Beta Delphini - Polski Serwis Naukowy

Beta Delphini (β Del) lub Rotanev to najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Delfina. Jest ona odległa od Słońca o ok. 97 lat świetlnych.

Nazwa Rotanev powstała w wyniku żartu astronoma włoskiego Niccolo Cacciatore, który nazwał tę gwiazdę swym łacińskim nazwiskiem rodowym czytanym wspak (Venator).

Właściwości fizyczne

Rotanev to układ podwójny. Jednakże można go również określić jako gwiazdę pięciokrotną, gdyż w pobliżu dwóch składników można dostrzec na niebie jeszcze trzy inne gwiazdy, które nie są z nimi związane grawitacyjnie.

Wielkość gwiazdowa – pozaukładowa jednostka miary stosowana do oznaczania blasku gwiazd (nie mylić z jasnością) i innych podobnych ciał niebieskich. Jednostką wielkości gwiazdowej jest magnitudo (oznaczenie m lub mag). Zazwyczaj w fizyce do wyrażenia wartości natężenia światła używa się luksów, jednakże ze względów praktycznych i historycznych w astronomii stosuje się nadal magnitudo.

Gwiazdozbiór (konstelacja) to grupa gwiazd zajmujących określony obszar sfery niebieskiej. Z czasem gwiazdy te połączono w symboliczne kształty i nadano im nazwę pochodzącą z mitologii (np. gwiazdozbiór Centaura, Cefeusza itp). Gwiazdy tworzące gwiazdozbiór nie są ze sobą zazwyczaj fizycznie związane, a ich bliskie położenie na niebie jest wywołane geometrycznym efektem rzutowania ich położeń na sferę niebieską.

Składnik Beta Delphini A to podolbrzym typu widmowego F5 IV (zob. diagram Hertzsprunga-Russella) o jasności wizualnej 4,1.

Składnik Beta Delphini B to karzeł typu widmowego F2 V o jasności wizualnej 5,1.

Pozostałe składniki to optycznie wielokrotne, niezwiązane z tą gwiazdą obiekty:

Podolbrzymy to gwiazdy jaśniejsze od gwiazd z ciągu głównego, ale nie tak jasne jak prawdziwe olbrzymy. Uważa się, że podolbrzymy już kończą lub właśnie skończyły spalanie wodoru w swoich jądrach i zaczynają rozrastać się aż do stadium olbrzyma.

Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy. Najbliższa Ziemi gwiazda, Słońce, jest źródłem większości energii na Ziemi. Inne gwiazdy można obserwować na nocnym niebie, gdyż wtedy nie przyćmiewa ich Słońce. Najlepiej widocznym na sferze niebieskiej gwiazdom od dawna nadawano różne nazwy, łączono je także w gwiazdozbiory. Astronomowie pogrupowali gwiazdy oraz inne ciała niebieskie w katalogi astronomiczne, które zapewniają ujednolicone nazewnictwo tych obiektów.

Beta Delphini C, rektascensja 20 37 33,7, deklinacja +14° 35' 33", jasność wiz. 13,1

Beta Delphini D, rektascensja 20 37 30,9, deklinacja +14° 36' 17", jasność wiz. 11,1

Beta Delphini E, rektascensja 20 37 25,3, deklinacja +14° 35' 46"

Zobacz też

lista gwiazd w gwiazdozbiorze Delfina

lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach