Benin

       Artykuł - Benin - pochodzi z Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Suplement
Łotwa
Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej powstałe w 1918 roku. Jedno z państw nadbałtyckich. Członek Unii Europejskiej i NATO. Od strony lądowej graniczy z Litwą (453 km), Białorusią (141 km), Rosją (217 km) i Estonią (339 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 1150 km, ponadto Łotwa posiada 531 km wybrzeża Morza Bałtyckiego. Łotwa jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 i NATO od 29 marca 2004, poza tym należy do ONZ, OBWE, Rady Europy oraz Rady Bałtyckiej i Rady Państw Morza Bałtyckiego.
Światowa Organizacja Handlu
Światowa Organizacja Handlu (ang. World Trade Organization (WTO)) – organizacja międzynarodowa z siedzibą w Genewie. WTO stanowi kontynuację Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), została powołana w 1994 w Marrakeszu (Maroko), w ramach tzw. rundy urugwajskiej GATT.
Afryka
Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,316 mln km² powierzchni, czyli 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Zamieszkuje go 14% populacji Ziemi t.j. 950 mln ludzi (2008). Mówi się o nim, iż jest oryginalnie położony, gdyż przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
Akacja
Akacja (Acacia Mill.) - rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny mimozowatych. Liczbę gatunków ocenia się na ok. 1300. Występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej całego świata, głównie w międzyzwrotnikowej Afryce, szczególnie Etiopii, Somalii, Kongo i RPA oraz Australii i Tasmanii (tu największe bogactwo - ok. 950 gatunków). W Azji najliczniejsze w Indiach i na Półwyspie Indochińskim. Na półkuli zachodniej północna granica zasięgu przebiega przez Teksas i Nowy Meksyk. Według innej klasyfikacji mimozowate stanowią osobną rodzinę, a rodzaj obejmuje około 600 (wówczas w Australii i na Tasmanii 300 gatunków). Akacje stanowią często składnik flory stepów i sawann.
Akadia
Akadia (franc. Acadie, ang. Acadia) – kolonia francuska w Ameryce Północnej. Akadia zajmowała obszar od wschodnich wybrzeży do ujścia Rzeki św. Wawrzyńca. Od południa graniczyła z Nową Anglią (z dzisiejszym Maine).
Albania
Albania (Shqipëria, Republika Albanii – Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) oraz Kosowem (114 km) i Czarnogórą (173 km). Albania na zachodzie graniczy z morzem Adriatyckim i z morzem Jońskim na południowym zachodzie. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km.
Algieria
Algieria (al-Dżaza'ir, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna – Al-Dżumhurijja al-Dżaza'irijja ad-Dimukratijja asz-Szabijja) – członek Unii Afrykańskiej, 11 co do wielkości państwo świata (drugie Afryki po Sudanie), położone w Afryce północnej nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują wchodzące w skład Sahary pustynie oraz półpustynie.
Angola
Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.
Animizm
Animizm (łac. anima - dusza) - zespół wierzeń występujący w religiach archaicznych bądź tradycyjnych zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę lub rzadziej ducha zmarłych ludzi, wszystkim roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom.
Antigua i Barbuda
Antigua i Barbuda (Antigua and Barbuda) to wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli (Ameryka Środkowa).
W skład tego państwa wchodzą wyspy: Antigua i Barbuda oraz Redonda.
Antylopa
Antylopy - nazwa potoczna grupy kilkudziesięciu gatunków parzystokopytnych ssaków z rodziny krętorogich (pustorożców) oraz jednego gatunku z rodziny widłorogich - antylopa widłoroga (Antilocapra americana). Małe antylopy nazywa się potocznie gazelami. Antylopy w warunkach naturalnych zamieszkują Afrykę, Azję i Amerykę Północną (antylopa widłoroga). Kilka gatunków introdukowano do Ameryki Północnej i Południowej. Często spotykane w ogrodach zoologicznych.
Archipelag Sokotra
Sokotra – należący do Republiki Jemenu archipelag czterech wysp i wysepek na Oceanie Indyjskim, blisko Rogu Afryki, około 350 km na południe od Półwyspu Arabskiego. W 2003 roku został wpisany na listę rezerwatów biosfery, a w 2008 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Powiązane hasła:
