Berghof

Na mapach: 47°38′00.76″N 13°02′30.91″E / 47.6335444, 13.0419194

Lokalizacja Berghofu na tle innych kwater Hitlera (FHQ)

Berghof – w latach 1936-1945 dom i jednocześnie oficjalna rezydencja Adolfa Hitlera w języku potocznym nazywana "Górą", położona na stoku Obersalzbergu w Alpach Salzburskich w pobliżu Berchtesgaden w Niemczech. (Obok FHQ Wolfsschanze było to miejsce, w którym Hitler spędził najwięcej czasu w okresie II wojny światowej - łącznie 387 dni).

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Historia

Początki Obersalzbergu

W 1877 Mauritia Mayer nabyła tereny wokół góry Kehlstein, a w jednym z ulokowanych tam majątków otworzyła luksusowy pensjonat "Moritz". Wkrótce okolica stała się modna i zamożni, jak producent pianin z Berlina – Edwin Bechstein, syn Carla Bechstein, i radca handlowy z Buxtehude – Otto Winter, wykupili okoliczne gospodarstwa i wybudowali tam domy letniskowe.

Albert Speer, właśc. Berthold Konrad Hermann Albert Speer (ur. 19 marca 1905 w Mannheim, zm. 1 września 1981 w Londynie) – niemiecki polityk i architekt, jeden z przywódców hitlerowskich Niemiec.
Wilczy Szaniec ( i Naczelnego Dowództwa Sił Zbrojnych (niem. Oberkommando der Wehrmacht, OKW) w lesie gierłoskim, na wschód od leżącej na skraju lasu wsi Gierłoż i 8 km na wschód od Kętrzyna (obecnie w woj. warmińsko-mazurskim).

Główny wjazd do Berghofu, 1933

Haus Wachenfeld

Adolf Hitler przyjechał na Obersalzberg, za namową Dietricha Eckarta, jeszcze przed puczem Monachijskim. Za pośrednictwem żony Edwina Bechsteina, Heleny, poznał radcę Wintera, właściciela domu letniskowego nazwanego na cześć jego żony jej nazwiskiem panieńskim (niem. Haus Wachenfeld) – Dom Wachenfeld.

Balustrada – ażurowe lub pełne zabezpieczenie (ogrodzenie) schodów, tarasów, balkonów, dachów, wiaduktów, mostów itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i pełniące jednocześnie funkcję ozdobną. Balustrada może być również ażurową przegrodą pomiędzy pomieszczeniami (np. w kościołach oddziela prezbiterium od nawy).
Gont (inne nazwy: szkudły lub na Śląsku Cieszyńskim: szyndzioł) – drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych. Deseczka z drewna iglastego, o przekroju klina, z wpustem wzdłuż szerszej krawędzi. Łączona poprzez wsunięcie jednej deseczki w drugą.

Był to góralski, piętrowy dom letniskowy posadowiony na wysokim kamiennym fundamencie, wrzynającym się dłuższą ze ścian w zbocze Obersalzbergu. Piętro z poddaszem z zewnątrz odeskowane i otoczone wokół balkonem z balustradami, pokryte było dwuspadowym dachem z drewnianego gontu.

Zauroczony widokami Hitler wynajął Haus Wachenfeld od Margarete Winter-Wachenfeld początkowo na nazwisko swojej przyrodniej siostry Angeli Raubal, a od 1927 na swoje, by w końcu w 1934 wykupić go od spadkobierców Margarete na własność. Zakup sfinansował z wpływów ze sprzedaży I. wydania książki Moja Walka (niem. Mein Kampf). Jeszcze w 1933 wg projektu architekta Neymeyera z Monachium, do budynku dobudowano od strony doliny oszkloną werandę, a pod nią garaż przykryty tarasem widokowym, a wkrótce potem małe poprzeczne skrzydło z prawej strony domu.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Ordynans - żołnierz, zazwyczaj szeregowy lub podoficer, pozostający w dyspozycji oficera, do wszelkiego rodzaju posług pomocniczych (np. utrzymanie w czystości munduru i butów, przenoszenie przedmiotów, sprzątanie kwatery itp.).

W 1936 rozpoczęto finansowaną ze środków Fundacji Adolfa Hitlera (niem. Adolf-Hitler-Spende der deutschen Wirtschaft) rozbudowę Domu Wachenfeld. Szkice zamierzenia, co miało również i swoje negatywne następstwa, wykonał osobiście Hitler, a opracował architekt Alois Degano z Gmund nad Tegernsee.

Rozbudowa polegała na:

Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (. Podczas procesów norymberskich partia została uznana za organizację zbrodniczą odpowiedzialną za szereg zbrodni przeciwko ludzkości.
Adiutant (łac. adiutare - "pomagać"), adiutant ordynansowy - żołnierz pomocniczy asystujący najwyższym oficerom (zazwyczaj generałom oraz dowódcom jednostek wojskowych). Jest w osobistej dyspozycji swego przełożonego. Wykonuje ogólne prace kancelaryjno-biurowe i organizacyjne zapewniające rytmiczność działalności służbowej dowódcy, a także zlecenia osobistego przełożonego, oraz kieruje pracą innych pracowników adiutantury (kancelarii dowódcy).

budowie od podstaw nowej trzykondygnacyjnej willi z ok. 30 izbami;

budowie lub przebudowie długich dwukondygnacyjnych skrzydeł bocznych;

przy czym praktycznie nienaruszona została bryła starego budynku Wachenfeld, stając się boczną przybudówką nowej willi.

