Benedykt XI - Polski Serwis Naukowy

Benedykt XI (łac. Benedictus XI), właściwie Mikołaj Boccasini (ur. 1240 w Treviso, zm. 7 lipca 1304 w Perugii) - włoski dominikanin, błogosławiony Kościoła katolickiego, papież od 1303 r.

W roku 1296, ówczesny prowincjał Lombardii został wybrany generałem zakonu i do dziś pozostaje jednym z czterech dominikanów, którzy objęli tron w Stolicy Piotrowej.

Szybko zdobył zaufanie papieża Bonifacego VIII, który mianował go kardynałem w 1298 r. i często wysyłał w misje pokojowe i dyplomatyczne do Węgier i Francji. Kiedy wybuchł konflikt Bonifacego z królem Francji Filipem IV Pięknym, stanął po stronie papieża, zarządzając nawet, by żaden z dominikanów nie kwestionował zwierzchności papieża i jego legitymacji do sprawowania władzy w Kościele. Kiedy królewski agent Guillaume de Nogaret wraz z przedstawicielami skłóconej z papieżem rodziny Colonna porwali Bonifacego i uwięzili w Anagni, Mikołaj Boccasini był jednym z dwóch kardynałów, którzy jawnie sprzeciwili się gwałtowi i doprowadzili do uwolnienia papieża.

Księga Hioba [Hi], Księga Joba [Job] – dydaktyczny poemat stanowiący jedną z ksiąg Biblii hebrajskiej. Umieszczana jest między księgą Estery a Psalmami.

Księga Psalmów [Ps], Psałterz, Psałterz Dawidowy (w średniowiecznej łacinie psalterium od gr. psalterion, z gr. psallo, śpiewać) - wchodzący w skład Biblii (Stary Testament) zbiór 150 utworów poetyckich w języku hebrajskim.

Po śmierci Bonifacego VIII, która nastąpiła miesiąc później, to właśnie Mikołaj Boccasini zyskał uznanie konklawe i został wybrany na nowego papieża, przyjmując imię Benedykta. Konklawe było zresztą jednym z najkrótszych w historii papiestwa – 18 kardynałów, pomnych grożącego im ze strony Nogareta niebezpieczeństwa, obradowało zaledwie jeden dzień.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Guillaume de Nogaret, Wilhelm de Nogaret, ur. ok. 1260 w Saint-Félix; zm. 11 kwietnia 1314) był dworzaninem i ważnym doradcą króla Francji, Filipa Pięknego. Odegrał ważną rolę w konflikcie króla z papieżem, jak również w procesie templariuszy. Pełnił funkcję strażnika pieczęci od 1307 roku do śmierci.

Dążył do załagodzenia sporu z Filipem IV Pięknym i rodziną Colonna. Zniósł ekskomunikę nałożoną na króla przez Bonifacego VIII. Ale nie mógł darować raptu Nogaretowi i bezpośrednim uczestnikom porwania, których wyklął 7 czerwca 1304. Miesiąc później, po zjedzeniu świeżych fig zmarł nagle i niespodziewanie w Perugii na dyzenterię, co jest powodem przypuszczeń, że został otruty przez stronników Nogareta. W rzeczy samej kolejni papieże, począwszy od Klemensa V, pozostawali pod przemożnym wpływem króla Francji, a sam Klemens V przeniósł rezydencję papieską do Awinionu, zapoczątkowując w ten sposób tzw. niewolę awiniońską.

Konklawe (łac. cum clave, "pod kluczem", zamknięte pomieszczenie, pokój) – ogólne zgromadzenie kardynałów, zwoływane po 15, maksymalnie po 20 dniach od śmierci papieża (tyle czasu mają nieobecni kardynałowie na przybycie na spotkanie), poprzedzone okresem novemdiales.

Symonia, świętokupstwo – handel godnościami i urzędami kościelnymi, sakramentami oraz dobrami duchowymi. Nazwa pochodzi od Szymona Maga, który chciał kupić od świętych Piotra i Jana przywilej udzielania daru Ducha Świętego.

Benedykt XI był autorem tomu kazań i komentarzy do Ewangelii wg św. Mateusza, psalmów, Księgi Hioba i Apokalipsy. Był też jedynym papieżem swoich czasów, o którym Dante Alighieri nie wypowiadał żadnych negatywnych sądów (a warto pamiętać, że np. Bonifacego VIII w swej Boskiej Komedii artysta ulokował w ósmym kręgu piekieł, zarezerwowanym dla symonitów).

Dyzenteria, czerwonka (gr. dysentería) – ostra choroba zakaźna jelit, w szczególności jelita grubego, której objawem jest uporczywa biegunka i obecność krwi oraz śluzu w stolcu. Nieleczona prowadzi do śmierci.

Watykan, Państwo Watykańskie (wł. Città del Vaticano, Stato della Città del Vaticano, łac. Status Civitatis Vaticanae) – państwo-miasto europejskie, enklawa w Rzymie. Najmniejsze państwo świata pod względem powierzchni.

Beatyfikowany 24 kwietnia 1736 r. przez papieża Klemensa XII.

Linki zewnętrzne

The Cardinals of the Holy Roman Church

The Catholic Encyclopedia