Łotwa, Święta Helena (kolonia), Świadkowie Jehowy, Światowa Organizacja Handlu, .bj, 10 stycznia, 12 kwietnia, 14 listopada, 15 sierpnia, 1 listopada, 1 sierpnia, 1 stycznia, 20 maja, 25 grudnia, 26 października, 2 lutego, 2 maja, Abomey, Abomey-Calavi, Afryka, Akacja, Akadia, Albania, Algieria, Allada, Amazonki, Angola, Animizm, Annam, Antigua i Barbuda, Antylopa, Arabia Saudyjska, Archipelag Sokotra, Argentyna, Armenia, Atlantyk, Australia, Austria, Bahaizm, Bahrajn, Bangladesz, Baobab, Barbados, Belgia, Belize, Benin (ujednoznacznienie), Birma, Bohicon, Boliwia, Botswana, Brazylia, Brunei, Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego, Bułgaria, Burkina Faso, Burundi, CIA, Ceuta, Chandernagore, Chińska Republika Ludowa, Chile, Chorwacja, Chrześcijaństwo, Cypr, Cywilizacja afrykańska, Czad, Czechy, Dżibuti, Dahomej, Dania, Demokratyczna Republika Konga, Dewiza, Djougou, Domena najwyższego poziomu, Dominika, Dominikana, Egipt, Ekwador, Erytrea, Estonia, Etiopia, Fidżi, Filipiny, Finlandia, Flaga Beninu, Fonowie, Francja, Francuska Afryka Równikowa, Francuska Afryka Zachodnia, Francuska kolonizacja Ameryki Północnej, Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne, Francuskie imperium kolonialne, Frank CFA, Górna Wolta, Gęstość zaludnienia, Gabon, Gambia, Gangnihessou, Geografia Beninu, Ghana, Godło Beninu, Gospodarka Beninu, Grecja, Grenada, Gruzja, Gujana, Gwatemala, Gwinea, Gwinea Bissau, Gwinea Równikowa, Haiti, Hiena, Historia Kanady Francuskiej, Hiszpania, Holandia, Honduras, Hongkong, Hubert Maga, Hymn Beninu, Hymn państwowy, ISO 3166-1, Indie, Indie Francuskie, Indochiny Francuskie, Indonezja, Irlandia, Isla de Alborán, Islam, Islandia, Islas Chafarinas, Izrael, Język angielski, Język francuski, Język urzędowy, Jamajka, Japonia, Jednostka monetarna, Jemen, Jordania, Kakao, Kambodża, Kamerun, Kanada, Kandi, Katar, Katolicyzm, Kenia, Kirgistan, Kochinchina, Kod telefoniczny, Kolumbia, Komory, Kondominium (kolonia), Kongo, Korea Południowa, Kostaryka, Kotonu, Kuba, Kuwejt, Lampart (pantera), Laos, Lesotho, Liban, Liberia, Libia, Liczba ludności, Liechtenstein, Lista państw świata według liczby ludności, Lista państw świata według powierzchni, Litwa, Lokossa, Luizjana (kolonia), Luksemburg, Małpa, Macedonia, Madagaskar, Madera, Mahé (miasto), Majotta, Makau, Malawi, Malediwy, Malezja, Mali, Malta, Maroko, Mathieu Kérékou, Mauretania, Mauritius, Meksyk, Melilla, Międzynarodowy kod samochodowy, Mołdawia, Mongolia, Mozambik, Namibia, Namorzyny, Natitingou, Nepal, Nicéphore Soglo, Niemcy, Niepodległość, Niger, Nigeria, Nikaragua, Norwegia, Nowa Francja, Nowa Szkocja, Nowa Zelandia, Nowe Hebrydy, Oman, Ouidah, Państwa nieuznawane, Pakistan, Panama, Papua-Nowa Gwinea, Paragwaj, Parakou, Park Narodowy Pendjari, Park Narodowy W, Park narodowy, Peñón de Alhucemas, Peñón de Vélez de la Gomera, Perejil, Peru, Podział administracyjny Beninu, Pole powierzchni, Polska, Porto-Novo, Porto Novo, Portugalia, Prezydenci Beninu, Protestantyzm, Puducherry, Quebec, Republika, Republika Środkowoafrykańska, Republika Chińska, Republika Południowej Afryki, Republika Zielonego Przylądka, Reunion, Rezerwat przyrody, Richard Francis Burton, Rumunia, Rwanda, Słoń afrykański leśny, Słowacja, Słowenia, Sahara Zachodnia, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Salwador, Sawanna, Senegal, Seszele, Sierra Leone, Singapur, Socjalizm, Somali Francuskie, Somalia, Somaliland, Sparta, Sri Lanka, Stany Zjednoczone, Stolica, Strefa czasowa, Suazi, Sudan, Sudan Francuski, Surinam, Syria, Szwajcaria, Szwecja, Tajlandia, Tanzania, Terytorium mandatowe, Terytorium zależne, The World Factbook, Togo, Tonga, Tonkin, Triumwirat, Trynidad i Tobago, Tunezja, Turcja, Ubangi-Szari, Uganda, Ukraina, Unia Afrykańska, Uniwersalny czas koordynowany, Urugwaj, Ustrój polityczny, Węgry, Władca, Włochy, Wenezuela, Wielka Brytania, Wietnam, Wspólnota Europejska, Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zachodniej, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Wyspy Kanaryjskie, Wyspy Rozproszone, Wyspy Salomona, Wyspy Selvagens, Yayi Boni, Zambia, Zatoka Gwinejska, Zielonoświątkowcy, Zimbabwe, Zjednoczone Emiraty Arabskie,
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy współczesnego państwa. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tej nazwy.