Wielki salon, 1936

Adolf Hitler wita Premiera Wielkiej Brytanii, Neville'a Chamberlaina na stopniach Berghofu, 1938

Albert Speer i Adolf Hitler, Berghof 1938

Z Berchtesgaden do Berghofu prowadziła kręta górska szosa zakończona ślepo garażem pod tarasem widokowym Domu Wachenfeld. Dalsza droga wiodła zewnętrznymi schodami do głównego wejścia, prowadzącego do centralnego punktu rezydencji – wielkiego salonu recepcyjnego zajmującego cały parter nowej willi. Zdobiło go ogromne: 9m x 3m, złożone z 90 mniejszych szyb i opuszczane do międzymurza okno szprosowe.

Twierdza Alpejska w całkowicie błędnym rozpoznaniu wywiadu amerykańskiego mityczna reduta narodowych socjalistów w okolicy Berchtesgaden w Alpach Bawarskich.
Szczeblina, potocznie szpros (niem. Sprosse) - listwa dzieląca skrzydło okienne lub drzwiowe na mniejsze pola, tzw. kwatery. Zamocowana w ramiakach lub ościeżnicy. Szczeblina posiada wręby do zamocowania szyb lub wietrzników.

Ponieważ obie wille (stara i nowa) połączone były przejściem wykutym w ścianie wielkiego salonu, stawał się on jednocześnie swego rodzaju "przedpokojem" całości. Sprawiało to utrudnienia dla mieszkańców i gości, ponieważ w trakcie oficjalnych uroczystości w salonie nie mogli ani wchodzić do budynku, ani z niego wychodzić.

Ewa Braun (ur. jako Eva Anna Paula Braun, po mężu Ewa Anna Paula Hitler; ur. 6 lutego 1912 w Monachium, zm. 30 kwietnia 1945 w Berlinie) – konkubina, a pod koniec życia małżonka kanclerza Niemiec Adolfa Hitlera.
Bellona – dom wydawniczy, specjalizujący się w literaturze historycznej oraz militarnej. W Ich ofercie znajdują się także kryminały, powieści historyczne i fantastyczne, oraz albumy, kalendarze, bajki i inna literatura dziecięca i wszelkiego rodzaju poradniki pomocne w życiu codziennym.

Eva Braun i Adolf Hitler ze swoimi psami, Berghof 1942

Piętro przeznaczone było dla stałych mieszkańców. Sypialnie Hitlera i Evy Braun połączone były wspólną łazienką. Sekretarki, ordynansi, adiutanci i inni zatrudnieni w rezydencji zamieszkiwali w bocznych skrzydłach.

W czasie wojny, pod obiektem, na głębokości co najmniej 40 metrów pod powierzchnią gruntu, wydrążono 745 metrów kwadratowych sztolni i wnęk z przeznaczeniem na schron przeciwlotniczy.

Pucz monachijski — nieudana próba przejęcia władzy w Niemczech przez Adolfa Hitlera i gen. Ericha Ludendorffa, zorganizowana w nocy z 8 na 9 listopada 1923 r. przy pomocy bojówek partyjnych SA; zakończona rozwiązaniem NSDAP i skazaniem Hitlera na 5 lat więzienia.
Fundament – element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli lub maszyn (w przypadku fundamentu pod maszynę, urządzenie) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna (budowle lekkie). Pod wpływem przekazywanych obciążeń dochodzi do odkształceń gruntu, co z kolei powoduje osiadanie budowli. W związku z tym, dobór odpowiedniego rozwiązania fundamentu (sposobu posadowienia budynku) ma zapewnić:

Rezydencję otaczał ogrodzony płotem i strzeżony teren o powierzchni 10 km kwadratowych należący do NSDAP. Bezpośrednie sąsiedztwo Berghofu otaczała dodatkowa, wewnętrzna strefa zakazana.

Zniszczenie

Ruiny rezydencji, 1945

Ruiny rezydencji, 2009

Pasmo Obersalzbergu zostało zbombardowane przez aliantów 25 kwietnia 1945. Berghof otrzymał kilka trafień, w wyniku czego uległ poważnym uszkodzeniom, a większa część wnętrz uległa wypaleniu. Reszty dokonała okoliczna ludność, całkowicie plądrując ruiny i rozległe podziemia wybudowane pod całym kompleksem jako schrony.

Hermann Wilhelm Göring (ur. 12 stycznia 1893 w Rosenheim, zm. 15 października 1946 w Norymberdze) – niemiecki działacz nazistowski, jeden z twórców i głównych postaci hitlerowskiej III Rzeszy, as myśliwski z czasów pierwszej wojny światowej, w czasie II wojny światowej dowódca niemieckiego lotnictwa wojskowego (Luftwaffe), odpowiedzialny za zbrodnie wojenne.
Arthur Neville Chamberlain (ur. 18 marca 1869 w Birmingham, zm. 9 listopada 1940 w Reading, Berkshire) - brytyjski polityk, torysowski premier Wielkiej Brytanii w latach 1937-1940.

Skorupa budynku przetrwała do roku 1952, w którym władze Bawarii nakazały wysadzenie jej w powietrze za pomocą dynamitu. Resztki pozostałe do dnia dzisiejszego to całkowicie ukryte wśród zieleni fragmenty fundamentu w części, gdzie był garaż.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)