|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W dniach 8 - 9 września 2011 r. w Lucernie, Szwajcaria, odbędzie się szósta międzynarodowa konferencja nt. bezpieczeństwa infrastruktur na potrzeby informacji krytycznych.
Kluczowe sektory nowoczesnej gospodarki są w dużej mierze uzależnione od technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Informacje płynące przez stwo... Elektrownia jądrowa jest tak skonstruowana, że reaktor nie może wybuchnąć. W nowoczesnej elektrowni jądrowej do stopienia rdzenia może dojść raz na 100 tys. lat pracy reaktora - podkreślają polscy specjaliści rok po awarii w Fukushimie.Do awarii w elektrowni jądrowej... Nowatorska elektrownia w Niemczech
W Niemczech powstaje pierwsza na świecie konwencjonalna elektrownia, która będzie na miejscu wyłapywać powstający dwutlenek węgla. Pilotażowy program rusza w przyszłym tygodniu.
Mini-elektrowni... "Truizmem stało się już twierdzenie, że współczesna gospodarka opiera się na wiedzy. Jest oczywiste, że tylko regiony potrafiące zapewnić swoim mieszkańcom realizację takich właśnie potrzeb, mają szansę stać się motorami rozwoju i atrakcyjnym... Ponad czterdzieści susłów moręgowanych wypuścili 5 sierpnia na łąki w Jakubowie Lubińskim (Dolnośląskie) przyrodnicy z Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody "Salamandra". Jak poinformował kierownik projektu dr Andrzej Kepel, celem akcji jest zwię...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Berno - kanton To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3] Czy wiesz że...? Vaud (fr.: Vaud, niem. Waadt, rom. Vad, wł.: Vaud, ang.: Vaud) – kanton w zachodniej Szwajcarii. Vaud dołączył do Konfederacji Szwajcarskiej w 1803 roku. Nazwa pochodzi od łac. Pagus Waldensis. Stolicą jest Lozanna. Uri jest kantonem w Szwajcarii, jednym z 26. Leży w środkowej części kraju, w dolinie rzeki Reuss między Jeziorem Czterech Kantonów a Przełęczą św. Gotarda. Jeden z trzech kantonów leśnych (obok Schwyz i Unterwalden), które 1 sierpnia 1291 r. podpisały akt założycielski Konfederacji Szwajcarskiej. 
 
Berno (niem. Bern, fr. Berne, wł. Berna) - szwajcarski kanton, drugi co do wielkości (po Gryzonii) zarówno pod względem powierzchni jak i populacji. Leży w zachodniej części kraju, głównie w dorzeczu rzeki Aare. Na północy graniczy z kantonami Jura i Solura, na zachodzie leżą kantony Neuchâtel, Fryburg i Vaud. Na południu graniczy z trzecim co do wielkości kantonem w Szwajcarii – Valais. Na wschodzie kanton Berno graniczy z kantonami Uri, Nidwalden, Obwalden, Lucerna i Argowia. Schwyzertüütsch (także: Schwyzerdütsch i Schweizerdeutsch) to grupa gwar alemańskich języka niemieckiego na terenie Szwajcarii i Księstwa Liechtenstein. Dialekty te dominują w mowie, podczas gdy językiem literackim jest standardowy język niemiecki (jednakże na terenie kantonów: Sankt Gallen i Zurych wydawane są książki w miejscowych gwarach alemańskich).
Ordynacja proporcjonalna to szczególny sposób przeliczania głosów na liczbę mandatów, co ma duże znaczenie w wyborach (na przykład w wyborach parlamentarnych). Pierwsza odmiana ordynacji proporcjonalnej została wymyślona przez belgijskich socjalistów pod koniec XIX wieku i w intencji twórców miała lepiej oddawać preferencje wyborców. Kanton ten jest dwujęzyczny, status języka urzędowego mają tutaj zarówno język niemiecki jak i francuski. Według ostatniego spisu ludności (w grudniu 2009) kanton Berno zamieszkuje 974 235 osób, z czego 127 082 (13 %) to obcokrajowcy. Stolicą kantonu jest miasto Berno. HistoriaTereny kantonu składają się z ziem zdobytych przez Berno, zarówno na drodze militarnej jak i kupna, głównie między XIV a XVI wiekiem. Nabyte tereny z datą przyłączenia: Gryzonia (niem. Graubünden, wł. Grigioni, romansz Grischun, fr. Grisons, skrót: "GR") – szwajcarski kanton w Alpach, na pograniczu Włoch, Austrii i Liechtensteinu. Używane języki to niemiecki, włoski i romansz. Stolica – Chur, najstarsze miasto Szwajcarii z XII-wieczną katedrą i muzeum retoromańskim. Inne znane miasta to Davos i St. Moritz. W Gryzonii znajdują się źródła Renu. Gryzonia jest największym i najbardziej wysuniętym na wschód kantonem Szwajcarii.
