Bent Larsen - Polski Serwis Naukowy

Bent Jörgen Larsen (ur. 4 marca 1935 w Thisted, zm. 9 września 2010 w Buenos Aires) – duński szachista, w latach 60. i 70. ubiegłego wieku czołowy szachista świata.

Kariera szachowa

W 1954 roku jako dziewiętnastolatek został mistrzem międzynarodowym, dwa lata później otrzymał tytuł arcymistrza. Również w 1954 r. zdobył swój pierwszy tytuł indywidualnego mistrza Danii (kolejne w latach 1955, 1956, 1959, 1963 i 1964). W latach 1958 - 1982 brał udział we wszystkich ośmiu cyklach rozgrywek o mistrzostwo świata, trzykrotnie wygrywał turnieje międzystrefowe, czterokrotnie awansował do meczów pretendentów. W kolejnych trzech cyklach meczów pretendentów w 1965, 1968 i 1971 roku osiągał półfinał, przegrywając kolejno z byłym mistrzem świata Michaiłem Talem, Wiktorem Korcznojem i przyszłym mistrzem świata Bobby Fischerem. W 1977 roku w ćwierćfinale został wyeliminowany przez Lajosa Portischa. W latach 1975 - 1982 zajmował stałe miejsce w pierwszej dziesiątce listy rankingowej FIDE. Dwukrotnie wystąpił w meczach ZSRR - Reszta świata, w roku 1970 na I szachownicy.

Ranking szachowy (ELO) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa ELO pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.

Mecze pretendentów FIDE stanowiły trzeci i najwyższy szczebel eliminacji (po turniejach strefowych i międzystrefowych) wyłaniających przeciwnika dla mistrza świata w szachach (jedyny wyjątek miał miejsce w roku 1996, gdy finałowy mecz pretendentów był zarazem spotkaniem o mistrzostwo świata).

W latach 1954–1970 sześciokrotnie reprezentował Danię na szachowych olimpiadach (za każdym razem na najtrudniejszej I szachownicy), trzykrotnie zdobywając medale za wyniki indywidualne (złoty – 1956 oraz dwa brązowe – 1954, 1970). Łącznie rozegrał 109 olimpijskich partii, w których uzyskał 75 punktów (69%). Najwyższy ranking w karierze osiągnął 1 lipca 1971 r., z wynikiem 2660 punktów zajmował wówczas 4. miejsce na światowej liście FIDE, za Robertem Fischerem, Borysem Spasskim i Wiktorem Korcznojem.

Olimpiada szachowa – międzynarodowy drużynowy turniej szachowy organizowany przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) w cyklu dwuletnim od 1927 roku. W turnieju uczestniczą reprezentacje narodowe, nominowane przez narodowe związki szachowe zrzeszone w FIDE.

Język duński (dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.

W 1988 r. Larsen przegrał partię z komputerem Deep Thought. Był pierwszym arcymistrzem i graczem szerokiej czołówki światowej (posiadał wówczas rankingiem 2560 i zajmował 45. miejsce na świecie), który przegrał partię turniejową z programem komputerowym.

Repertuar debiutowy Larsena był szeroki i dość niezwykły. Znane było jego zamiłowanie do nieszablonowych otwarć. Dość regularnie stosował otwarcie Birda. Często rozpoczynał partię od posunięcia 1.b3 (Debiut Larsena).

Nieregularne otwarcia – rzadko stosowane w praktyce otwarcia szachowe, w których białe wykonują nietypowe pierwsze posunięcie, inne niż najpopularniejsze możliwości 1.e4, 1.d4, 1.c4 oraz 1.Sf3. Otwarcia te w encyklopedii otwarć szachowych oznaczone są symbolem A00 (z wyjątkiem debiutu Larsena – A01 oraz debiutu Birda – A02 i A03).

Dania – Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.

Od końca lat 90. sporadycznie startował w turniejach. W 1999 roku zajął VII miejsce w mistrzostwach Danii, w 2002 r. był czwarty w memoriale Najdorfa w Buenos Aires. Mieszkał w Argentynie ze swą argentyńską żoną Martą.

Przypisy

Źródła

W.Litmanowicz, J. Giżycki, "Szachy od A do Z", tom I, Warszawa 1986, str. 497-499

ChessBase Megabase 2007

Chess legend Bent Larsen has died at the age of 75 (ang.)

Linki zewnętrzne

Bent Larsen – wybrane partie szachowe (ang.)

Bent Larsen – karta na stronie FIDE (ang.)

Dansk Skak Union ønsker Bent Larsen tillykke med de 75 år (duń.)

Chess legend Bent Larsen turns 75 (ang.)

Chess legend Bent Larsen dies at 75 (ang.)