Benshi - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy pojęcia związanego z kinematografią. Zapoznaj się również z: Beann'shie.

Benshi (jap. 弁士) lub katsudō-benshi (jap. 活動弁士) – japońscy aktorzy głosowi, którzy w epoce kina niemego udźwiękawiali filmy, zarówno rodzime, jak i zagraniczne.

Podczas projekcji niemego filmu benshi stał po lewej stronie ekranu, wprowadzając widzów w opowieść, relacjonując ją i komentując. Odpowiednio intonując, podkładał głosy pod poszczególne postaci, które pojawiały się na ekranie. Funkcja ta, wywodząca się z tradycji teatrów kabuki i nō, była ważnym elementem pierwszych filmów, które prezentowano japońskim widzom, przyzwyczajonym do narracji towarzyszącej wszystkim znanym im wcześniej widowiskom. Benshi tłumaczył również dialogi w filmach zagranicznych, głównie amerykańskich, oraz zaznajamiał widzów z realiami zachodniego stylu życia, które nie dla wszystkich Japończyków były zrozumiałe.

Cukrowiec lekarski (Saccharum officinarum L.) – gatunek byliny należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Zwyczajowo nazywana jest trzciną cukrową, mimo że z biologicznego punktu widzenia jest to nazwa nieprawidłowa, roślina nie należy bowiem do rodzaju trzcina, lecz rodzaju cukrowiec. Prawdopodobnie pochodzi z Nowej Gwinei. Uprawiana jest wszędzie w strefie tropikalnej.

Organy piszczałkowe to klawiszowy, aerofoniczny oraz idiofoniczny instrument muzyczny; budowany najczęściej w kościołach, salach koncertowych, synagogach reformowanych, aulach. Organy piszczałkowe są największym instrumentem nieporównywalnym z żadnym innym, jaki został wymyślony, pod względem rozmiarów przestrzennych, ilości źródeł fal dźwiękowych, sumarycznej mocy emitowanej do otoczenia, dynamiki i bardzo często różnorodności barw i możliwości kolorystycznych, a także pod względem złożoności konstrukcyjnej. Przewyższają nawet w wielu aspektach orkiestrę symfoniczną, chociaż na organach gra tylko jeden człowiek. Rozpiętość skali dźwięków dużych organów wynosi ok. 10 oktaw, co jest porównywalne z zakresem dźwięków odbieranych przez ludzki słuch (od 16 Hz do ok. 16 kHz), jednakże są instrumenty na świecie posiadające jeszcze większą skalę (patrz niżej).

Podobnie jak w produkcjach zachodnich, japońskim niemym filmom towarzyszył podkład muzyczny, współistniejący z benshim. W przeciwieństwie do filmów zachodnich, którym towarzyszyły filmowe organy, w filmach japońskich wykorzystywano tradycyjne instrumenty z teatru kabuki. Ponieważ benshi pracował bez nagłośnienia, musiał ściśle współpracować z orkiestrą, aby jego dialogi nie zostały zagłuszone. W tamtym okresie sale kinowe liczyły zazwyczaj tysiąc miejsc, zaś znakiem rozpoznawczym dobrego benshiego była zdolność bycia słyszanym przez wszystkich widzów zgromadzonych w kinie.

Aktor głosowy - osoba użyczająca swojego głosu: bohaterom animowanym (w filmach animowanych, kukiełkowych oraz grach komputerowych), bohaterom słuchowisk radiowych oraz bohaterom dubbingowanym.

Teatr Nō (?), również Nōgaku (?) - jeden z głównych gatunków dramatu japońskiego. Pochodzić ma od ceremonialnych misteriów towarzyszących świętom shintō. Wykonawcy głównych ról w przedstawieniu nō występują w maskach, a akcja koncentruje się głównie na opowieściach o bogach (kami) bądź na walce dobra ze złem (często forma egzorcyzmów). Ta forma teatru skupia w sobie mimikę, taniec, śpiew oraz muzykę (głównie instrumenty perkusyjne). Nō jako osobny, zlaicyzowany gatunek dramatu rozpoczął swe działanie w XIV wieku, zaś dekretem shōguna Ieyasu Tokugawy uznano go za oficjalny japoński teatr. Maski i kostiumy nō cenione są obecnie jako dzieła sztuki o wybitnej wartości.

W wydanym w 1995 roku filmie Picture Bride Toshirō Mifune zagrał rolę benshiego, który w latach 20. ubiegłego stulecia podróżował po hawajskich plantacjach trzciny cukrowej.

Przypisy

Standish, Isolde. A New History of Japanese Cinema: A Century of Narrative Film. New York: Continuum, 2005. ISBN 0-8264-1709-4
Dym, Jeffery: A Brief History of Benshi (Silent Film Narrators). http://aboutjapan.japansociety.org/content.cfm/a_brief_history_of_benshi