Bela II Ślepy - Polski Serwis Naukowy

Bela II Ślepy, węgr. Vak Béla, serb. Бела II (ur. 1110, zm. 13 lutego 1141) – król Węgier od 1131 roku z dynastii Arpadów.

Był synem Almosa i jego żony Przedsławy Światopełkówny, córki Światopełka II Michała, wielkiego księcia kijowskiego. Wraz z ojcem został oślepiony na polecenie swojego stryja Kolomana Uczonego, a następnie uwięziony w Dömös.

W 1131 roku po śmierci Stefana II, króla Węgier, został jego następcą. Koronowany 28 kwietnia tego samego roku, zwołał zjazd do Aradu, gdzie stracono 68 możnowładców odpowiedzialnych za oślepienie króla i jego ojca.

Bolesław III Krzywousty (ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138) – książę małopolski, śląski i sandomierski w latach 1102–1107, książę Polski w latach 1107–1138. Pochodził z dynastii Piastów, był synem Władysława I Hermana i Judyty czeskiej, córki króla Czech Wratysława II, oraz ojcem książąt: Władysława II Wygnańca, Bolesława IV Kędzierzawego, Mieszka III Starego, Henryka Sandomierskiego i Kazimierza II Sprawiedliwego.

Język serbski (cрпски, srpski) – jedna z uregulowanych wersji dialektu sztokawskiego, używana głównie przez Serbów i Czarnogórców w Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz w innych krajach.

Bela musiał walczyć z Borysem Kolomanowicem, przyrodnim bratem zmarłego Stefana II. Belę wspierali m.in. Leopold III, margrabia austriacki, z kolei Borysa – Bolesław III Krzywousty, książę Polski. 22 czerwca 1132 roku Bela II odniósł zwycięstwo nad rzeką Sajó, w praktyce rozstrzygające kwestię sukcesji po Stefanie II.

Gejza II z rodu Arpadów (ur. ok. 1130, zm. 3 maja 1161 lub 1162) – król węgierski od 1141, prowadził walki z Czechami, księstwem halickim (łac. rex Galiciae et Lodomeriae) i Bizancjum.

Światopełk II Michał (ukr. Святополк Ізяславич) (ur. 8 listopada 1050 - zm. 16 kwietnia 1113) - książę połocki (1069-1071), książę nowogrodzki (1078-1088), książę turowski (1088-1093), wielki książę kijowski (24 kwietnia 1093-16 kwietnia 1113).

W 1136 roku zajął Spoleto, a w 1137 część Bośni. Ten ostatni fakt bywa podważany w literaturze historycznej.

Zmarł 13 lutego 1141 roku i został pochowany w katedrze w Székesfehérvár.

28 kwietnia 1129 poślubił Helenę, córkę Urosza I (zm. ok. 1131), księcia serbskiego. Ślub ten cementował traktat pokojowy zawarty między Węgrami a Bizancjum. Z tego małżeństwa pochodzili:

Gejza II,

Władysław II,

Stefan IV,

Almos, ur. 1134, zm. za życia ojca,

Zofia, ur. 1136 lub 1137, zakonnica.

Istnieje hipoteza według której córką Beli II była też Elżbieta, pierwsza żona Mieszka III Starego.

Włodzimierz Dworzaczek (ur. 15 października 1906 w Mińsku Litewskim, zm. 23 września 1988 w Poznaniu) – polski historyk, heraldyk, genealog, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Stefan IV, węg. IV. István (zm. 11 kwietnia 1165) - trzeci syn króla Beli II Ślepego i Heleny, córki żupana Serbii Urosa I Nemanjica. Panował krótko na Węgrzech razem ze swoim bratem Władysławem II, a potem samodzielnie w 1163.

Bibliografia

Dworzaczek W., Genealogia, Warszawa 1959, tablica 84.

Sroka S.A., Historia Węgier do 1526 roku w zarysie, Bydgoszcz 2000, s. 29-31.