Beskidy Połonińskie - Polski Serwis Naukowy

Beskidy Połonińskie (522.2; ukr. Полонинські гори – Połonyns'ki hory) – makroregion stanowiący wyższą, południową (wewnętrzną) część Beskidów Wschodnich, położony na obszarze Ukrainy i Rumunii, ograniczony rzeką Uż na północnym zachodzie. Najwyższym szczytem jest Howerla (2061 m n.p.m.) w Czarnohorze.

Połonina Czerwona (522.23; t. Połonina Krasna) - grupa górska w Karpatach Wschodnich; należy do Beskidów Połonińskich, leży na Zakarpaciu, ma powierzchnię około 570 km².

Stij (Stoj, Stohy) – najwyższy szczyt Połoniny Borżawa, mierzący 1677 m n.p.m. Znajduje się w południowej części masywu, w granicach obwodu zakarpackiego.

W ich skład wchodzą:

Połonina Równa (Riwna 1482 m n.p.m.),

Połonina Borżawa (Stohy 1677 m n.p.m.),

Połonina Czerwona,

Świdowiec (Bliźnica 1883 m n.p.m.),

Czarnohora (Howerla 2061 m n.p.m.),

Połoniny Hryniawskie (Baba Ludowa 1590 m n.p.m.).

Beskidy zbudowane są ze skał osadowych – piaskowców i łupków, podrzędnie zlepieńców (czyli fliszu), powstałych w okresie kredy i trzeciorzędu. Jako pasmo górskie zostały wypiętrzone w trzeciorzędzie, w czasie orogenezy alpejskiej.

Morena: 1. Materiał skalny składający się z przemieszanych frakcji różnej wielkości (bloki skalne, głazy, żwiry, piaski, pyły), gliny, transportowanych i osadzanych przez lodowiec, pochodzących głównie z niszczenia jego podłoża, ze zboczy wznoszących się ponad powierzchnię lodowca jak również przynoszonych przez lawiny i wiatr.

Połonina – nazwa zbiorowisk muraw alpejskich i subalpejskich wykształconych ponad górną granicą lasu w Karpatach Wschodnich, w Polsce najczęściej wiązana z Bieszczadami. Połonina jest wyrazem słowiańskim i prawdopodobnie wywodzi się od słowa płonina, które oznacza miejsce płone – puste, nieużyteczne. W językach południowosłowiańskich (m.in. słoweńskim i bułgarskim) słowo planina oznacza góry.

Ta część Beskidów ma rzeźbę średniogórską, w najwyższych partiach występują formy polodowcowe – kotły polodowcowe, moreny i jeziorka polodowcowe, powstałe w plejstocenie.

Obszar tej części Beskidów pocięty jest głębokimi dolinami dopływów Dniestru i Cisy. Niższe części stoków pokryte są lasami, a wyższe partie stoków i wierzchowiny zajęte są przez połoniny (1200–1400 m n.p.m.). Większą część Beskidów pokrywają lasy bukowe, bukowo-świerkowe i świerkowe. W 1968 utworzono Rezerwat Karpacki o powierzchni 18,5 tys. ha.

Plejstocen – epoka, która wraz z holocenem stanowi okres czwartorzędu, który jest formalnie trzecim okresem w erze kenozoicznej. Trwał od 2,588 mln lat temu (obejmując piętro gelas, dawniej zaliczane do pliocenu) do początku holocenu 11700 lat temu (przed rokiem 2000). Plejstocen nieformalnie nazywany jest też epoką lodowcową, lub epoką lodową, w której olbrzymie lodowce kontynentalne (lądolody) pokryły wielką część Europy, łącznie z Polską, a także inne obszary strefy umiarkowanej, a więc zachodnią Syberię, Amerykę Północną, Grenlandię, Tybet, Ziemię Ognistą, Argentynę, Tasmanię.

Cyrk lodowcowy (kar, kocioł lodowcowy) – półkoliste lub owalne zagłębienie otoczone z trzech stron stromymi stokami (ścianami), a z czwartej ryglem skalnym.

Słabo zaludnione Beskidy Połonińskie przecięte są kilkoma ważnymi szlakami komunikacyjnymi, biegnącymi dolinami rzeki Uż (zachodni skraj) i Czarnej Cisy.

Zobacz też

flisz karpacki