Oberland Berneński (niem. Berner Oberland, fr. Oberland bernois, ret. Surselva bernaisa, wł. Oberland Bernese) – kraina geograficzna i historyczna w szwajcarskim kantonie Berno. Kanton utracił także część terenów: Argowię (1415), Aigle i Grandson (1475), Vaud (1536) oraz Pays d'En-Haut z Château-d'Œx (1555). Od 1798 do 1802 Oberland Berneński odłączył się od Berna jako osobny kanton Republiki Helweckiej - Oberland ze stolicą w Thun. Część francuskojęzycznego rejonu Berna odłączyła się w 1979 r. tworząc kanton Jura. Ewangelikalizm, chrześcijaństwo ewangeliczne, chrześcijaństwo ewangelikalne – jest jednym z dwóch wielkich nurtów protestantyzmu (obecnie największym, obok ewangelicyzmu), charakteryzującym się specyficzną pobożnością (duchowością) i określonymi poglądami teologicznymi (oprócz pięciu zasad protestantyzmu przyjmuje także tzw. siedem punktów teologii ewangelikalnej). W większości protestantyzm ewangelikalny jest nurtem konserwatywnym i sprzeciwia się tendencjom liberalnego chrześcijaństwa, które przyjmują się wśród części protestantów ewangelickich. Powstał na gruncie purytanizmu, ortodoksji protestanckiej i pietyzmu. Niektóre jego elementy pobożnościowe w 2. połowie XX wieku przyjęły się także poza protestantyzmem. Wspólnoty ewangelikalne łączy wiara w osobistą relację z Jezusem Chrystusem, podkreślenie ostatecznego autorytetu Pisma Świętego w sprawach wiary i życia, również przede wszystkim szczególny typ duchowości, podkreślający konieczność świadomego osobistego nawrócenia (nowe narodzenie) do zbawienia człowieka. Ewangelikaliści uznają bezbłędność Biblii, którą nierzadko interpretują dosłownie. Ewangelikalizm jest zazwyczaj utożsamiany z ewangelizacją polegającą na wywołaniu u słuchacza żalu za grzechy oraz przekazaniu mu wiary w przebaczenie grzechów dzięki ofierze Jezusa Chrystusa na krzyżu.
Minimalna deniwelacja względna – współczynnik określający wybitność szczytu (stąd często określany w skrócie wybitnością lub MDW), na ile szczyt wyróżnia się z otoczenia sąsiednich, wyższych szczytów. Definiuje się to jako różnica wysokości między danym szczytem a najniższą poziomicą otaczającą dany szczyt bez żadnego innego wyższego szczytu. Kanton Berno dołączył do Konfederacji Szwajcarii w 1353 r. GeografiaGłówną rzeką kantonu jest rzeka Aare wraz z dopływami. Kanton dzieli się na 6 regionów: Oberland Berneński, Mittelland Berneński, Emmental, Oberaargau, Seeland i Jura Berneńska. Najgęściej zaludnionym regionem jest Mittelland Berneński, położony na płaskowyżu na północ od Alp, tam też leży stolica kantonu. Północną część kantonu zajmuje Jura Berneńska, granicząca z kantonem Jura. Oberland Berneński leży na południu, jest to największy i najbardziej górzysty region Berna. Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.
Meczet (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) to miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo meczet oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Allahowi, niezależnie od jego architektury. Tereny Mittellandu to doliny rzek Aare i Emme, wyżyny przedalpejskie i równiny w okolicach stolicy. Region Emmental jest górzysty, usiany porozrzucanymi wioskami i farmami. To stąd pochodzi ser Ementaler. Na północy leży region Seeland zwany także Regionem Trzech Jezior. Owe trzy jeziora to Biel, Morat i Neuchâtel. Oberland Berneński obejmuje Alpy Berneńskie, zachodni kraniec Alp Urneńskich oraz tereny położone na północ, w bezpośrednim sąsiedztwie gór. W Alpach Berneńskich znajduje się najwyższy szczyt kantonu – Finsteraarhorn, który osiąga wysokość 4274 m n.p.m. i jest trzecim co do wybitności szczytem Alp. Jednakże bardzie znane są inne szczyty Alp Berneńskich: Eiger, Mönch, i Jungfrau. Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
Mönch (w jęz. niem. Mnich) – szczyt w Alpach Berneńskich, części Alp Zachodnich. Leży w Szwajcarii, w kantonie Berno. Wraz z Eigerem na wschodzie i Jungfrau na zachodzie należy do charakterystycznej grupy Dreigestirn. Północna ściana szczytu opada pionowo do doliny Lauterbrunnen. W zboczach wydrążono tunel dla kolei Jungfraubahn, która prowadzi też przez wnętrze Eigeru. Stacja Jungfraujoch tej kolei jest najwyżej położoną w całej Europie. Szczyt można zdobyć ze schronisk Mönchsjochhütte (3657 m) lub Guggihütte (2791 m). Mönch góruje nad lodowcem Aletschgletscher. We wschodniej części regionu znajduje się wiele ośrodków turystycznych i narciarskich, np.: Mürren, Wengen w dolinie Lauterbrunnental, Interlaken oraz Grindelwald. Miasteczko Meiringen jest znane z jednego z opowiadań o Sherlocku Holmes'ie pt. Ostatnia zagadka. Zachodnia część Oberlandu to miejscowości takie jak Thun, Adelboden oraz Kandersteg z jeziorem Oeschinensee. Leżą tu także znane ośrodki narciarskie Gstaad i Saanen. Ementaler (emmentaler) – rodzaj szwajcarskiego sera, który jest produkowany z krowiego mleka. Ser ten jest zaliczany do serów twardych, podpuszczkowych oraz dojrzewających. Ser ementaler ma smak łagodny oraz słodko-orzechowy.
