzięków i ciał obu dziewcząt wybrali młodszą Beatrycze. Zaraz potem nastąpiły zaręczyny. Nieobecnego króla zastępowali posłowie. Wkrótce węgierskie poselstwo wraz z Beatrycze wyruszyło do Budy. Na granicy zostało uroczyście powitane przez wysłanników królewskich. Beatrycze została koronowana na królową Węgier w oktawie św. Marcina (między 12 a 17 listopada), a następnie rozpoczęło się wielodniowe wesele.

Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.

Zbrasław (cz. Zbraslav) - najbardziej wysunięta na południe dzielnica Pragi. Leży około 10 km na południe od centrum miasta, w ujściu Berounki do Wełtawy, w administracyjnej dzielnicy Praga 16. Badania archeologiczne wykazały, iż tereny obecnej dzielnicy zamieszkiwane były od ok. 2000 r. p.n.e. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1115 r. kiedy to Zbrasław był własnością klasztoru w Kladrubach. W 1268 r. król Przemysł Ottokar II postawił tu zamek myśliwski. Jego następca Wacław II 20 kwietnia 1292 r. sprowadził cystersów z Waldsassen i założył klasztor zwany Aula Regia. W 1297 r. kościół klasztorny stał się bazyliką, a wkrótce miejscem spoczynku władców Czech – Wacława II, Wacława III oraz Wacława IV Luksemburskiego. Aula Regia była ważną ostoją wiary oraz nauki. W Zbrasławiu działał kronikarz Piotr z Żytawy (tu powstały Malogranatum i Kronika Zbrasławska).

Beatrycze zmarła przy porodzie. Została pochowana w katedrze w Varaždinie.

Karol Robert rok później poślubił Elżbietę Łokietkównę.

Literatura

Dworzaczek W., Genealogia, Warszawa 1959, tablica 46.

Spěváček J., Jan Lucemburský a jeho doba 1296-1346, Praha 1994, s. 111, 176, 182, 266, 318.

Sroka S. A., Genealogia Andegawenów węgierskich, Kraków 1999, s. 14-16.