Bernard de Mandeville - Polski Serwis Naukowy

The Fable of The Bees, trzecie wydanie – rok 1724

Bernard de Mandeville (ur. 1670, zm. 1733) – był filozofem, ekonomistą, myślicielem politycznym i satyrykiem. Urodzony w Holandii, lecz większość życia spędził w Anglii. Znany jest ze swojej "Bajki o Pszczołach" (The Fable of the Bees).

Biografia

Mandeville urodził się 19 stycznia 1670 roku, niedaleko Rotterdamu w Holandii. Jego ojciec był cenionym lekarzem. Uczył się w szkole założonej niegdyś w Rotterdamie przez Erazma. Szybko zaczął publikować własne prace medyczne: Oratio scholastica de medicina (1685), i w roku 1689 teza: De brutorum operationibus, w której bronił poglądu Kartezjusza o automatyzmie wśród zwierząt. W roku 1691 uzyskał uprawnienia lekarskie i tytuł naukowy. Wyjechał do Anglii i szybko nauczył się języka tak dobrze, że wielu Anglików nie wierzyło, iż jest on Holendrem. Ojciec Bernarda uciekł z Rotterdamu już w roku 1690 ze względu na zamieszanie w aferę podatkową holenderskiego polityka Costermana i związane z tym zamieszki. Syn również mógł być uwikłany w sprawę.

Libertynizm - nieformalny ruch społeczno-polityczny działający w XVII i XVIII wieku w Europie - głównie we Francji. Współcześnie słowem tym opatruje się najczęściej poglądy uzasadniające różnie rozumianą wolność w skrajnych postaciach.
London Borough of Hackney - dzielnica Londynu znajdująca się w drugiej strefie, północno-wschodnia część Londynu.Była jedną z najbardziej niebezpiecznych dzielnic Londynu. W 2006 r. Channel 4 w programie "The best and worst places to live in UK " wskazał Hackney jako najgorsze miejsce do zamieszkania na terenie Wielkiej Brytanii. Hackney jako jedyna dzielnica na północ od Tamizy nie ma stacji metra innej niż graniczna z innymi dzielnicami. Pochodzą stamtąd Adrian Smith - gitarzysta zespołu Iron Maiden oraz Nicko McBrain - perkusista tego samego zespołu.

Był bardzo ceniony jako lekarz, a jego publikacje dobrze opłacane. Jako dobrego kompana w dyskusji docenił go Lord Macclesfield (brytyjski chief justice – jeden z głównych sędziów od 1710 do 1718), i przedstawił Holendra Josephowi Addisonowi, którego Mandeville nazywał "a parson in a tye-wig". Mandeville zmarł na grypę 21 stycznia 1733 roku w dzielnicy Londynu Hackney.

Kartezjusz (fr. René Descartes, łac. Renatus Cartesius, ur. 31 marca 1596 r. w La Haye-en-Touraine w Turenii, zm. 11 lutego 1650 r. w Sztokholmie) – francuski matematyk, filozof i fizyk, jeden z najwybitniejszych uczonych XVII wieku, uważany za prekursora nowożytnej kultury umysłowej.
Utylitaryzm (łacińskie utilis - użyteczny) – postawa zwana też filozofią zdrowego rozsądku, kierunek etyki zapoczątkowany w XVIII wieku, wg którego najwyższym dobrem jest pożytek jednostki lub społeczeństwa, a celem wszelkiego działania powinno być „największe szczęście największej liczby ludzi".

Mało wiadomo o prywatnym życiu czy pochodzeniu Mandeville'a. Nazwisko Mandeville sugeruje francuskie korzenie, lecz rodzina mieszkała w Holandii od XVI wieku. Nic nie wiadomo o jego związkach z XIV-wiecznym Anglikiem (Sir John Mandeville).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Jeremy Bentham (ur. 15 lutego 1748 w Londynie, zm. 6 czerwca 1832 tamże) – angielski prawnik, filozof i ekonomista, ponadto dżentelmen i ekscentryk. Reformator instytucji prawnych i społecznych, prekursor pozytywizmu prawniczego. Jeden z głównych przedstawicieli liberalizmu. Jeden z autorów filozoficznej koncepcji utylitaryzmu. W ekonomii zwolennik wolnego rynku. Jedną z najsłynniejszych jego myśli było przekonanie, że ludzie pragną w życiu przede wszystkim przyjemności cielesnych, które są dla nich ważniejsze niż dobro świata.

Thomas Hobbes (ur. 5 kwietnia 1588 w Westport w Anglii, zm. 4 grudnia 1679 w Hardwick Hall) - angielski filozof, autor dzieła Lewiatan (1651), traktatu, w którym dowodzi, że jedynym sposobem uniknięcia zła, jakie spotyka ludzi żyjących w tzw. stanie natury, jest zawarcie umowy przekazującej nieograniczoną, absolutną władzę w ręce suwerena.

Sir Leslie Stephen (ur. 28 listopada 1832 w Londynie - zm. 22 lutego 1904 tamże), znany angielski pisarz, badacz, krytyk literacki, historyk i filozof oraz wybitny alpinista. Ojciec m.in. Virginii Woolf i Vanessy Bell.

John Locke (ur. 29 sierpnia 1632 w Wrington, zm. 28 października 1704 w Oates ) – angielski filozof, lekarz, polityk, politolog i ekonomista. Twórca klasycznej postaci empiryzmu oraz podstaw teoretycznych rządów demokratycznych. W ekonomii stworzył teorię wartości pieniądza, która stała się początkiem kierunku ekonomicznego zwanego monetaryzmem.

David Hume (ur. 7 maja - 26 kwietnia ss. - 1711 w Edynburgu, zm. 25 sierpnia 1776 tamże) – filozof, pisarz i historyk urodzony w Szkocji, wychowany w Anglii, żyjący we Francji i w Anglii.

Język niderlandzki, język holenderski (Nederlands, Nederlandse taal) - język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) i/lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie, na Antylach Holenderskich i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (język kreolski do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankijskich).

Archibald Campbell, 3. książę Argyll (ur. czerwiec 1682 w Petersham w hrabstwie Surrey, zm. 15 kwietnia 1761) – szkocki arystokrata, polityk i prawnik.