Benin (do 1975 pod nazwą Dahomej) – państwo w Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Burkina Faso, Nigrem, Nigerią i Togo, członek Unii Afrykańskiej.

République du Bénin
Republika Beninu
Flaga Beninu
Godło Beninu
Flaga Beninu Godło Beninu
Dewiza: (fr.) Fraternité, Justice, Travail
(Braterstwo, Sprawiedliwość, Praca)
Hymn: L'Aube Nouvelle
Położenie Beninu
Język urzędowy francuski
Stolica Porto-Novo[2]
Ustrój polityczny republika
władca prezydent
Yayi Boni
Szef rządu prezydent
Yayi Boni
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
99. na świecie
112 620[3] km²
2000 km² (1,78%)
Liczba ludności (2008)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
91. na świecie
8 295 000[4]
74 osób/km²
Jednostka monetarna frank CFA (XOF)
Niepodległość od Francji
1 sierpnia 1960
Strefa czasowa UTC +1
Kod ISO 3166 BJ
Domena internetowa .bj
Kod samochodowy DY
Kod telefoniczny +229
Mapa Beninu
1  Siedziba władz to Kotonu
2  Dane podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (ang.)
3  Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (ang.)

Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Podział administracyjny
  • 3 Geografia
  • 4 Miasta
  • 5 Gospodarka
  • 6 Kultura
    • 6.1 Święta państwowe
  • 7 Religijność
  • 8 Przypisy

Historia

Królestwo Dahomeju powstało na bazie kilku grup etnicznych zamieszkujących tereny wokół miasta Abomey. Plemię Adżów zamieszkiwało we wczesnym średniowieczu pogranicze dzisiejszego Beninu i Togo. Zgodnie z tradycją Adżowie przybyli do południowego Beninu w XII-XIII wieku i - wymieszawszy się z lokalną ludnością - stworzyli nowy lud Fonów, zwanych też "Dahomejami". Gangnihessou, (władca z dynastii Adża) założył stolicę w Abomeyu, jak również miasta Allada i Porto Novo), stając się pierwszym królem niewielkiego państwa.

