Berlin Hauptbahnhof - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy dworca zwanego w latach 1871–2006 Berlin Lehrter Bahnhof. Zapoznaj się również z: Berlin Ostbahnhof, który w latach 1987–1998 nosił nazwę Hauptbahnhof.

Berlin Hauptbahnhof – główny dworzec kolejowy Berlina, położony w centrum tzw. "grzyba kolejowego", zlokalizowany na miejscu historycznego dworca Lehrter Bahnhof. Dworzec jest jednym z czterech berlińskich stacji posiadających kategorię 1. (pozostałe to Berlin Gesundbrunnen, Berlin Südkreuz oraz Berlin Ostbahnhof) a jego funkcjonowanie powierzono DB Station&Service, spółce podległej Deutsche Bahn AG.

Linia U55 metra berlińskiego, w skrócie U55 - linia metra berlińskiego. Docelowo linia będzie mieć 8 stacji. Trzy pierwsze stacje (Hauptbahnhof, Bundestag, Brandenburger Tor) zostały otwarte 8 sierpnia 2009. Linia U55 w przyszłości ma zostać połączona z linią U5. Ma to nastąpić w 2017 r.
Berlin Gesundbrunnen – dworzec kolejowy w północnej części śródmieścia Berlina, w dzielnicy Wedding, na przecięciu dwóch linii północ-południe z koleją obwodową. Stacja obsługuje połączenia dalekobieżne, regionalne oraz szybkiej kolei miejskiej.

Uroczystość otwarcia dworca odbyła się 26 maja 2006, a do ruchu pasażerskiego został włączony 2 dni później. Peron metra na tymczasowej linii U55 otwarto 8 sierpnia 2009.

Berlin Hauptbahnhof jest drugim co do wielkości dworcem w Europie (po Dworcu Głównym w Lipsku).

Historia

Stary dworzec Lehrte (około 1900)

Pierwszy dworzec, Lehrter Bahnhof, został zbudowany w tym miejscu w latach 1868–1871 przez Magdeburg-Halberstädter Eisenbahn-Actiengesellschaft jako dworzec czołowy kończący 239-kilometrową Kolej Lehrte, która łączyła Berlin z Hanowerem. Nazwa dworca oraz linii kolejowej z przyczyn politycznych pochodziły od miejscowości Lehrte koło Hanoweru, ostatniej stacji położonej w Prusach. Dworzec powstał w stylu neorenesansowym według projektów architektów Alfreda Lenta, Bertolda Scholza i Gottlieba Henriego Lapierre'a przy nabrzeżu Humboldthafen. Hala dworcowa miała 188 m długości i 38 m szerokości i mieściła początkowo pięć, później zaś cztery tory (tor manewrowy zlikwidowano około roku 1900). Główna elewacja skierowana była na południe, tory wybiegały w kierunku północnym.

Intercity-Express, dawniej InterCityExpress lub w skrócie ICE – kategoria pociągów dalekobieżnych dużych prędkości przedsiębiorstwa DB Fernverkehr, należącego do grupy Deutsche Bahn. ICE stanowi regularnie (zazwyczaj co godzinę) kursujący system pociągów łączących największe miasta w Niemczech (i kilku krajach ościennych) istniejący od 1991. Pociągi ICE poruszają się z prędkościami do 330 km/h.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

15 maja 1882 otwarto w pobliżu kolejny dworzec, należący do berlińskiej Stadtbahn (kolei estakadowej). Dwutorowa stacja lokalna była położona na wiadukcie nad torami dojazdowymi Lehrter Bahnhof, poprzecznie do niego, w kierunku równoleżnikowym. Dworzec otrzymał nazwę Lehrter Stadtbahnhof (Miejski Dworzec Lehrte). W 1886 Kolej Lehrte została upaństwowiona, a wraz z nią dworzec dalekobieżny.

Ludzki wirus niedoboru odporności, HIV (ang. human immunodeficiency virus) - wirus z rodzaju lentiwirusów, z rodziny retrowirusów. Atakuje głównie limfocyty T-pomocnicze (limfocyty Th). Wiriony mają budowę kulistą i otoczone są otoczką lipidową, zawierającą liczne białka (glikoproteiny: gp120 u HIV-1 i HIV-2 oraz gp41 u HIV-1 i gp36 u HIV-2). Pod osłonką znajduje się płaszcz białkowy, czyli kapsyd, kryjący materiał genetyczny wirusa (RNA) i enzymy: odwrotną transkryptazę, integrazę. Wywołuje AIDS. Dotychczas poznano 2 typy wirusa:
Berlin Zachodni (niem. West-Berlin, Berlin-West, Westberlin) – zachodnia część Berlina w latach 1949-1990, na którą składały się sektory okupowane przez aliantów zachodnich, od północy: francuski, brytyjski i amerykański – łącznie stanowiły one enklawę na terytorium NRD zarządzaną przez aliantów zachodnich.

W czasie II wojny światowej dworzec dalekobieżny został silnie uszkodzony, po wojnie krótko odjeżdżały jednak z niego pociągi. 28 sierpnia 1951 położony na skraju Berlina Zachodniego dworzec ostatecznie zamknięto, zaś 9 lipca 1957 rozpoczęto roboty rozbiórkowe. 22 kwietnia 1958 główny portal został wysadzony w powietrze. Materiał rozbiórkowy został wykorzystany przy odbudowie miasta. Zabytkowy Miejski Dworzec Lehrte został w 1987 z okazji uroczystości 750-lecia Berlina odnowiony kosztem 10 milionów marek. Latem 2002 z uwagi na budowę nowego dworca został jednak wykreślony z listy zabytków i rozpoczęto roboty rozbiórkowe.

Kaseton (skrzyniec) – wieloboczne, najczęściej kwadratowe, zagłębienie widoczne od spodu stropu, sklepienia lub kopuły charakterystyczne dla architektury rzymskiej i renesansowej.
Berlińska S-Bahn - szybka kolej miejska, najstarsza w Niemczech i pierwowzór klasycznej SKM na całym świecie. Linie S-Bahn obsługiwane są przez firmę S-Bahn Berlin GmbH, spółkę-córkę Deutsche Bahn. Obecnie w Berlinie kursuje 16 linii S-Bahn, większość z nich wyjeżdża poza granice miasta. Wraz z liniami U-Bahn tworzą kręgosłup komunikacji miejskiej aglomeracji Berlina, zintegrowanej w Związku Komunikacyjnym Berlin-Brandenburgia.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)