Białka adhezyjne - Polski Serwis Naukowy

Białka adhezyjne (ang. CAM - Cell adhesion molecule lub ICAM - Intracellular adhesion molecule), inaczej adhezyny - białka uczestniczące w przyleganiu komórek do siebie.

1. W organizmach wielokomórkowych są to białka należące do nadrodziny białek immunoglobulinopodobnych, uczestniczące w interakcjach międzykomórkowych w tkance. Pełnią także istotną rolę w procesie odpowiedzi odpornościowej organizmu biorąc udział w przyleganiu leukocytów do śródbłonka, ich aktywacji migracji do miejsca zapalenia. Przykładami tego rodzaju białek mogą być:

Fimbria - włosowata struktura komórkowa. Niektóre bakterie posiadają ich setki. Występują u bakterii Gram-ujemnych, głównie z rodzaju Enterobacteriaceae(wyjątkowo u Gram-dodatnich - rodzaj Corynebacterium). Ich główną funkcją jest ułatwianie przylegania bakterii do innej komórki (np. w celu zainfekowania jej), czyli adhezji. Odmianą fimbrii pełniących ważną rolę w procesie zwanym koniugacją są fimbrie płciowe lub inaczej pile.

Bakterie (łac. Bacteriae, od gr. bakterion – "pałeczka") – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo. Są to jednokomórkowce lub zespoły komórek o budowie prokariotycznej. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia, gałąź mikrobiologii.

PECAM-1 (CD31) – wiąże ze sobą komórki śródbłonka oraz wyznacza drogę leukocytów przez śródbłonek

cząsteczki ICAM – uczestniczą w procesach zapalnych wiążąc leukocyty

MAdCAM-1 – adhezyna występująca na powierzchni błon śluzowych

2. Adhezyny bakteryjne – białka na powierzchni komórek bakteryjnych, odpowiedzialne za łączenie się tych komórek z komórkami gospodarza. Z klinicznego punktu widzenia adhezyny te są niezwykle istotne, gdyż umożliwiają kolonizację organizmu przez bakterie patogenne, z drugiej jednak strony odpowiadają też za zasiedlanie organizmu przez naszą fizjologiczną mikroflorę (np. jelitową). Ochronne znaczenie tej mikroflory wynika częściowo także z faktu blokowania receptorów na komórkach naszego organizmu przed łączeniem się z adhezynami drobnoustrojów patogennych.

Białka immunoglobulinopodobne (ang. Immunoglobulin superfamily, IgSF) – grupa białek wyodrębniona na podstawie istnienia w ich strukturze tzw. splotu immunoglobulinowego. Do tej grupy białek zaliczamy:

Integryny, receptory integrynowe (ang. integrins) – glikoproteidy komórek zwierzęcych zaliczane do białek adhezyjnych (adhezyn). Współdziałają z innymi receptorami błonowymi (w tym przede wszystkim receptorami chemokin), umożliwiają agregację komórek oraz ich ukierunkowaną migrację, np. w procesie embriogenezy czy odpowiedzi immunologicznej organizmu. Komórki regulują swe właściwości adhezyjne poprzez ekspresję któregoś z około 21 rodzajów integryn.

Adhezyny bakteryjne, po połączeniu się z właściwym im receptorem, mogą indukować transkrypcję określonych genów. Białka adhezyjne mikroorganizmów można podzielić na:

pile – rodzaj wyrostków komórek bakteryjnych

fimbrie – inny rodzaj wyrostków komórek bakteryjnych

białka niepilusowe – występujące bezpośrednio na powierzchni komórki bakteryjnej

Zobacz też

integryny

kadheryny