Jak nakazywała wielowiekowa tradycja dahomejscy chłopcy byli często oddawani na naukę starym, doświadczonym wojownikom, od których uczyli się władania bronią i poznawali zwyczaje wojenne aż do momentu, kiedy byli na tyle dojrzali, by sami mogli zostać wojownikami. Dahomej był znany z posiadania elitarnego oddziału kobiet-wojowniczek zwanych Ahosi (pol. nasze matki), a przez Europejczyków nazywanych dahomejskimi Amazonkami. Przykładanie wielkiej wagi do wyszkolenia wojskowego spowodowało, że XIX-wieczni podróżnicy, jak Richard Francis Burton, okrzyknęli Dahomej czarną Spartą.

Jakkolwiek władcy Dahomeju byli początkowo przeciwni handlowi niewolników, był on uprawianu w całym regionie przez blisko 300 lat, przyczyniając się do powstania nazwy "Wybrzeże Niewolnicze". Obyczaj, nakazujący ścinanie części jeńców branych w licznych wojnach, przyczyniał się do ograniczania niewolników sprzedawanych handlarzom, dzięki czemu liczba zmniejszyła się z około 20 tysięcy rocznie na początku XVII wieku, do 12 tysięcy w dwieście lat później. Inną przyczyną zmniejszenia się obrotów w handlu niewolniczym był zakaz eksportu żywego towaru przez Atlantyk wprowadzony przez Wielką Brytanię i inne kraje europejskie. Handel ustał całkowicie w roku 1885, kiedy to ostatni portugalski statek z niewolnikami opuścił wybrzeże dzisiejszego Beninu.

Od połowy XIX wieku Dahomej zaczął tracić znaczenie jako regionalna potęga militarna. To zachęciło w roku 1892 Francuzów do zajęcia tych terytoriów. Po dwuletnich walkach kolonizatorzy opanowali sytuację, a w 1899 tzw. Dahomej Francuski został włączony do Francuskiej Afryki Zachodniej.

W roku 1958, Francja przyznała Republice Dahomeju autonomię, a 1 sierpnia 1960 roku kraj odzyskał niepodległość. Człowiekiem, który poprowadził nową republikę ku niepodległości, był Hubert Maga.

Przez następne 12 lat krajem wstrząsały niepokoje etniczne. Doszło do kilku zamachów stanu i zmian reżimów, przy czym dominującymi politykami byli - Sourou Apithy, Hubert Maga i Justin Ahomadegbé - każdy reprezentujący inną część kraju i inne grupy etniczne. po zamieszkach, jakie zakłóciły wybory roku 1970, ci trzej politycy postanowili stworzyć prezydencki triumwirat i rządzić krajem kolektywnie.

W dwa lata później doszło do wojskowego zamachu stanu pod przywództwem Mathieu Kérékou. Kérékou zaprowadził ustrój socjalistyczny i powołał rząd kontrolowany przez Wojskową Radę Rewolucyjną (CNR). W 1975 roku przemianował kraj na Ludową Republikę Beninu. W roku 1979 CNR została rozwiązana i rozpisano demokratyczne wybory. Pod koniec lat osiemdziesiących Kérékou - wobec zapaści gospodarczej kraju - zdecydował się zrezygnować z socjalizmu i skierować Benin na drogę demokracji parlamentarnej i gospodarki rynkowej.

W wyborach roku 1991 przegrał z Nicéphore Soglo i stał się pierwszym afrykańskim prezydentem, który dobrowolnie ustąpił ze stanowiska. Kérékou wrócił do władzy wygrawszy wybory w roku 1996. W 2001, z niewielką przewagą nad przeciwnikiem, Kérékou wygrał raz jeszcze, ale opozycja zarzucała mu nieczystą grę.

Ani Kérékou ani Soglo nie startowali w wyborach w roku 2006, jako, że obu zabraniała tego konstytucja ze względu na wiek lub dopuszczalną liczbę kadencji. Prezydent Kérékou jest powszechnie chwalony za to, że - inaczej niż większość afrykańskich przywódców - nie usiłował zmienić konstytucji, by pozostać dłużej na urzędzie.

Wybory w dniu 5 marca 2006 roku zostały uznane za wolne i demokratyczne. W ich rezultacie (w drugiej turze, która miała miejsca 19 marca) prezydentem został Yayi Boni, który objął urzędowanie w dniu 6 kwietnia. Sukces demokratycznych, wielopartyjnych wyborów w Beninie, został z aprobatą przyjęty na całym świecie. Benin uznano powszechnie za model demokracji w Afryce.

