Beskid Żywiecki - Polski Serwis Naukowy

Widok z Pilska na Babią Górę i Cyl

Wyciąg orczykowy z Hali Miziowej

Beskid Żywiecki (513.51) – drugie co do wysokości pasmo górskie w Polsce po Tatrach.

Jest położone na głównym wododziale zlewisk Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego. Należy do Zewnętrznych Karpat Zachodnich.

Topografia i hydrografia

Topografia

Obszar górski należący do Beskidów Zachodnich, którego polskie granicę wyznaczają:

Rajcza – wieś gminna w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Rajcza. Geograficznie położona jest w Beskidzie Żywieckim, w górnym biegu Soły na trasie linii kolejowej Żywiec-Zwardoń. W bezpośrednim sąsiedztwie Rajczy znajduje się Żywiecki Park Krajobrazowy. Miejscowość jest siedzibą gminy Rajcza.
Jodła (Abies Miller 1756) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych obejmujący blisko 50 gatunków, które występują na półkuli północnej.

od północy: granica zaczyna się w Żywcu, biegnie doliną Koszarawy, zostawiając na północy Pasmo Pewelsko-Ślemieńskie, przekracza wododział w Hucisku i biegnie do doliny Skawy dolinami potoków: Lachówka i Stryszawka,

od wschodu: doliną Skawy do okolic Jordanowa, doliną Bystrzanki do Przełęczy Spytkowickiej i dalej grzbietem granicznym Babiej Góry,

od południa: granica biegnie polsko-słowackim grzbietem granicznym od Przełęczy Zwardońskiej, przez Beskid Graniczny, Kikulę, Magurę, Wielką Raczę, Małą Raczę, Przełęcz pod Orłem, przełęcz Śrubitą, Bugaj, Banię nad Przełęczą Przegibek, a następnie: Majów, Wielką Rycerzową, przełęcz Przysłop, Beskid Bednarów, Oszus, aż do Przełęczy Ujsolskiej. Nadal grzbietem granicznym przez Magurkę, Trzy Kopce, wchodzi w grupę Pilska, przez Przełęcz Glinne wchodzi w masyw Babiej Góry,

od zachodu: jest ograniczony orograficznie jako zlewisko rzeki Soły – od Przełęczy Zwardońskiej, najpierw na wschód wzdłuż linii kolejowej Zwardoń – Żywiec, a dalej na północ doliną Soły do Żywca.

Masyw Policy

Panorama Pasma Babiogórskiego oraz grupy Pilska z Leskowca

W Beskidzie Żywieckim wyróżnia się następujące submezoregiony:

Fauna (od łac. Faunus - bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.
Beskid Bednarów (słow. Bednárová, 1093 m n.p.m.) – szczyt położony w Beskidzie Żywieckim (na Słowacji w Orawskich Beskidach), w gminie Ujsoły, na granicy polsko-słowackiej.

Beskid Orawsko-Żywiecki, w którego skład wchodzi grupa Wielkiej Raczy (tzw. Worek Raczański) oraz grupa Pilska i Romanki,

Pasmo Babiogórskie obejmujące masyw Babiej Góry (tu wyróżnia się też Pasmo Policy),

Działy Orawskie,

Pasmo Orawsko-Podhalańskie.

Pasmo Jałowieckie czyli tzw. Pasmo Przedbabiogórskie według regionalizacji Polski opracowanej przez Jerzego Kondrackiego należy do Beskidu Makowskiego.

Oszus (1155 m n.p.m.) – szczyt położony w Beskidzie Żywieckim, w gminie Ujsoły, na granicy polsko-słowackiej. Główny wierzchołek znajduje się po słowackiej stronie.
Studencka Baza Namiotowa Przysłop Potócki - najmłodsza studencka baza namiotowa. Po raz pierwszy stanęła w 2007 roku. Prowadzona jest przez Oddział Uczelniany PTTK z Gliwic. Założycielem i opiekunem bazy jest Łukasz Pisarek.

Do najwyższych szczytów Beskidu należą:

Babia Góra – 1725 m n.p.m. (Diablak),
Pilsko – 1557 m n.p.m.
Mała Babia Góra – 1515 m n.p.m.(Cyl)

Inne szczyty znajdują się w tabeli opisującej lista najwyższych szczytów w Polsce.

Hydrografia

Głównym grzbietem granicznym Beskidu Żywieckiego od Przełęczy Zwardońskiej na zachodzie po szczyt Babiej Góry, a następnie po masyw Policy na wschodzie przebiega Europejski Dział Wodny. Na północ od tej linii wody spływają poprzez dopływy Soły i dalej przez Wisłę do Bałtyku. Na południe zaś przez dopływy Orawy i dalej przez Wag i Dunaj do Morza Czarnego.

Etnografia – dyscyplina naukowa zajmująca się całościowym opisem i analizą kultur ludowych różnych społeczności i grup etnicznych. Jej zakres obejmuje teorię kultury ludowej jak i badanie poszczególnych jej dziedzin i wytworów materialnych. W zależności od tradycji naukowej, pod pojęciem etnografia rozumie się wszystkie nauki etnologiczne, bądź też jedną z tych nauk.
Świerk pospolity (Picea abies (L.) H.Karst) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Jest to jedyny gatunek świerka występujący naturalnie w Polsce. Rośnie głównie w północno-wschodniej części kraju, na południu Polski, w górach i na pogórzu. Nie występuje w sposób naturalny w centralnej i zachodniej Polsce (tzw. pas bezświerkowy). Zasięg tego gatunku rozciąga się na północy Europy od Norwegii do Rosji, występuje także w Alpach, Sudetach, Karpatach oraz na Bałkanach. Na wschodzie sięga Uralu, gdzie stopniowo wypiera go świerk syberyjski (Picea obovata). Północna granica występowania przebiega w Norwegii (70°N).

Panorama Beskidu Żywieckiego z Pilska

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)