Bell UH-1 Iroquois - Polski Serwis Naukowy

Bell UH-1 Iroquois – wielozadaniowy, amerykański śmigłowiec. Popularnie znany jako "Huey".

Historia

Skonstruowany przez biuro Bell Helicopter Textron. Prace nad śmigłowcem rozpoczęto w 1955 – rok zaakceptowania przez armię amerykańską nowego modelu – 204. Pierwszego oblotu prototypu dokonano 22 października 1956 roku, był to prototyp o nazwie XH-40. Po udanym locie zbudowano kilka maszyn serii próbnej, nazwanej potem YH-40. Po serii badań i testów został przyjęty na wyposażenie armii USA. Śmigłowce pierwszej serii – wersja UH-1A (model 204) miały silnik o mocy 860KM i mieściły 6 pasażerów. Do jednostek US Army trafiały od 30 czerwca 1959 do marca 1961.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Ewakuacja medyczna (MEDEVAC, medivac; ang.: Medical evacuation) – działania ratunkowe, polegające na transporcie rannych z pola walki lub miejsca katastrofy przez personel medyczny do obiektów medycznych (np. szpitala polowego). Ewakuacja medyczna odbywa się przy pomocy odpowiednio przygotowanych pojazdów lądowych (np. ambulansów) lub powietrznych (śmigłowców). Terminem określany jest również transport poszkodowanych pomiędzy obiektami medycznymi.

Wersje

Powszechnie znany z wojny w Wietnamie, gdzie służył jako śmigłowiec transportowy, wsparcia powietrznego i medycznego. Zyskał w tym czasie różne przydomki: Slick – wersja transportowa, Hog – wersja uzbrojona, Iroquois – wersja wielozadaniowa, Dustoff – wersja MEDEVAC. Wersja UH-1B miała mocniejszy silnik i mogła zabrać więcej pasażerów lub ładunku. Kolejna wersja – UH-1C miała większy zbiornik paliwa, szersze łopaty wirnika nośnego i śmigło wirnika ogonowego o odwróconym profilu – armii przekazano około 767 egzemplarzy śmigłowca tego typu. W międzyczasie powstał kolejny model śmigłowca Bell – 205 – który od poprzedników różnił się mocniejszym silnikiem (1100KM), wydłużony został kadłub, by móc zabrać na pokład więcej żołnierzy (maksymalnie 12). 2201 egzemplarzy Bell 205 w wersji UH-1D dostarczono armii USA.

Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya, nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska الجمهورية العربية السورية Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

Wojna wietnamska (zwana też drugą wojną indochińską, a w Wietnamie wojną amerykańską) – działania militarne na Półwyspie Indochińskim w latach 1957-1975. W konflikt zaangażowane były z jednej strony komunistyczna Demokratyczna Republika Wietnamu (wspierana przez inne kraje komunistyczne, gł. Związek Radziecki oraz Chiny) i kontrolowane przez to państwo organizacje komunistyczne w Wietnamie Południowym, Laosie i Kambodży oraz z drugiej strony Republika Wietnamu i wspierająca ją międzynarodowa koalicja obejmująca Stany Zjednoczone i ich sojuszników – Koreę Południową, Tajlandię, Australię, Nową Zelandię i Filipiny. De facto stronami konfliktu były również Kambodża i Laos.

Powstało wiele różnych wersji modelu 205:

UH-1E – wersja umożliwiająca start z okrętu desantowego

UH-1F – wersja transportowa, wyposażona w silnik o mocy 1272 KM

UH-1H – wersja transportowa dla US Army, wyposażona w silnik o mocy 1400 KM

Ponadto po wojnie zmieniono nomenklaturę wersji, ale nie ma to większego znaczenia przy ogólnym opisie śmigłowca.

Bell Helicopter – jeden z czołowych producentów komercyjnych i militarnych śmigłowców, a zarazem filia firmy Textron, Inc., to pionier w branży śmigłowców (powstał 10 czerwca 1935 r.) – znany przede wszystkim ze swojej nowatorskiej konstrukcji "tiltrotor" (wraz z Boeingiem stworzyli V-22 Osprey ). Jeden z konkurentów firmy Sikorsky na światowym rynku producentów helikopterów. Siedziba firmy mieści się w Fort Worth w Teksasie, a fabryki w Amarillo (Teksas) i Mirabel, (Quebec, Kanada). W 1960 firma Textron przejęła ówczesne "Bell Aerospace" i przemianowała go na Bell Helicopter Textron. Bell prowadził kooperacje przy tworzeniu modelu AB139 z dwoma europejskimi firmami Augusta i Westland.

Brazylia (pełna nazwa: Federacyjna Republika Brazylii; port. Brasil, República Federativa do Brasil) – największe pod względem powierzchni i liczby mieszkańców państwo Ameryki Południowej oraz piąte pod względem wielkości państwo świata. Zajmuje ponad 47,5% powierzchni Ameryki Południowej.

Użytkownicy

Śmigłowce z rodziny UH-1 używane są także w innych krajach np. w Brazylii, Syrii, Iranie, Iraku oraz w lotnictwie innych państw.

UH-1D 'Huey' podczas akcji na półwyspie Synaj

Linki zewnętrzne

Bell UH-1 Huey na stroine vectorsite.net (en)

Opis UH-1 na stronie FAS.org (en)