Benedykt IX (łac. Benedictus IX), papież – jego pontyfikat przypadał w okresie od 21 października 1032 – wrzesień 1044, 10 marca – 1 maja 1045, 8 listopada 1047 – 17 lipca 1048.

Właściwie Teofilatto di Tuscolo, ur. 1012. Był bratankiem dwóch poprzednich papieży: Benedykta VIII i Jana XIX. Jedyny papież sprawujący swój urząd w trzech odrębnych okresach (21 października 1032 – wrzesień 1044, 10 marca – 1 maja 1045, 8 listopada 1047 – 17 lipca 1048). Na tronie papieskim został osadzony przez swojego ojca, Alberyka, który Stolicę Piotrową traktował jako dziedzictwo rodzinne. Miał wówczas około 20 lat, a nie, jak wcześniej przypuszczano, około 12. O jego pierwszym pontyfikacie niewiele wiadomo oprócz tego, że przewodził dwóm lub trzem synodom i nadał przywileje wielu kościołom i klasztorom. Nalegał na Brzetysława, księcia Czech, by ten znalazł odpowiednie miejsce, w którym by mogło spocząć ciało św. Wojciecha po zabraniu go z Polski.

W 1037 roku udał się na północ, na spotkanie z cesarzem Konradem. Przy tej okazji nałożył ekskomunikę na swojego przeciwnika, arcybiskupa Heriberta z Mediolanu. W tym samym roku scentralizował Kurię Rzymską. W 1044 jedno ze stronnictw, wykorzystując jako argument rozwiązły tryb życia Benedykta, wywołało poważne rozruchy, w wyniku których utracił on tron papieski. W jego miejsce obrano Jana, biskupa Sabiny (papież Sylwester III).

W tym samym roku Benedyktowi udało się wypędzić Sylwestra, zrezygnował on jednak z objęcia urzędu. Jak się wydaje, przyczyną rezygnacji był fakt, iż był żonaty. Ponadto Jan Gratian zaoferował mu tysiąc funtów srebra w zamian za wyzbycie się papieskich ambicji. Sam Gratian został wybrany papieżem i przyjął imię Grzegorza VI (maj 1045). Wówczas na scenie pojawił się Benedykt, który obalił Grzegorza. Doprowadziło to do interwencji króla Henryka III. Benedykt, Sylwester i Grzegorz zostali oficjalnie pozbawieni stanowiska papieża (w 1046), a na następcę świętego Piotra wybrano Klemensa II.

W listopadzie 1047 roku Benedykt ponownie najeżdża Rzym. Zdobywa tron papieski przy pomocy Bonifacego, margrabiego Toskanii, oraz innych Toskańczyków. Kilka miesięcy później zostaje usunięty przez papieża Damazego II.

Jego dalsze losy są niepewne. Początkowo nie zrezygnował z roszczeń do papiestwa i w kwietniu 1049 został ekskomunikowany przez Leona IX. 19 września 1055 występuje w akcie donacyjnym na rzecz opactwa SS. Cosma e Damiano in Trastevere, nadal używając tytułu papieskiego. Zmarł w opactwie Grottaferrata krótko przed 9 stycznia 1056. Być może przed śmiercią wyrzekł się roszczeń do godności papieskiej. Opat Łukasz z Grottaferrata (zm. 1085) wspomina bowiem, że pozbawiony tronu papieskiego Benedykt zmarł w tym opactwie jako pokutnik za czasów opata Bartłomieja (zm. 1065). Wielu historyków odnosi się jednak do tego przekazu sceptycznie.

Źródła