Berno - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta w Szwajcarii. Zapoznaj się również z: kanton, w którym się znajduje oraz miasto Brno w Czechach.

Panorama starego miasta Berna z katedry

Na mapach: 46°57′N 7°27′E / 46.95, 7.45

Berno (niem. Bern, fr. Berne, wł. Berna, rm. Berna) – siedziba rządu Szwajcarii (niem. Bundesstadt) i stolica kantonu Berno.

Miasto leży nad rzeką Aare dzielącą je na dwie części połączone mostami. Założył je w 1191 roku książę Bertold V von Zähringen i, według legendy, nazwał je Bern (niem. Bär – niedźwiedź), gdyż zabił tam niedźwiedzia podczas polowania. Dziś miś stanowi zwierzę heraldyczne (występuje w herbie) i jest maskotką miasta, a od XIX w. na wybiegu nad rzeką Aare (w formie fosy, stąd niem. Bärengraben) trzymane są niedźwiedzie.

Berner Münster (z niem.) – największy kościół w Bernie i w Szwajcarii. Budowla rozpoczęta w stylu późnogotyckim została ukończona dopiero w XIX w., w okresie romantyzmu, w stylu neogotyckim. Po reformacji kościół stał się świątynią parafii protestanckiej.

Paul Cézanne (ur. 19 stycznia 1839, zm. 22 października 1906) – malarz pochodzący z Aix-en-Provence, którego twórczość stanowi pomost pomiędzy impresjonizmem i kubizmem.

Dodatkowym argumentem przemawiającym za położeniem miasta było zakole rzeki otaczające centrum z trzech stron.

Berno jest dzisiaj ważnym węzłem komunikacyjnym, stanowi siedzibę centralnych władz, zagranicznych przedsiębiorstw oraz organizacji międzynarodowych. Mimo to miasto nie straciło nic ze swojego prowincjonalnego uroku. Na stolicę Szwajcarii zostało wybrane w 1848 roku.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Bern Hauptbahnhof.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

Atrakcje turystyczne

Bez wątpienia za największą atrakcję Berna można uznać średniowieczne stare miasto, wpisane na światową listę dziedzictwa kultury UNESCO. W 1405 roku miasto, wtedy jeszcze drewniane, doszczętnie spłonęło. Odbudowano je głównie przy użyciu piaskowca, co nadało mu małomiasteczkowy charakter. W centrum starówki znajduje się katedra św. Wincentego (niem. St. Vinzenz Münster), wzniesiona w stylu późnogotyckim w latach 1421-1575. Płaskorzeźba zdobiąca portal katedry z 1490 roku przedstawia scenę Sądu Ostatecznego. Najwspanialsze witraże katedry przedstawiające słynne wydarzenia ze Starego Testamentu są dziełem miejscowych artystów, którzy sekret barwienia szkła zabrali do grobu. Dodatkową atrakcję stanowi 100 metrowa wieża widokowa, z której po pokonaniu 344 stopni można podziwiać panoramę Alp Berneńskich.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Sąd Ostateczny - w różnych religiach ujawnienie historycznych owoców ludzkiego postępowania na rzecz dobra lub zła następujące po paruzji. Po raz pierwszy idea sądu ostatecznego pojawiła się w religii staroegipskiej.

Szczególnie warte zobaczenia są ulice Marktgasse i Kramgasse, na których w odległości 150 m od siebie usytuowanych jest jedenaście ΧVІ-wiecznych fontann z figurami, w tym najpopularniejsza z nich Fontanna Wielkoluda przedstawiająca olbrzyma pożerającego małe dzieci. Wyjątkowy charakter tym ulicom nadają arkady, ciągnące się na odcinku 6 km. Przy Kramgasse wznosi się również słynna Zeitglockenturm, wieża zegarowa z 1530 roku. Niegdyś była ona częścią bramy miejskiej. Cztery minuty przed każdą pełną godziną poruszają się figurki zegara, odgrywając kilkuminutowe przedstawienie. Zegar spóźnia się 3 minuty na rok.
Fra Angelico, Jan z Fiesole właśc. Guido di Pietro da Mugello (ur. ok. 1387, w Vicchio w rejonie Mugello – zm. 18 lutego 1455, w Rzymie) – wł. malarz religijny wczesnego renesansu, dominikanin, błogosławiony Kościoła Katolickiego. Oprócz obrazów temperowych malował także freski i miniatury. Podejmował tylko tematy religijne.

Albert Einstein (wym. [ˈalbɐt ˈaɪ̯nʃtaɪ̯n] ?/i) (ur. 14 marca 1879 r. w Ulm w Niemczech, zm. 18 kwietnia 1955 r. w Princeton w USA) – jeden z największych fizyków-teoretyków XX wieku, twórca ogólnej i szczególnej teorii względności, współtwórca korpuskularno-falowej teorii światła, odkrywca emisji wymuszonej. Laureat Nagrody Nobla za wyjaśnienie efektu fotoelektrycznego. Opublikował ponad 450 prac, w tym ponad 300 naukowych. Wniósł też swój wkład do rozwoju filozofii nauki.

W Bernie znajduje się wiele muzeów. Muzeum Sztuk Pięknych szczyci się bogatymi zbiorami prac Paula Klee, liczącymi ponad 2000 eksponatów, a także włoskich i szwajcarskich mistrzów: Fra Angelico Madonna z Dzieciątkiem, Ferdinanda Hodlera, jak również obrazami Cézanne'a, Matisse'a i Picassa. Berneńskie Muzeum Historyczne prezentuje makabryczną płaskorzeźbę Taniec Śmierci Niklausa Manuela, a także skarby Habsburgów. Ogromnych emocji dostarcza wizyta w domu Alberta Einsteina, gdzie w ciasnym dwupokojowym mieszkaniu wybitny fizyk w 1905 roku stworzył teorię względności.
Język romansz (Rumantsch), znany też jako język retoromański – język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia: Sursilvan, Sutsilvan, Surmiran, Puter, Vallader.

Stary Testament, Biblia Hebrajska, Pisma Hebrajsko-Aramejskie – starsza część Biblii, przyjęta przez chrześcijaństwo z judaizmu. Judaistyczna (a za nią protestancka) wersja obejmuje 39 ksiąg (tylko hebrajskich), katolicka zawiera 46, a prawosławna w sumie 50-53 (księgi hebrajskie i greckie z Septuaginty oraz niekiedy apokryfy).

Niebywałą atrakcją jest możliwość bezpłatnego zwiedzenia monumentalnego gmachu Bundeshäuser, będącego siedzibą Zgromadzenia Federalnego. Nie tylko wnętrze budynku zapiera dech w piersiach, lecz również jego wspaniałe oświetlenie po zmroku.
Kolejną przyrodniczą atrakcję stanowi berneńskie rozarium, które zachwyca zbiorem ok. 200 gatunków róż, oraz przepiękną panoramą. Rzeka Aare cieszy nie tylko oczy turystów. W letnie dni mieszkańcy Berna i turyści lubią spływać w dół rzeki. Rozpoczynają swą podróż w dzielnicy Sandrain i płyną niesieni wartkim nurtem do Marzili gdzie znajdują się odkryte baseny.
Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.

Sport

SC Bern - klub hokejowy

BSC Young Boys - klub piłkarski

Galeria

Rzeka Aare w Bernie

Wieża zegarowa

Synagoga w Bernie