Podział administracyjny

Kraj podzielony jest na 12 departamentów. Do 1999 było ich 6.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Beninu

Geografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Beninu.

Północną część kraju pokrywa sawanna z akacjami i baobabami, natomiast na wybrzeżu rosną namorzyny. Wewnątrz kraju występują lasy suche, okresowo zrzucające liście. Zdarzają się również enklawy wilgotnych, wiecznie zielonych lasów. Tutejsze parki narodowe, tj. Pendjari i W du Niger, rezerwaty dzikich zwierząt reprezentowane przez takie gatunki jak m.in. lamparty, antylopy, słonie, hieny i wiele gatunków małp, stanowią dużą atrakcję turystyczną.

Miasta

10 największych miast kraju:

  • Kotonu - 680 000
  • Abomey-Calavi - 359 500
  • Porto-Novo - 230 100
  • Djougou - 195 500
  • Natitingou - 178 350
  • Parakou - 158 500
  • Bohicon - 120 900
  • Kandi - 105 900
  • Lokossa - 83 700
  • Ouidah - 81 700

Gospodarka

Information icon.svg Osobny artykuł: Gospodarka Beninu.

Benin to kraj rolniczy z przewagą gospodarstw karłowatych. Uprawy dające produkty eksportowe - olej palmowy i kakao - prowadzi się w wilgotniejszej, gęściej zaludnionej części południowej państwa. Miasto Kotonu jest portem i ośrodkiem przemysłowym.

Kultura

Paolo Valente, Opowieści szeptane przez wiatr, [5], Wydawnictwo WAM, Kraków 2008

Święta państwowe

Święta państwowe
Data Polska nazwa Oryginalna nazwa
1 stycznia Nowy Rok -
10 stycznia Dzień Suwerenności Państwowej -
2 lutego - Eid-ul-Adha
12 kwietnia Poniedziałek Wielkanocny -
2 maja Urodziny Proroka Eid-Milad Nnabi
20 maja Wniebowstąpienie -
1 sierpnia Dzień Niepodległości -
15 sierpnia Wniebowzięcie -
26 października Dzień Sił Zbrojnych -
1 listopada Wszystkich Świętych -
14 listopada - Koniec Ramadanu
25 grudnia Boże Narodzenie -

Religijność

  • Animizm 47,7%
  • Chrześcijaństwo 29,9%:
    • Katolicyzm 20,7%
    • Protestantyzm 8,6% gł.zielonoświątkowcy
    • Świadkowie Jehowy 0,5%
  • Islam 20%
  • Bahaizm 0,2%

[1]

Przypisy

  1. ↑ [1]Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.