Kanton to podstawowa, terytorialna jednostka administracyjna Szwajcarii. Szwajcaria jest państwem federacyjnym, składającym się z 26 kantonów i 2890 gmin, które posiadają bardzo szeroką autonomię. Aż do połowy XIX wieku kantony były samodzielnymi minipaństwami, które posiadały własne armie, same strzegły granic i biły własną monetę. Przekształcenie Szwajcarii z luźnej federacji nieposiadającej instytucji centralnych w państwo federalne nastąpiło dopiero w 1848 roku. Oberland jest regionem wybitnie górzystym z licznymi lodowcami (np. Aletschgletscher lub Fieschergletscher), wodospadami Reichenbach lub Trümmelbach) oraz kolejami (Jungfraubahn lub Wengernalpbahn). Kanton zajmuje powierzchnię 5959 km², z czego 6,4 % zajmują budynki i drogi, 43,3% tereny rolnicze, a 31,0% lasy. Pozostałe 19,3% to nieużytki, do których zalicza się lodowce, wysokie góry oraz jeziora. Eiger – szczyt w Alpach Berneńskich o wysokości 3970 metrów n.p.m. Jest najbardziej znaną górą w historii alpinizmu ekstremalnego. Wraz z Mönchem i Jungfrau tworzy trio (Dreigestirn) wielkich szczytów w północnej części berneńskiego Oberlandu w Szwajcarii. Jego północna ściana znana jest pod kilkoma nazwami: Eigerwand, Nordwand lub Mordwand (Ściana Śmierci) – to nazwa, jaką zaczęto określać ją po wielu tragicznie zakończonych próbach jej zdobycia. Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km². czytaj dalej: [2], [3]
Czy wiesz że...? beta Dwujęzyczność lub bilingwizm – umiejętność posługiwania się dwoma różnymi językami jako językami ojczystymi, najczęściej charakterystyczna dla zróżnicowanych etnicznie obszarów lub państw. Dwujęzyczność nie jest tym samym co dyglosja.
Lauterbrunnental – U-kształtna dolina w Oberlandzie Berneńskim, w miejscu gdzie Prealpy Szwajcarskie stykają się z Alpami Berneńskimi. Leży w kantonie Berno, w dystrykcie Interlaken, w gminie Lauterbrunnen w Szwajcarii. Główne skupiska ludności to miejscowości Lauterbrunnen, Wengen, Mürren, Gimmelwald, Stechelberg i Isenfluh.
Kandersteg - miejscowość i gmina leżące w Obrelandzie Berneńskim, w dolinie rzeki Kander, w dystrykcie Frutigen, w kantonie Berno. Kandersteg leży w Alpach berneńskich, jest ośrodkiem turystycznym. Głównymi atrakcjami są jezioro Oeschinen, przełęcz Gemmi (przez którą można dostać się do Leukerbad), przełęcz Lötschen (łącząca Kandersteg z doliną Lötschental) oraz liczne górskie szalki turystyczne, także via ferraty.
Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.
Elektrownia jądrowa – obiekt przemysłowo-energetyczny (elektrownia cieplna), wytwarzający energię elektryczną poprzez wykorzystanie energii pochodzącej z rozszczepienia jąder atomów, najczęściej uranu (uranu naturalnego lub nieco wzbogaconego w izotop U-235), w której ciepło konieczne do uzyskania pary, jest otrzymywane z reaktora jądrowego. Warto zobaczyć: Energetyka jądrowa.
Serowarstwo to dział mleczarstwa zajmujący się wyrobem serów. Podstawowym surowcem do ich produkcji jest mleko uzyskiwane od samic zwierząt hodowlanych (krów, owiec, kóz, bawołów, wielbłądów, jaków, reniferów itp.). Każde z nich nadaje odmienny, niepowtarzalny smak serowi, który będzie z niego wyprodukowany. Mleko krowie jest słodkawe, łagodne i subtelne w smaku. Mleko bawolic domowych ma nieco orzechowy posmak. Mleko owcze jest nieco słodsze od mleka krowiego. Mleko kozie jest również łagodne i ma aromatyczny posmak.
Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