Zapoznaj się również z: Afryka, cywilizacja afrykańska

Suplement C.D.
Afryka
Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,316 mln km² powierzchni, czyli 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Zamieszkuje go 14% populacji Ziemi t.j. 950 mln ludzi (2008). Mówi się o nim, iż jest oryginalnie położony, gdyż przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
Akacja
Akacja (Acacia Mill.) - rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny mimozowatych. Liczbę gatunków ocenia się na ok. 1300. Występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej całego świata, głównie w międzyzwrotnikowej Afryce, szczególnie Etiopii, Somalii, Kongo i RPA oraz Australii i Tasmanii (tu największe bogactwo - ok. 950 gatunków). W Azji najliczniejsze w Indiach i na Półwyspie Indochińskim. Na półkuli zachodniej północna granica zasięgu przebiega przez Teksas i Nowy Meksyk. Według innej klasyfikacji mimozowate stanowią osobną rodzinę, a rodzaj obejmuje około 600 (wówczas w Australii i na Tasmanii 300 gatunków). Akacje stanowią często składnik flory stepów i sawann.
Akadia
Akadia (franc. Acadie, ang. Acadia) – kolonia francuska w Ameryce Północnej. Akadia zajmowała obszar od wschodnich wybrzeży do ujścia Rzeki św. Wawrzyńca. Od południa graniczyła z Nową Anglią (z dzisiejszym Maine).
Albania
Albania (Shqipëria, Republika Albanii – Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) oraz Kosowem (114 km) i Czarnogórą (173 km). Albania na zachodzie graniczy z morzem Adriatyckim i z morzem Jońskim na południowym zachodzie. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km.
Algieria
Algieria (al-Dżaza'ir, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna – Al-Dżumhurijja al-Dżaza'irijja ad-Dimukratijja asz-Szabijja) – członek Unii Afrykańskiej, 11 co do wielkości państwo świata (drugie Afryki po Sudanie), położone w Afryce północnej nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują wchodzące w skład Sahary pustynie oraz półpustynie.
Angola
Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.
Animizm
Animizm (łac. anima - dusza) - zespół wierzeń występujący w religiach archaicznych bądź tradycyjnych zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę lub rzadziej ducha zmarłych ludzi, wszystkim roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom.
Antigua i Barbuda
Antigua i Barbuda (Antigua and Barbuda) to wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli (Ameryka Środkowa).
W skład tego państwa wchodzą wyspy: Antigua i Barbuda oraz Redonda.
Antylopa
Antylopy - nazwa potoczna grupy kilkudziesięciu gatunków parzystokopytnych ssaków z rodziny krętorogich (pustorożców) oraz jednego gatunku z rodziny widłorogich - antylopa widłoroga (Antilocapra americana). Małe antylopy nazywa się potocznie gazelami. Antylopy w warunkach naturalnych zamieszkują Afrykę, Azję i Amerykę Północną (antylopa widłoroga). Kilka gatunków introdukowano do Ameryki Północnej i Południowej. Często spotykane w ogrodach zoologicznych.
Archipelag Sokotra
Sokotra – należący do Republiki Jemenu archipelag czterech wysp i wysepek na Oceanie Indyjskim, blisko Rogu Afryki, około 350 km na południe od Półwyspu Arabskiego. W 2003 roku został wpisany na listę rezerwatów biosfery, a w 2008 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Argentyna
Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.
Armenia
Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Atlantyk
Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa".
Bahaizm
Bahaizm, Bahá'í – religia monoteistyczna, założona w Persji w XIX wieku przez Bahá'u'lláha, podkreślająca duchową jedność całej ludzkości[1]. Szacuje się, że obecnie na świecie jest około pięciu do sześciu milionów bahaitów w ponad 200 krajach i terytoriach[2]. Jako ruch religijny, bahaizm wyłonił się z babizmu.
Bahrajn
Bahrajn, Królestwo Bahrajnu (Al-Bahrajn, Mamlakat al-Bahrajn) – niewielkie państwo położone w Azji na archipelagu w Zatoce Perskiej. W roku 1971 uzyskało niepodległość. Od lat 30. XX wieku wydobywa się tam ropę naftową, a uzyskane dochody inwestuje na miejscu. Od 2002 roku emir Bahrajnu używa tytułu "król".
Bangladesz
Bangladesz, Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গনপ্রজাতন্ত্রী বাংলােদশ) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z Indiami i Birmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 10,5 mln mieszkańców.
Baobab
Baobab, palczara (Adansonia L. ) – złożony z ośmiu gatunków rodzaj potężnych, długowiecznych drzew liściastych, znanych także pod nazwą "małpie drzewo chlebowe". Najbardziej znany jest baobab afrykański (A. digitata). Baobab jest nazywany drzewem rosnącym "do góry nogami", ze względu na gałęzie przypominające korzenie.
Belgia
Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.
Belize
Belize (do 1973 Honduras Brytyjski) – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km).
Birma
Birma[1] (Myanmar, Mianma, Związek Birmański – Związek Myanmar) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Graniczy z Bangladeszem, Indiami, Chińską Republiką Ludową, Laosem i Tajlandią. Większe miasta: Rangun, Mandalaj, Basejn.
^ na górę



(C) by Polski Serwis Naukowy 1999-2010 - www.naukowy.pl dawniej: www.servis.pl)

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group



Theme w niewielkim stopniu oparty na: xandgreen created by spleen & Programosy modified v0.3 by warna